Türkiye’nin en Büyük Biyografi ve Otobiyografi Sitesi

Hans Gerth

Hans Gerth

Alman asıllı Amerikalı sosyolog

Doğum Tarihi: 24.Nisan.1908

Ölüm tarihi: 29.Aralık.1978

Hans Gerth kaç yaşında öldü : 70

Burcu: Boğa

Meslek: Sosyolog, Akademisyen, Gazeteci, Çevirmen

Doğum Yeri: Kassel, Hessen eyaleti, Almanya

Ölüm Yeri: Taunus, Hessen eyaleti, Almanya

Hans Gerth, tam adıyla Hans Heinrich Gerth, Alman asıllı Amerikalı sosyolog, akademisyen, gazeteci ve çevirmendir. Sosyal psikoloji, bilgi sosyolojisi, toplumsal yapı ve kurumlar üzerine çalıştı. Alman sosyolog Max Weber'in eserlerinin İngilizceye çevrilmesi ve Amerikan akademik çevrelerinde tanıtılması için çalışmalar yürüttü. Amerikalı sosyolog C. Wright Mills ile birlikte hazırladığı From Max Weber: Essays in Sociology (1946) ve Character and Social Structure: The Psychology of Social Institutions (1953) adlı kitaplarıyla tanınmaktadır. Uzun yıllar Wisconsin Üniversitesi'nde sosyoloji profesörü olarak görev yaptı.

Hans Gerth, 24 Nisan 1908 tarihinde Almanya'nın Hessen eyaletindeki Kassel kentinde doğdu. Çocukluk ve gençlik yıllarını Almanya'da geçirdi. Üniversite öğrenimi sırasında felsefe, sosyoloji, ekonomi ve toplumsal düşünce tarihiyle ilgilendi. Akademik çalışmalarında özellikle Karl Mannheim'ın bilgi sosyolojisi ve Max Weber'in toplumsal eylem anlayışı üzerinde durdu.

Çocukluğu ve Eğitimi

Hans Gerth, ilk ve ortaöğrenimini Almanya'da tamamladı. Üniversite eğitimine Heidelberg Üniversitesi'nde başladı. Burada filozof Karl Jaspers, iktisatçı Emil Lederer, sosyolog Alfred Weber ve Karl Mannheim'ın derslerine katıldı.

Özellikle Karl Mannheim'ın düşünce biçimleri ile toplumsal koşullar arasındaki ilişkileri inceleyen çalışmalarıyla ilgilendi. Mannheim'ın bilgi sosyolojisi yaklaşımı, Gerth'in sonraki araştırmalarında kullandığı kuramsal kaynaklardan biri oldu.

Heidelberg'deki öğrencilik yıllarında Norbert Elias'ın da bulunduğu sosyoloji çevreleriyle ilişki kurdu. Bu dönemde Almanya'da üniversite öğrencileri arasında yürütülen siyasal ve düşünsel tartışmalara katıldı.

1929-1930 akademik yılında İngiltere'ye giderek London School of Economics'te öğrenim gördü. Daha sonra Almanya'ya dönerek Frankfurt Üniversitesi'nde çalışmalarını sürdürdü. Burada ilahiyatçı ve filozof Paul Tillich ile iktisatçı Adolph Lowe'nin derslerine katıldı.

1930 yılında Karl Mannheim'ın Frankfurt Üniversitesi]'ne geçmesinin ardından onun akademik çevresinde çalışmalarını sürdürdü. Mannheim'ın sosyoloji ve bilgi kuramı üzerine araştırmalarından yararlandı.

1933 yılında Frankfurt Üniversitesi'nde doktorasını tamamladı. Doktora çalışmasında 18. yüzyıl sonlarında Alman burjuva aydınlarının toplumsal konumunu ve erken liberal düşüncenin gelişimini inceledi. Çalışması, Die sozialgeschichtliche Lage der bürgerlichen Intelligenz um die Wende des 18. Jahrhunderts başlığını taşıyordu.

Akademik Kariyerinin Başlangıcı

Hans Gerth, 1933 yılında doktora derecesini aldıktan sonra Kiel Üniversitesi'nde sosyolog Rudolf Heberle'nin araştırma asistanı olarak çalışmaya başladı.

Aynı yıl Almanya'da Adolf Hitler liderliğindeki Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi iktidara geldi. Üniversitelerde uygulanan siyasal ve kurumsal değişiklikler, Gerth'in akademik kariyerini etkiledi. Öğretmenlerinden Karl Mannheim da 1933 yılında Almanya'dan ayrılarak İngiltere'ye yerleşti.

Gerth, üniversitede kalıcı bir akademik görev elde etmekte güçlük çekti. Bu nedenle gazeteciliğe yöneldi ve siyasal gelişmeler üzerine yazılar hazırlamaya başladı.

Gazetecilik Yılları

Hans Gerth, 1934-1935 yılları arasında Almanya'da yayımlanan Berliner Tageblatt gazetesinde gazeteci olarak çalıştı.

1936-1937 yıllarında Amerikan gazetesi Chicago Daily News için Berlin muhabirliği yaptı. Aynı dönemde Berliner Tageblatt ve Frankfurter Zeitung gazetelerine bağımsız yazılar gönderdi.

Gazetecilik yaptığı dönemde Almanya'nın siyasal yaşamını, Nasyonal Sosyalist yönetimin uygulamalarını ve Avrupa'daki gelişmeleri izledi. Gazete yazılarıyla akademik araştırmalarını bir süre birlikte sürdürdü.

1937 yılında Almanya'daki akademik ve siyasal koşullar nedeniyle ülkesinden ayrılmaya karar verdi. Önce İngiltere'ye geçti, ardından 1938 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.

Amerika Birleşik Devletleri'ne Göçü

Hans Gerth, 1938 yılında Amerika Birleşik Devletleri'ne yerleşti. Almanya'dan ayrılmış diğer akademisyenlerle ve Amerikan üniversitelerinde çalışan sosyologlarla bağlantı kurdu.

1939 yılında Illinois Üniversitesi'nin Urbana-Champaign kampüsünde sosyoloji dersleri vermeye başladı. Burada 1940 yılına kadar yardımcı profesör olarak görev yaptı.

Amerikan akademik çevrelerinde Max Weber, Karl Mannheim ve Alman sosyoloji geleneği üzerine çalışmalarıyla tanındı. Avrupa'daki sosyolojik kuramların İngilizce konuşulan akademik çevrelerde kullanılmasına yönelik çeviri ve yayın çalışmalarına katıldı.

1940 yılında Wisconsin Üniversitesi'nin Madison kampüsüne geçti. Burada sosyoloji bölümünde öğretim üyesi olarak göreve başladı.

Wisconsin Üniversitesi Yılları

Hans Gerth, 1940-1971 yılları arasında Wisconsin Üniversitesi'nde sosyoloji alanında dersler verdi ve araştırmalar yürüttü. Üniversitedeki ilk yıllarında yardımcı profesör olarak çalıştı, daha sonra doçent ve profesörlük görevlerine yükseldi.

1940'lı yıllarda Howard Becker ve C. Wright Mills gibi sosyologlarla birlikte çalıştı. Bölümde Avrupa sosyoloji geleneğinin Amerikan sosyal bilimleriyle ilişkilendirilmesi üzerine dersler ve araştırmalar yürüttü.

Wisconsin Historical Society arşivinde bulunan 1944 tarihli bir gazete haberine göre Gerth, İkinci Dünya Savaşı sırasında Amerikan askerlerine ve subaylarına Nazi propaganda yöntemleri hakkında eğitim verdi. Bu eğitimlerde Almanya'daki siyasal gelişmeler ve propaganda uygulamalarına ilişkin bilgisinden yararlandı.

1947 yılında Wisconsin Üniversitesi'nde doçentlik görevine yükseldi. 1958 yılında profesör oldu.

Öğretim üyeliği sırasında sosyoloji kuramı, toplumsal kurumlar, sosyal psikoloji, kültür ve siyasal düşünce tarihi üzerine dersler verdi. Araştırmalarında Max Weber, Karl Marx, Sigmund Freud ve George Herbert Mead gibi düşünürlerin görüşlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirdi.

Wisconsin Üniversitesi'ndeki çalışmalarının yanı sıra Amerika Birleşik Devletleri'ndeki çeşitli üniversitelerde, Almanya'nın Frankfurt kentinde ve Japonya'nın Tokyo kentinde konuk profesör olarak görev yaptı.

C. Wright Mills ile Ortak Çalışmaları

Hans Gerth, Wisconsin Üniversitesi'nde çalıştığı dönemde Amerikalı sosyolog C. Wright Mills ile tanıştı. Mills, 1939 yılında Wisconsin Üniversitesi'nde doktora eğitimine başlamıştı. Gerth ile Mills arasındaki akademik ilişki zamanla ortak araştırma ve yayın çalışmalarına dönüştü.

İki sosyolog, Alman toplumsal düşünce geleneğinden yararlanarak Amerikan toplumunun kurumlarını ve bireylerin toplumsal yapı içindeki konumlarını incelemeye yöneldi.

Gerth, özellikle Max Weber'in eserleri ve Alman sosyoloji tarihi konusundaki bilgisini ortak çalışmalara taşıdı. Mills ise Amerikan pragmatizmi, sosyal psikoloji ve çağdaş Amerikan toplumunun yapısına ilişkin araştırmalarından yararlandı.

1946 yılında birlikte hazırladıkları From Max Weber: Essays in Sociology adlı kitap yayımlandı. Bu çalışmanın ardından ortak araştırmalarını sürdürerek 1953 yılında Character and Social Structure: The Psychology of Social Institutions adlı kitabı yayımladılar.

İki akademisyen arasındaki çalışma ilişkisi sonraki yıllarda anlaşmazlıklarla karşılaştı. Gerth ile Mills'in kişisel ve akademik ilişkileri, daha sonra Guy Oakes ve Arthur J. Vidich tarafından hazırlanan Collaboration, Reputation, and Ethics in American Academic Life: Hans H. Gerth and C. Wright Mills (1999) adlı kitapta incelendi.

Max Weber'in Eserlerini İngilizceye Çevirmesi

Hans Gerth, Max Weber'in sosyoloji, siyaset, din ve toplumsal kurumlar üzerine yazdığı eserlerin İngilizceye çevrilmesi için çalışmalar yürüttü.

1946 yılında C. Wright Mills ile birlikte hazırladığı From Max Weber: Essays in Sociology (Max Weber'den Sosyoloji Yazıları) adlı kitap Oxford University Press tarafından yayımlandı.

Kitapta Max Weber'in siyaset, bilim, din, bürokrasi, toplumsal sınıflar ve otorite üzerine yazılarından seçmeler yer aldı. Gerth ve Mills, metinleri İngilizceye çevirdi, yayına hazırladı ve Weber'in yaşamıyla düşüncelerini açıklayan kapsamlı bir giriş yazısı hazırladı.

Derlemede Weber'in Politics as a Vocation (Meslek Olarak Siyaset) ve Science as a Vocation (Meslek Olarak Bilim) başlıklı konferans metinleri de bulunmaktadır.

Kitabın diğer bölümlerinde dünya dinlerinin sosyal psikolojisi, dinî düşünce biçimleri, kapitalizm, toplumsal tabakalaşma ve siyasal otorite konuları ele alındı.

Gerth, Weber'in eserlerini çevirirken yalnızca dil aktarımıyla ilgilenmedi. Metinlerde kullanılan tarihsel ve sosyolojik kavramların İngilizce karşılıkları üzerinde çalıştı ve okuyucuların Weber'in kuramsal yaklaşımını anlamasına yardımcı olacak açıklamalar hazırladı.

1951 yılında Weber'in The Religion of China: Confucianism and Taoism (Çin Dini: Konfüçyüsçülük ve Taoizm) adlı eserinin İngilizce çevirisi yayımlandı. Çalışma, Çin toplumunun dinî düşüncesi ve toplumsal yapısına ilişkin Weber'in araştırmalarını İngilizce okurlara sundu.

1952 yılında Don Martindale ile birlikte Weber'in Ancient Judaism (Antik Yahudilik) adlı eserini İngilizceye çevirdi. 1958 yılında yayımlanan The Religion of India: The Sociology of Hinduism and Buddhism (Hindistan Dini: Hinduizm ve Budizm Sosyolojisi) adlı eserin çeviri çalışmalarında da Martindale ile birlikte görev aldı.

Karakter ve Toplumsal Yapı

Hans Gerth, 1953 yılında C. Wright Mills ile birlikte Character and Social Structure: The Psychology of Social Institutions (Karakter ve Toplumsal Yapı: Toplumsal Kurumların Psikolojisi) adlı kitabı yayımladı.

Kitapta bireylerin kişilikleri ile içinde yaşadıkları toplumsal kurumlar arasındaki ilişkiler incelendi. Gerth ve Mills, insan davranışlarının yalnızca bireysel psikolojik özelliklerle açıklanamayacağını, toplumsal rollerin ve kurumların da değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Yazarlar, kişinin aile, eğitim, meslek, ekonomi ve siyaset gibi kurumlarla kurduğu ilişkilerin kimlik ve kişilik gelişimi üzerindeki etkilerini tartıştı.

Çalışmada Sigmund Freud'un psikoloji kuramı, George Herbert Mead'in sosyal psikolojisi, Max Weber'in toplumsal eylem yaklaşımı ve Karl Marx'ın sınıf analizinden yararlanıldı.

Kitapta toplumsal roller, kurumlar, statü grupları, kültürel değerler, kişilik oluşumu ve toplumsal değişim konuları incelendi.

Gerth ve Mills, bireylerin davranışlarının toplumsal kurumlar içinde anlam kazandığını, bu kurumların da insanların faaliyetleriyle sürdürüldüğünü ve değişebildiğini ileri sürdü.

Sosyolojik Görüşleri

Bilgi Sosyolojisi

Hans Gerth, akademik çalışmalarında düşüncelerin ve bilgi biçimlerinin toplumsal koşullarla ilişkisini araştırdı. Bu yaklaşımında Heidelberg ve Frankfurt'ta birlikte çalıştığı Karl Mannheim'ın bilgi sosyolojisinden yararlandı.

Bilimsel ve siyasal düşüncelerin ortaya çıktıkları tarihsel dönemlerden bağımsız biçimde açıklanamayacağını savundu. Toplumsal sınıfların, eğitim kurumlarının ve siyasal ilişkilerin düşünce sistemleri üzerindeki etkilerini inceledi.

1933 tarihli doktora çalışmasında Alman burjuva aydınlarının toplumsal konumunu araştırması, bu yaklaşımının erken örneklerinden biridir.

Toplumsal Kurumlar ve Birey

Hans Gerth, bireylerin toplumsal roller aracılığıyla kurumlara katıldıklarını ve bu süreçlerin kişilik gelişimlerini etkilediğini savundu.

C. Wright Mills ile birlikte hazırladığı Character and Social Structure kitabında, toplumsal kurumların yalnızca hukukî veya ekonomik örgütlenmelerden oluşmadığını, bireylerin davranışlarını ve karşılıklı ilişkilerini de düzenlediğini anlattı.

Gerth, toplumsal yapı ile insan davranışları arasındaki ilişkiyi değerlendirirken psikoloji ve sosyolojinin birlikte kullanılmasını destekledi.

Max Weber ve Toplumsal Eylem

Hans Gerth, Max Weber'in toplumsal eylem, otorite, bürokrasi ve din sosyolojisi konularındaki çalışmalarını ayrıntılı biçimde inceledi.

Weber'in toplumsal davranışların anlaşılmasına yönelik yaklaşımını Amerikan sosyolojisindeki sosyal psikoloji ve örgüt araştırmalarıyla ilişkilendirdi.

Toplumsal kurumların incelenmesinde tarihsel koşulların, siyasal otorite biçimlerinin ve kültürel değerlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Almanya'ya Dönüşü

Hans Gerth, yaklaşık otuz yılı aşkın süre Amerika Birleşik Devletleri'nde akademik çalışmalar yürüttükten sonra 1971 yılında Almanya'ya döndü.

Frankfurt Üniversitesi'nde sosyoloji profesörü olarak göreve başladı. Burada 1975 yılına kadar dersler verdi ve araştırmalarını sürdürdü.

Frankfurt'taki çalışmalarında Avrupa sosyoloji geleneği ile Amerika Birleşik Devletleri'ndeki akademik deneyimlerinden yararlandı. Max Weber, Karl Mannheim ve toplumsal kurumlar üzerine dersler verdi.

Gerth, Alman Sosyoloji Derneği'nin (Deutsche Gesellschaft für Soziologie) onursal üyeleri arasında yer aldı.

1975 yılında Frankfurt Üniversitesi'ndeki profesörlük görevinden ayrıldı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Hans Gerth, yaşamının önemli bir bölümünü Amerika Birleşik Devletleri'nde geçirdi. Almanya'dan ayrılmasının ardından hem Avrupa'daki akademik çevrelerle hem de Amerikan üniversitelerindeki meslektaşlarıyla ilişkilerini sürdürdü.

Eşi Nobuko Gerth, onun yaşamı ve akademik çalışmalarına ilişkin belgeleri ölümünden sonra derledi. Gerth'in yazışmaları, yayımlanmamış makaleleri ve kişisel notları üzerinde çalıştı.

Nobuko Gerth, 2002 yılında Between Two Worlds: Hans Gerth – Eine Biografie 1908–1978 (İki Dünya Arasında: Hans Gerth Biyografisi) adlı kitabı yayımladı. Eserde Gerth'in Almanya'daki gençlik yılları, Amerika Birleşik Devletleri'ne göçü, üniversite kariyeri ve diğer sosyologlarla ilişkileri incelendi.

Gerth'in ölümünden sonra kişisel belgelerinin ve akademik yazışmalarının bir bölümü araştırmacıların kullanımına sunuldu. Konstanz Üniversitesi Sosyal Bilimler Arşivi'nde öğrencilik dönemine ait notların, yazışmaların ve gazetecilik çalışmalarının kopyalarından oluşan bir koleksiyon bulunmaktadır.

Ölümü

Hans Gerth, 29 Aralık 1978 tarihinde Almanya'nın Hessen eyaletindeki Taunus bölgesinde 70 yaşında öldü.

Ölümünden sonra akademik çalışmaları ve yayımlanmamış yazıları derlendi. 1982 yılında Politics, Character, and Culture: Perspectives from Hans Gerth adlı eser yayımlandı. Kitapta Gerth'in toplumsal kurumlar, siyaset, kültür ve sosyoloji kuramı üzerine yazıları bir araya getirildi.

Gerth'in akademik yaşamı ve C. Wright Mills ile ilişkisi daha sonra çeşitli biyografik çalışmalara konu oldu. Don Martindale tarafından hazırlanan The Monologue: Hans Gerth (1908–1978), A Memoir adlı eser 1982 yılında yayımlandı.

Kitapları ve Akademik Çalışmaları

1982 - Politics, Character, and Culture: Perspectives from Hans Gerth (Siyaset, Karakter ve Kültür; ölümünden sonra yayımlanan makale ve yazılar derlemesi)
1970 - Person und Gesellschaft: Die Psychologie sozialer Institutionen (Kişi ve Toplum: Toplumsal Kurumların Psikolojisi; C. Wright Mills ile hazırlanan çalışmanın Almanca yayını)
1958 - The Religion of India: The Sociology of Hinduism and Buddhism (Hindistan Dini: Hinduizm ve Budizm Sosyolojisi; Max Weber'in eserinin Don Martindale ile İngilizce çevirisi)
1953 - Character and Social Structure: The Psychology of Social Institutions (Karakter ve Toplumsal Yapı; C. Wright Mills ile ortak çalışma)
1952 - Ancient Judaism (Antik Yahudilik; Max Weber'in eserinin Don Martindale ile İngilizce çevirisi)
1951 - The Religion of China: Confucianism and Taoism (Çin Dini: Konfüçyüsçülük ve Taoizm; Max Weber'in eserinin İngilizce çevirisi)
1946 - From Max Weber: Essays in Sociology (Max Weber'den Sosyoloji Yazıları; C. Wright Mills ile çeviri, derleme ve editörlük)
1933 - Die sozialgeschichtliche Lage der bürgerlichen Intelligenz um die Wende des 18. Jahrhunderts (18. Yüzyıl Dönümünde Burjuva Aydınlarının Toplumsal-Tarihsel Konumu; doktora çalışması)

Hakkında Yayımlanan Kitaplar

2002 - Between Two Worlds: Hans Gerth – Eine Biografie 1908–1978 (Nobuko Gerth; biyografi)
1999 - Collaboration, Reputation, and Ethics in American Academic Life: Hans H. Gerth and C. Wright Mills (Guy Oakes ve Arthur J. Vidich; akademik biyografi ve araştırma)
1982 - The Monologue: Hans Gerth (1908–1978), A Memoir (Don Martindale; anı ve biyografi)



Kaynak:Biyografiler.com