Öznur Kalender, karikatürist, ressam ve çizerdir. 1970'lerden itibaren basın ve mizah dergilerinde çalışan Kalender; özellikle hürriyet gazetesi ve Çarşaf dergisindeki çizimleri, siyasi portreleri ve karikatür albümleriyle tanındı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Öznur Kalender, 1951 yılında Tokat'ın Çay Mahallesi'nde doğdu. Babası Fehmi Kalender, Köy Enstitüsü mezunu bir öğretmendi. Öğrenimini lise son sınıfa kadar Tokat'ta sürdürdü. 1969 yılında İstanbul'a taşındı ve lise eğitimini Maltepe Lisesi'nde tamamladı.

Karikatür Kariyeri

Kalender, 1971 yılında hürriyet gazetesi bünyesinde amatör olarak çizmeye başladı; 1973 yılından itibaren profesyonel olarak çalıştı. İlk sayısı 17 Aralık 1975'te yayımlanan Çarşaf mizah dergisinin kuruluş kadrosunda yer aldı. Dergide Nehar Tüblek, Semih Balcıoğlu, Bülent Arabacıoğlu ve Bülent Düzgit gibi karikatüristlerle birlikte uzun yıllar çizdi.

hürriyet gazetesi yöneticilerinden Nezih Demirkent'in yönlendirmesi ve gazetenin sahibi Erol Simavi'nin desteğiyle 1980 yılında mesleki çalışmalarını sürdürmek ve yabancı dil öğrenmek amacıyla Almanya ve İsviçre'ye gitti. Bu dönemde çizimleri Almanya'da yayımlanan Playboy, Lui ve Pardon gibi dergilerde yer aldı; Stern dergisi için de çalışmalar yaptı. Eserleri Münih'teki sanat ortamlarında sergilendi ve 1983 yılında Münih'te BMW Gallery'de sergi açtı.

Erol Simavi'nin çağrısıyla 1986 yılında Türkiye'ye dönen Kalender, yeniden hürriyet gazetesi ve grubun yayınlarında çalıştı. Hürriyet'in mülkiyet yapısındaki değişim 1993'te hisselerin bir bölümünün Erol Aksoy'a satılmasıyla başladı; Erol Simavi kalan hisselerini 1994 yılında Aydın Doğan'a devretti.

Kalender'in siyasi karikatürlerinde Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Turgut Özal, Necmettin Erbakan ve Erdal İnönü gibi dönemin siyasetçileri sıkça yer aldı. Siyasi çizimlerin yanı sıra sanatçılar, karikatüristler ve başka tanınmış kişilerin portrelerini de hazırladı.

Kitapları ve Yayıncılığı

1990'ların ortalarından itibaren çocuk kitapları ve yayıncılıkla da ilgilenen Kalender, karikatür çalışmalarını albümler hâlinde yayımladı. 1993 tarihli The Collection of Kalender, çizgi, kolaj ve illüstrasyon çalışmalarını bir araya getiren yayınlarından biridir.

2019 yılında yayımlanan Ben Adamı Çizerim adlı karikatür albümünde siyasi portreler, siyasi karikatürler, karikatür sanatçıları ile sinema ve tiyatro sanatçılarının portreleri ve uluslararası isimlere ilişkin çalışmalarını topladı. Kitapta Bülent Düzgit, Nehar Tüblek, Altan Erbulak, Suavi Süalp, Zeki Beyner, Cafer Zorlu, İbrahim Tapa, Oğuz Aral ve Semih Balcıoğlu gibi karikatüristlere ilişkin çizimler de yer aldı.

2022 yılında Ben Adamı Boyarım adlı karikatür albümünü yayımladı. 2024 yılında ise doğduğu şehirde yaşamış veya Tokat'la bağlantılı kişilerin portrelerini bir araya getirdiği Tokat Efsaneleri projesinin ilk kitabını yayımladı ve Tokat'ta imza günü düzenledi. Kalender, projeyi devam kitaplarıyla genişletmeyi planladığını açıkladı.

Karikatürleriyle İlgili Hukuki Süreçler

Kalender'in bazı karikatürleri ve sosyal medya paylaşımları hukuki süreçlere konu oldu. Eser Yenenler, Kalender'in kendisini domuza benzeterek çizdiği 2020 tarihli karikatür ve beraberindeki ifadeler nedeniyle şikâyetçi oldu. Açılan manevi tazminat davasında İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi, Kalender'in Eser Yenenler'e 30 bin lira manevi tazminat ödemesine hükmetti. Ayrı yürütülen ceza soruşturması sonucunda ise 2023 yılında “zincirleme hakaret” suçlamasıyla dava açıldı ve iddianamede 3 yıl 6 aya kadar hapis cezası talep edildi.

Kalender, 2026 yılına girerken hazırladığı yılbaşı temalı bir karikatür nedeniyle 17 Şubat 2026'da Ankara Tren Garı'nda “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla gözaltına alındığını açıkladı. Nöbetçi mahkemeye çıkarılan Kalender, ifadesinin ardından serbest bırakıldı.

Güncel Çalışmaları

Öznur Kalender karikatür çalışmalarını sürdürmektedir. 2026 yılında Sonsöz gazetesinde siyasi ve güncel konulara ilişkin karikatürleri ile yazıları yayımlanmaya devam etti. Eylül 2026 tarihli yayınları, Kalender'in aktif olarak çizim üretmeyi sürdürdüğünü göstermektedir.

Kitapları

1993 - The Collection of Kalender (karikatür, kolaj ve illüstrasyon albümü)
2019 - Ben Adamı Çizerim (karikatür albümü)
2022 - Ben Adamı Boyarım (karikatür albümü)
2024 - Tokat Efsaneleri (karikatür ve portre albümü, birinci kitap)


Kaynak:Biyografiler.com