Brezilya'nın ilk Formula 1 Dünya Şampiyonu; Lotus ve McLaren ile iki dünya şampiyonluğu kazandıktan sonra Amerika'da yeniden büyük bir kariyer kurarak iki kez Indianapolis 500 ve bir kez CART şampiyonluğu kazanan motor sporları efsanesi.

Emerson Fittipaldi, 12 Aralık 1946 tarihinde São Paulo, Brezilya'da doğdu. Babası Wilson Fittipaldi Sr., ülkenin tanınmış motor sporları gazetecilerinden ve radyo yorumcularından biriydi. Ağabeyi Wilson Fittipaldi Jr. da ilerleyen yıllarda Formula 1 pilotu oldu. Babasının hayranlık duyduğu Amerikalı düşünür ve yazar Ralph Waldo Emerson'dan esinlenilerek kendisine Emerson adı verildi. Motor sporlarının içinde büyüyen Emerson Fittipaldi, daha çocuk yaşlarda yarış otomobillerine ilgi duymaya başladı.

Emerson Fittipaldi'nin yarış kariyeri doğrudan otomobillerle başlamadı. Brezilya'daki yaş sınırlamaları nedeniyle 14 yaşında motosiklet yarışlarına katıldı, yaklaşık iki yıl sonra ağabeyiyle birlikte hidroplan motorbot yarışlarına yöneldi. Ağabeyi Wilson Fittipaldi Jr.'ın geçirdiği ciddi bir tekne kazasının ardından iki kardeş su yarışlarını bırakıp tamamen kara motor sporlarına odaklanmaya karar verdi. Yarış masraflarını karşılamak amacıyla birlikte otomobil aksesuarları üreten küçük bir işletme de kurdular.

17 yaşına geldiğinde kartinge başlayan Emerson Fittipaldi, kısa sürede ülkesinin en başarılı genç yarışçılarından biri oldu. 18 yaşındayken Brezilya karting şampiyonluğunu kazandı. Ardından otomobil yarışlarına geçti ve Ağabeyi ile birlikte geliştirdikleri Volkswagen motorlu Formula Vee otomobiliyle 1967 Brezilya Formula Vee Şampiyonluğu'na ulaştı. Yedi yarışın beşini kazanması, uluslararası yarışlara yönelmesi gerektiğini açık biçimde ortaya koydu.

1969 yılında Emerson Fittipaldi, kariyerini Avrupa'da sürdürmek için tek başına İngiltere'ye gitti. O dönemde Portekizce dışında hiçbir dil konuşamayan ve İngilizce bilmeyen Emerson Fittipaldi, sınırlı maddi imkânlara sahip bulunuyordu. Bir Formula Ford otomobili satın aldı ve İngiliz yarışlarında hemen başarılı sonuçlar elde etti. Formula Ford'dan Formula 3'e hızlı biçimde yükseldi ve gösterdiği performans Lotus takımının efsanevi kurucusu Colin Chapman'ın dikkatini çekti.

Formula 3'teki başarılı döneminin ardından Emerson Fittipaldi, 1970 yılında Lotus ile Formula 2 sözleşmesi imzaladı. Formula 2'de kısa sürede ön sıralarda mücadele etmeye başlayınca Colin Chapman genç Brezilyalı pilotla uzun vadeli anlaşma yaptı ve onu aynı sezon Formula 1 takımına dahil etti. Başlangıçta Jochen Rindt ve John Miles'ın arkasında üçüncü pilot olarak deneyim kazanması planlanıyordu.

Emerson Fittipaldi, ilk Formula 1 yarışına 18 Temmuz 1970 tarihinde Britanya Grand Prix'sinde çıktı ve sekizinci oldu. İkinci startı olan Almanya Grand Prix'sinde dördüncü sırayı alarak henüz kariyerinin başında ilk şampiyona puanlarını kazandı.

1970 İtalya Grand Prix'si hafta sonunda Lotus takım lideri Jochen Rindt sıralama antrenmanlarında geçirdiği kazada yaşamını yitirdi. Aynı gün antrenmanda büyük bir kaza geçiren ancak yara almadan kurtulan Emerson Fittipaldi, takımın geleceği açısından bir anda çok daha büyük sorumluluk üstlenmek zorunda kaldı. Diğer takım arkadaşı John Miles da kısa süre sonra Formula 1'den ayrıldı.

Bu trajediden yalnızca birkaç hafta sonra 4 Ekim 1970 tarihinde Watkins Glen'de düzenlenen Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix'sinde Emerson Fittipaldi kariyerinin ilk Formula 1 zaferini kazandı. Bu yalnızca onun dördüncü Dünya Şampiyonası yarışıydı. Fittipaldi'nin zaferi aynı zamanda Jacky Ickx'in şampiyonada Jochen Rindt'i geçme ihtimalini ortadan kaldırdı ve Rindt'in ölümünden sonra 1970 Dünya Şampiyonu ilan edilmesini kesinleştirdi.

1971 sezonu Emerson Fittipaldi açısından geçiş dönemi oldu. Yılın başlarında dönemin eşi Maria Helena ile Fransa'da geçirdiği ciddi trafik kazası ikisinin de yaralanmasına yol açtı. Sezon boyunca üç kez podyuma çıkan Fittipaldi şampiyonayı altıncı sırada tamamladı.

1972 yılında Lotus 72'nin üstün performansını mükemmel biçimde kullanan Emerson Fittipaldi, İspanya, Belçika, Britanya, Avusturya ve İtalya Grand Prix'lerini kazanarak 12 yarışlık sezonu beş galibiyetle tamamladı. 61 puan topladı ve son şampiyon Jackie Stewart'ın 16 puan önünde Dünya Şampiyonu oldu.

Şampiyonluğu kazandığında 25 yıl 273 günlük olan Emerson Fittipaldi, o tarihe kadar Formula 1 tarihinin en genç Dünya Şampiyonu oldu. Aynı zamanda Formula 1 Dünya Şampiyonluğu kazanan ilk Brezilyalı pilottu. En genç şampiyon rekoru 2005 yılında Fernando Alonso tarafından kırılıncaya kadar 33 yıl boyunca Fittipaldi'ye ait kaldı.

1973 yılında Emerson Fittipaldi, Lotus ile Arjantin, Brezilya ve İspanya Grand Prix'lerini kazandı. Brezilya Grand Prix'sindeki galibiyeti, kendi ülkesinde gerçekleştirilen ilk Dünya Şampiyonası Formula 1 yarışını kazanması açısından büyük önem taşıdı. Ancak takım arkadaşı Ronnie Peterson ile yaşadığı rekabet ve Jackie Stewart'ın istikrarlı sezonu sonucunda şampiyonayı ikinci sırada tamamladı.

Sezon sonunda Lotus'tan ayrılma kararı alan Emerson Fittipaldi, 1974 için McLaren ile anlaşma imzaladı. Takım henüz Formula 1 Sürücüler Dünya Şampiyonluğu kazanmamıştı fakat Fittipaldi, McLaren M23'ün potansiyelini önceki sezon yakından izlemiş ve aracın özellikle yüksek hızlı virajlardaki dengesinden etkilenmişti.

1974 sezonunda Emerson Fittipaldi, Brezilya, Belçika ve Kanada Grand Prix'lerini kazandı. Şampiyonluk mücadelesi Clay Regazzoni, Jody Scheckter ve Niki Lauda ile sezonun son yarışına kadar sürdü. Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix'sine Fittipaldi ve Clay Regazzoni eşit puanla girdiler. Fittipaldi yarışı dördüncü tamamlayarak 55 puana ulaştı ve Clay Regazzoni'yi üç puan farkla geçerek ikinci Dünya Şampiyonluğu'nu kazandı.

Bu sonuç McLaren'ın tarihindeki ilk Formula 1 Sürücüler Dünya Şampiyonluğu oldu. Emerson Fittipaldi böylece farklı takımlarla Dünya Şampiyonluğu kazanmayı başaran seçkin pilotlardan biri haline geldi.

1975 sezonunda Emerson Fittipaldi, McLaren ile Arjantin ve Britanya Grand Prix'lerini kazandı. Dünya Şampiyonası'nı Ferrari Racing pilotu Niki Lauda'nın ardından ikinci sırada tamamladı. Britanya Grand Prix'sindeki zaferi, Fittipaldi'nin Formula 1 kariyerindeki 14. ve son Grand Prix galibiyeti oldu.

Aynı sezon Emerson Fittipaldi, pilot güvenliği konusunda Formula 1 tarihindeki önemli protestolardan birini gerçekleştirdi. Montjuïc'te yapılacak İspanya Grand Prix'sinden önce pistteki bariyerlerin güvenli olmadığını savundu ve yarışa katılmayı reddetti. Yarış daha sonra Rolf Stommelen'in otomobilinin bariyerleri aşarak seyircilerin bulunduğu bölgeye girdiği ve dört kişinin hayatını kaybettiği kazanın ardından durduruldu. Fittipaldi daha sonraki yıllarda pilot güvenliğinin geliştirilmesi için dönemin diğer önemli yarışçılarıyla birlikte yürüttüğü çalışmaları kariyerinin önemli parçalarından biri olarak değerlendirdi.

1975 sonunda Emerson Fittipaldi, kariyerinin en tartışmalı kararlarından birini aldı. Şampiyonluk kazanabilecek McLaren takımından ayrılarak ağabeyi Wilson Fittipaldi Jr. tarafından kurulan Brezilya merkezli Copersucar-Fittipaldi projesine katıldı. Amaç, Brezilya mühendisliği ve sermayesiyle dünya çapında rekabet edebilecek bir Formula 1 takımı yaratmaktı.

Ancak aile takımının sınırlı bütçesi ve Avrupa'daki Formula 1 takımlarına kıyasla teknik gelişimde geride kalması, Emerson Fittipaldi'nin yeniden şampiyonluk mücadelesine girmesini engelledi. 1976-1980 yılları arasındaki beş sezonda artık Grand Prix kazanamadı. Bu dönemdeki en büyük başarısı 1978 Brezilya Grand Prix'sinde kendi ülkesinde elde ettiği ikincilik oldu.

1980 yılında ekip Fittipaldi Automotive adını kullanmaya başladı. Emerson Fittipaldi, Long Beach'teki Amerika Birleşik Devletleri Batı Grand Prix'sinde 24. sıradan başlayıp üçüncü olarak Formula 1 kariyerinin son podyumuna çıktı. Yarışı Nelson Piquet kazanmıştı. Fittipaldi'nin podyumda kendisinden sonraki Brezilyalı Formula 1 kuşağının en önemli isimlerinden biri olacak Piquet ile birlikte yer alması sembolik bir görüntü oluşturdu.

Emerson Fittipaldi, 1980 sezonunun sonunda aktif Formula 1 pilotluğunu bıraktı ve aile takımının yönetimine odaklandı. Finansal sorunlar nedeniyle Fittipaldi Automotive 1982 sezonunun ardından faaliyetlerini sonlandırdı. Böylece Fittipaldi'nin Formula 1 kariyeri iki dünya şampiyonluğu, 14 yarış galibiyeti ve 35 podyumla tamamlanmış oldu.

Formula 1 sonrasında bir süre profesyonel yarışçılıktan uzak kalan Emerson Fittipaldi, kariyerinin sona erdiğini düşünenleri şaşırtarak 1984 yılında Amerika'daki Indy Car yarışlarına başladı. Avrupa'daki Formula 1 kariyerinden oldukça farklı olan oval yarış tekniğini yeniden öğrenmesi gerekiyordu. Bu dönemde özellikle Patrick Racing takımında mühendis Jim McGee ile yaptığı çalışmalar, oval pistlerdeki sürüş ve araç ayarı bilgisini geliştirmesinde büyük rol oynadı.

1985 yılında Michigan 500'ü kazanan Emerson Fittipaldi, ilk Indy Car zaferine ulaştı. Böylece 30'lu yaşlarının sonlarında başladığı ikinci büyük yarış kariyerinde de üst düzey bir galibiyet elde etmiş oldu.

1988 Indianapolis 500'de ikinci olan Emerson Fittipaldi, ertesi yıl spor tarihinin en büyük başarılarından birini gerçekleştirdi. 1989 Indianapolis 500'de 200 turun 158'ini lider götürdü. Son turlarda Al Unser Jr. ile galibiyet mücadelesine girdi. 199. turda iki pilot üçüncü viraja yan yana girdi ve otomobillerinin tekerlekleri temas etti. Unser duvara çarparak yarış dışı kalırken Fittipaldi otomobilini kontrol etmeyi başardı ve yarışı güvenlik aracı arkasında kazanarak ilk Indianapolis 500 zaferine ulaştı.

Bu zafer sırasında 42 yaşında olan Emerson Fittipaldi, 1966'da Graham Hill'den sonra Indianapolis 500'ü kazanan ilk yabancı doğumlu pilot oldu. Aynı yıl CART sezonunda gösterdiği üstün performansla 1989 CART Indy Car Dünya Serisi Şampiyonluğu'nu da kazandı. Böylece Formula 1 Dünya Şampiyonluğu ile Amerika'nın en üst düzey açık tekerlekli şampiyonluğunu kazanmış az sayıdaki pilot arasına girdi.

1990 sezonunda Emerson Fittipaldi, Team Penske'ye geçti. Amerika'daki kariyerinin en başarılı yıllarını burada sürdürdü. 1990 Indianapolis 500'de pole pozisyonundan başlayan yarışta 128 tur lider kaldı ancak yarışı üçüncü tamamladı.

1993 yılında 46 yaşındaki Emerson Fittipaldi, Indianapolis 500'ü ikinci kez kazandı. Dokuzuncu sıradan başladığı yarışı Arie Luyendyk, Nigel Mansell, Raul Boesel ve Mario Andretti gibi rakiplerinin önünde tamamladı. Bu galibiyet Fittipaldi'yi Indianapolis tarihinin iki kez kazanan pilotları arasına soktu.

1993 zaferinden sonra Emerson Fittipaldi'nin Victory Lane'de geleneksel süt yerine önce portakal suyu içmesi büyük tartışma yarattı. Kendi narenciye üretim işiyle bağlantılı bu hareket Indianapolis'teki bazı taraftarların tepkisini çekti. Indianapolis Motor Speedway'in tarih kayıtlarında bu olay, Fittipaldi'nin ikinci zaferinin en çok hatırlanan ayrıntılarından biri olarak yer almaktadır.

1994 Indianapolis 500'de Emerson Fittipaldi bir kez daha yarışın en hızlı isimlerinden biriydi. 145 tur lider götürdüğü yarışı kazanabilecek durumdayken bitime 16 tur kala kaza yaptı. Takım arkadaşı Al Unser Jr. yarışı kazanırken Fittipaldi olası üçüncü Indianapolis zaferini kaçırdı.

Emerson Fittipaldi'nin profesyonel yarış kariyeri 28 Temmuz 1996 tarihinde Michigan International Speedway'de fiilen sona erdi. Marlboro 500'ün ilk bölümünde genç pilot Greg Moore ile temas ettikten sonra yüksek hızla duvara çarptı. Boynundaki yedinci omurunda kırık meydana geldi, sol akciğerinde kısmi çökme ve omuz kemiğinde kırık oluştu. Beş saatten uzun süren ameliyatın ardından doktorlar felç kalmaya son derece yaklaştığını açıkladılar.

Doktorlar fiziksel olarak yeniden yarışabileceğini belirtmesine rağmen Emerson Fittipaldi profesyonel yarışlara geri dönmedi. Eylül 1997'de Brezilya'daki çiftliğinin yakınlarında oğullarından Luca Fittipaldi ile birlikte bulunduğu ultralight uçağın düşmesi sonucu bir kez daha ağır yaralandı. Omurgasında yeni bir kırık meydana gelmesinin ardından aynı yıl motor sporlarından kesin olarak emekli olduğunu açıkladı.

Emerson Fittipaldi'nin kariyeri iki farklı motor sporları dünyasında olağanüstü başarılarla şekillendi. Formula 1'de iki Dünya Şampiyonluğu kazanmasının ardından 40'lı yaşlarında Amerika'da kariyerini yeniden kurdu; CART şampiyonu ve iki kez Indianapolis 500 galibi oldu. International Motorsports Hall of Fame, onun CART kariyerini 195 start, 22 yarış galibiyeti ve 17 pole pozisyonuyla kaydetmektedir.

Özel yaşamında Emerson Fittipaldi üç kez evlendi ve yedi çocuk sahibi oldu. 2012 yılında uzun süredir birlikte olduğu Rossana Fanucchi ile evlendi. Fittipaldi ailesinin motor sporlarındaki geleneği sonraki kuşaklarda da devam etti. Ağabeyi Wilson Fittipaldi Jr., yeğeni Christian Fittipaldi, torunları Pietro Fittipaldi ve Enzo Fittipaldi ile oğlu Emerson Fittipaldi Jr. profesyonel yarış kariyerleri gerçekleştirdi veya sürdürmektedir.

2001 yılında Emerson Fittipaldi, Motorsports Hall of Fame of America'ya; 2003 yılında ise International Motorsports Hall of Fame'e kabul edildi. Bu onurlandırmalar hem Avrupa'daki Formula 1 başarılarını hem de Amerika'daki Indy Car kariyerini kapsayan sıra dışı mirasının uluslararası düzeyde tanınmasını sağladı.

Emerson Fittipaldi'nin sürüş tarzı agresif görüntülerden çok hassas otomobil kontrolü, mekanik parçaları koruma, sakinlik ve yarış stratejisini önceden okuyabilme becerisi üzerine kuruluydu.

Emerson Fittipaldi'nin en büyük tarihsel etkilerinden biri de Brezilya'da Formula 1'in geniş kitlelere ulaşmasına öncülük etmesidir. Onun 1972'de kazandığı ilk dünya şampiyonluğunun ardından Nelson Piquet ve Ayrton Senna gibi Brezilyalı pilotlar Formula 1'in dünya şampiyonları arasına katıldı. Bu nedenle Fittipaldi yalnızca başarılı bir yarışçı değil, Brezilya motor sporlarının uluslararası yükselişini başlatan başlıca isimlerden biri olarak kabul edilmektedir.

Evlilikleri :
1.eşi: Maria Helena Fittipaldi (e. 1970–1982)
2.eşi: Teresa Fittipaldi (e. 1995–2002),
3.eşi: Rossana Fanucchi (e. 2012),
yedi çocuk sahibi oldu.

Kariyerindeki Başlıca Dönüm Noktaları:
1964 – Karting yarışlarına başladı
1967 – Brezilya Formula Vee Şampiyonu oldu
1969 – Yarış kariyeri için İngiltere'ye taşındı
1970 – Lotus ile Formula 1'e başladı
1970 – Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix'sinde ilk Formula 1 zaferini kazandı
1972 – Beş Grand Prix kazanarak ilk Formula 1 Dünya Şampiyonluğu'na ulaştı
1972 – Formula 1 Dünya Şampiyonu olan ilk Brezilyalı pilot oldu
1974 – McLaren ile ikinci Formula 1 Dünya Şampiyonluğu'nu kazandı
1974 – McLaren'a tarihindeki ilk Sürücüler Dünya Şampiyonluğu'nu kazandırdı
1975 – Son Formula 1 zaferini Britanya Grand Prix'sinde elde etti
1976 – Copersucar-Fittipaldi aile takımına geçti
1978 – Brezilya Grand Prix'sini ikinci tamamladı
1980 – Long Beach'te Formula 1 kariyerinin son podyumunu elde etti
1980 – Formula 1 pilotluğunu bıraktı
1984 – Amerika'da Indy Car kariyerine başladı
1985 – Michigan 500'de ilk Indy Car galibiyetini kazandı
1989 – İlk Indianapolis 500 zaferini kazandı
1989 – CART şampiyonu oldu
1990 – Team Penske'ye geçti
1993 – İkinci Indianapolis 500 zaferini kazandı
1996 – Michigan'daki ağır kazanın ardından profesyonel yarışlara geri dönmedi
1997 – Motor sporlarından kesin olarak emekli olduğunu açıkladı

Formula 1 Takımları:
1970-1973 – Lotus
1974-1975 – McLaren
1976-1979 – Copersucar-Fittipaldi
1980 – Fittipaldi Automotive

Formula 1 Dünya Şampiyonlukları:
1972 – Lotus-Ford – 61 puan – 5 galibiyet
1974 – McLaren-Ford – 55 puan – 3 galibiyet

Formula 1 Grand Prix Galibiyetleri:
1970 – Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix
1972 – İspanya Grand Prix
1972 – Belçika Grand Prix
1972 – Britanya Grand Prix
1972 – Avusturya Grand Prix
1972 – İtalya Grand Prix
1973 – Arjantin Grand Prix
1973 – Brezilya Grand Prix
1973 – İspanya Grand Prix
1974 – Brezilya Grand Prix
1974 – Belçika Grand Prix
1974 – Kanada Grand Prix
1975 – Arjantin Grand Prix
1975 – Britanya Grand Prix

Formula 1 Kariyer İstatistikleri:
Dünya Şampiyonluğu: 2
Şampiyonluk yılları: 1972, 1974
Grand Prix katılımı: 149
Grand Prix startı: 144
Galibiyet: 14
Podyum: 35
Pole pozisyonu: 6
En hızlı tur: 6
Kariyer puanı: 281
İlk Formula 1 yarışı: 1970 Britanya Grand Prix
İlk galibiyeti: 1970 Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix
Son galibiyeti: 1975 Britanya Grand Prix
Son Formula 1 yarışı: 1980 Amerika Birleşik Devletleri Grand Prix

Başlıca Şampiyonlukları ve Büyük Başarıları:
1967 – Brezilya Formula Vee Şampiyonu
1972 – Formula 1 Dünya Şampiyonu – Lotus
1974 – Formula 1 Dünya Şampiyonu – McLaren
1989 – CART Dünya Serisi Şampiyonu
1989 – Indianapolis 500 galibi
1993 – Indianapolis 500 galibi
2001 – Motorsports Hall of Fame of America
2003 – International Motorsports Hall of Fame


Kaynak:Biyografiler.com