Doğu Perinçek, Türk hukukçu, yazar ve siyasetçidir. 1992-2015 yılları arasında İşçi Partisi Genel Başkanlığını yürüttü. Partinin adının 2015 yılında değiştirilmesinden bu yana Vatan Partisi Genel Başkanıdır.

Ailesi ve Eğitim Hayatı

Doğu Perinçek, 17 Haziran 1942 tarihinde, babasının yedek subay olarak görev yaptığı Gaziantep’te doğdu. Babası Yargıtay Başsavcı Yardımcılığı, Erzincan milletvekilliği ve Adalet Partisi Genel Başkan Yardımcılığı yapan Sadık Perinçek, annesi Lebibe Perinçek’tir.

Baba tarafından Erzincan ilinin Kemaliye ilçesine bağlı Apçağa köyündendir. Babasının görevi nedeniyle ilk çocukluk yıllarını Gaziantep, Antakya ve Diyarbakır’da geçirdi; beş yaşından sonra Ankara’da büyüdü. Ankara Sarar İlkokulu, Ankara Atatürk Lisesi ve Bahçelievler Deneme Lisesinde öğrenim gördü.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Haziran 1964’te mezun oldu. Öğrenciliği sırasında 1962 ve 1963 yıllarında toplam on ay Almanya’da işçi olarak çalıştı ve Almanca öğrendi. Mezuniyetinin ardından Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku, Devlet Teorisi ve Kamu Hürriyetleri Kürsüsünde asistanlığa başladı.

Mart 1968’de hukuk doktoru unvanını aldı. Doktora tezi, aynı yıl yayımlanan ilk kitabı “Türkiye’de Siyasi Partilerin İç Düzeni ve Yasaklanması Rejimi”nin temelini oluşturdu.

1968 Kuşağı ve İlk Siyasi Faaliyetleri

1964 yılında bilimsel sosyalizm düşüncesini benimsedi. Hukuk Fakültesi Fikir ve Sanat Ocağının kuruluşunda görev aldı. 1967 yılında Berlin Türk Toplumcular Ocağını kurdu ve ilk başkanlığını yaptı. Aynı dönemde Siyasi İlimler Derneği Türkiye Bölümü ile Türk Hukuk Kurumunun yönetim kurullarında çalıştı.

Mart 1968’de Fikir Kulüpleri Federasyonu Genel Başkanı seçildi. Kasım 1968’de arkadaşlarıyla birlikte Aydınlık dergisini yayımlamaya başladı. Daha sonra Proleter Devrimci Aydınlık çevresinin yöneticileri arasında yer aldı.

12 Mart 1971 Muhtırası’nın ardından Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesi kapsamında yargılandı ve 20 yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Yaklaşık iki buçuk yıl tutuklu kaldıktan sonra Temmuz 1974’te çıkarılan genel afla serbest bırakıldı.

Parti Yöneticiliği ve Yayıncılık Çalışmaları

28 Ocak 1978 tarihinde kurulan Türkiye İşçi Köylü Partisinin Genel Başkanı oldu. 20 Mart 1978’de yayımlanmaya başlayan günlük Aydınlık gazetesinin kuruluşunda görev aldı ve başyazarlığını yaptı.

12 Eylül 1980 askerî darbesinden sonra yeniden tutuklandı ve sekiz yıl hapis cezasına mahkûm edildi. Mart 1985’te tahliye edildi. Ocak 1987’de yayımlanmaya başlayan 2000’e Doğru dergisinin Genel Yayın Yönetmenliğini ve başyazarlığını üstlendi. 1988 yılında Basın Konseyinin kurucuları ve Temsilciler Kurulu üyeleri arasında yer aldı.

1990 yılında “Sansür Sürgün Kararnamesi” olarak adlandırılan düzenlemenin ardından tutuklandı ve yaklaşık üç ay Diyarbakır Cezaevinde kaldı. Türk Ceza Kanunu’nun 141. maddesinin 1991 yılında kaldırılmasıyla siyasi haklarını yeniden kazandı. Temmuz 1991’de Sosyalist Parti Genel Başkanlığına seçildi.

Sosyalist Partinin 10 Temmuz 1992 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının ardından kurulan İşçi Partisinin Genel Başkanı oldu. 1991 genel seçimleri öncesinde TRT’de yayımlanan bir açık oturumdaki konuşması nedeniyle Terörle Mücadele Kanunu’nun 8. maddesi uyarınca aldığı cezanın infazı kapsamında Eylül 1998’den Ağustos 1999’a kadar Haymana Cezaevinde kaldı. 19 Ekim 1999 tarihinde yeniden İşçi Partisi Genel Başkanlığına seçildi.

1993-1994 yıllarında günlük Aydınlık gazetesinde yazarlık ve başyazarlık, 1994-2007 yılları arasında haftalık Aydınlık dergisinde başyazarlık yaptı. Mart 2010’dan itibaren yeniden günlük yayımlanmaya başlayan Aydınlık gazetesinde köşe yazıları yazdı.

Karen Fogg Yazışmaları

2002 yılında, dönemin Avrupa Birliği Türkiye Temsilcisi Karen Fogg’a ait elektronik posta yazışmaları Aydınlık çevresi tarafından yayımlandı. Yazışmaların izinsiz elde edilmesi ve yayımlanması kamuoyunda tartışmalara yol açtı. Perinçek, bu belgeleri daha sonra “Karen Fogg’un E-Postalları” adlı kitapta topladı.

Perinçek-İsviçre Davası

Doğu Perinçek, 2005 yılında İsviçre’de düzenlenen toplantılarda 1915 olaylarının hukuken soykırım olarak nitelendirilemeyeceğini söyledi. İsviçre mahkemeleri, bu açıklamalar nedeniyle Perinçek’i ırk ayrımcılığına karşı ceza hükmü kapsamında mahkûm etti.

Davayı inceleyen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2013 yılında İsviçre’nin Perinçek’in ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. AİHM Büyük Dairesi de 15 Ekim 2015 tarihli kararında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin ifade özgürlüğünü düzenleyen 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti. Mahkeme, kararında 1915 olaylarının hukuki niteliğini belirlemedi; İsviçre mahkemelerinin Perinçek’in sözlerine ceza vermesinin demokratik bir toplumda gerekli olup olmadığını değerlendirdi.

Ergenekon Davası

21 Mart 2008 tarihinde Ergenekon soruşturması kapsamında gözaltına alınan Perinçek, “silahlı terör örgütü kurmak ve yönetmek” suçlamasıyla tutuklandı. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, 5 Ağustos 2013 tarihinde ağırlaştırılmış müebbet hapis ve çeşitli suçlardan toplam 34 yıl 4 ay hapis cezasına hükmetti.

Özel yetkili mahkemelerin kaldırılması ve uzun tutukluluk sürelerine ilişkin düzenlemelerin ardından 10 Mart 2014 tarihinde tahliye edildi. Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 21 Nisan 2016 tarihinde Ergenekon davasındaki mahkûmiyet kararlarını usul ve delil değerlendirmelerine ilişkin gerekçelerle bozdu.

Yeniden yapılan yargılamada İstanbul 4. Ağır Ceza Mahkemesi, 1 Temmuz 2019 tarihinde “Ergenekon” adıyla bir silahlı örgütün varlığının kanıtlanamadığı sonucuna vardı. Perinçek’in de aralarında bulunduğu sanıklar, örgüt kurma, yönetme ve örgüt üyeliği suçlamalarından beraat etti.

Vatan Partisi ve Cumhurbaşkanlığı Adaylıkları

İşçi Partisi, 15 Şubat 2015 tarihinde düzenlenen olağanüstü kongrede adını Vatan Partisi olarak değiştirdi. Kongrede partinin Genel Başkanlığına seçilen Doğu Perinçek, bu görevini sürdürmektedir.

2018 Cumhurbaşkanlığı Seçimi’nde seçmenlerin verdiği 100 binden fazla imzayla cumhurbaşkanı adayı oldu. 24 Haziran 2018 tarihinde yapılan seçimde 98 bin 955 oy aldı.

26 Kasım 2022 tarihinde düzenlenen Vatan Partisi Kurultayı’nda 2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi için partisinin adayı olarak belirlendi. 20 Mart 2023 tarihinde Yüksek Seçim Kuruluna başvurdu ancak gerekli 100 bin seçmen imzasına ulaşamadığı için kesin aday listesine giremedi.

Özel Hayatı

Doğu Perinçek, gazeteci ve yazar Şule Perinçek ile evlidir. Çiftin Zeynep Perinçek, Kiraz Perinçek, Mehmet Perinçek ve Sadık Can Perinçek adlarında dört çocuğu vardır. İyi derecede Almanca ve orta derecede İngilizce bilmektedir.

Kitapları

1968 – Türkiye’de Siyasi Partilerin İç Düzeni ve Yasaklanması Rejimi
1974 – Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi Davası: Savunma
1975 – Kıvılcımlı’nın Burjuva Devlet ve Ordu Teorisinin Eleştirisi
1975 – Faşizm Halkın Mücadelesini Durduramaz
1976 – Kıbrıs Meselesi
1976 – Sosyal Emperyalizm ve Revizyonizme Karşı 1970’te Açılan Mücadele
1976 – Sahte TKP’nin Revizyonist Programının Eleştirisi
1976 – Bozkurt Efsaneleri ve Gerçek
1977 – Doğru Eylem Nedir?
1978 – Anarşinin Kaynağı ve Devrimci Siyaset
1979 – Türkiye Devriminin Yolu
1980 – Atatürk’ün Bugünkü Önemi (Turan Güneş ve Emre Kongar ile)
1985 – Anayasa ve Partiler Rejimi
1987 – Osmanlı’dan Bugüne Toplum ve Devlet
1990 – Stalin’den Gorbaçov’a
1990 – Abdullah Öcalan ile Görüşme
1992 – Parti ve Sanat
1993 – Türk Sorunu
1994 – Kemalist Devrim 1: Teorik Çerçeve
1996 – Aydın ve Kültür
1996 – Çiller Özel Örgütü
1996 – Avrasya Seçeneği: Türkiye İçin Bağımsız Dış Politika
1998 – Memidik Kaptan’a Masallar
1998 – ÖDP’nin Kimliği
1998 – Kemalist Devrim 2: Din ve Allah
1999 – Bir Devlet Operasyonu
1999 – Kemalist Devrim 3: Altı Ok
1999 – Kemalist Devrim 4: Kurtuluş Savaşı’nda Kürt Politikası
2000 – 28 Şubat ve Ordu
2000 – Eşcinsellik ve Yabancılaşma
2000 – Kemalist Devrim 5: Kemalizmin Felsefesi ve Kaynakları
2002 – Karen Fogg’un E-Postalları
2004 – Mafyokrasi
2008 – Gladyo ve Ergenekon
2008 – Türk Ordusunda Strateji Sorunu: Üç Genelkurmay Başkanı
2008 – Kemalist Devrim 6: Atatürk’ün CHP Program ve Tüzükleri
2010 – Kemalist Devrim 7: Toprak Ağalığı ve Kürt Sorunu
2013 – Türkiye Solu ve PKK
Tayyip Erdoğan’ın Yüce Divan Dosyası
Ermeni Sorununda Strateji ve Siyaset
Türk Ordusu Kuşatmayı Nasıl Yaracak?
Ergenekon Savunması
Bilimsel Sosyalizm ve Bilim

Hazırladığı Kitaplar

Komintern Belgelerinde Türkiye – 5 cilt
1997 – Atatürk: Din ve Laiklik Üzerine

Çevirileri

1975 – Sovyetler Birliği’nin Sosyo-Ekonomik Yapısı – Antonio Carlo
1975 – Revizyonizm ve Maceracılık Yenilgiye, Marksizm-Leninizm Zafere Götürür – Enver Hoca; Şule Perinçek ile birlikte
1976 – Tekelci Bürokratik Sosyalizm – Jacek Kuroń ve Karol Modzelewski