İskoç haritacı ve coğrafyacı

John George Bartholomew, İskoç haritacı, coğrafyacı ve yayıncıdır. Fiziki haritalarda yükselti basamaklarını farklı renklerle gösteren haritacılık yönteminin geliştirilmesi, coğrafya atlasları ve Antarktika adının haritalarda kullanılmasıyla tanınır. Britanya Kraliyeti tarafından kendisine verilen "Kralın Haritacısı" (Cartographer to the King) unvanını taşıdı. Haritacılık Prensi (Prince of Cartography) olarak da anıldı.

John George Bartholomew, 22 Mart 1860 tarihinde İskoçya'nın Edinburgh kentinde doğdu. Babası haritacı ve yayıncı John Bartholomew Jr., annesi Anne McGregor'dur. Haritacılıkla uğraşan bir ailenin üyesiydi. Büyükbabası John Bartholomew Sr., 1826 yılında Edinburgh'da harita gravürcülüğü ve yayıncılık alanında faaliyet gösteren aile şirketini kurmuştu.

Çocukluğu ve Eğitimi

Edinburgh'daki Royal High School'da öğrenim gördü. Ardından Edinburgh Üniversitesi'ne devam etti ancak üniversite eğitimini diploma almadan bıraktı. Genç yaşta babasının haritacılık şirketinde çalışmaya başladı. Harita çizimi, gravür ve basım tekniklerini babasından ve Alman asıllı coğrafyacı Ernst Georg Ravenstein'dan öğrendi.

Aile şirketindeki çalışmaları sırasında coğrafi araştırmaların haritalara aktarılması, harita ölçekleri, topoğrafik gösterim ve baskı teknikleri üzerine deneyim kazandı.

Haritacılık Kariyeri

1888 yılında, 28 yaşındayken aile şirketinin yönetimini üstlendi. Şirket, 1889 yılında Edinburgh'daki Park Road'a taşındı ve Edinburgh Geographical Institute adıyla faaliyet göstermeye başladı. Bartholomew, şirketin başka yayınevleri için harita üretmesinin yanında kendi adıyla atlas ve coğrafya yayınları hazırlamasını sağladı.

Haritalarda dağların, vadilerin ve farklı yükseltilerin gösterilmesi için renk kademelerinden yararlanan bir yöntemin geliştirilmesinde çalıştı. Katmanlı yükselti renklendirmesi olarak bilinen bu yöntemde alçak alanlar ve yüksek bölgeler farklı renk tonlarıyla gösteriliyordu. Böylece arazinin yükselti özellikleri, yalnızca eş yükselti eğrilerine bağlı kalmadan haritadan okunabiliyordu.

Bartholomew, topoğrafik haritaların yanı sıra nüfus, iklim, bitki örtüsü, hayvanların coğrafi dağılımı ve ekonomik faaliyetler gibi konuları ele alan tematik haritalar hazırladı. Coğrafi verilerin bilimsel araştırmalarda kullanılabilmesi için farklı alanlarda çalışan araştırmacılarla iş birliği yaptı.

Kaşifler Ernest Shackleton, William Speirs Bruce ve Henry Morton Stanley ile temas kurdu. Bu araştırmacıların keşif gezilerinden elde edilen coğrafi bilgilerin haritalara aktarılması üzerinde çalıştı.

Antarktika Adının Kullanılması

Bartholomew, 1890 yılında hazırladığı bir haritada güney kutup bölgesindeki kara kütlesini "Antarctica" adıyla gösterdi. Bu kullanım, Antarktika adının haritacılıkta yerleşmesi bakımından bilinen erken örneklerden biridir.

Antarktika adı, Yunancada kuzey kutup bölgesini ifade eden Arktik sözcüğünün karşıtı olarak kullanılan bir terimden türemiştir. Bartholomew bu adı icat etmemiş, ancak hazırladığı haritalarda kullanarak coğrafi adlandırmanın yaygınlaşmasına katkıda bulunmuştur.

Coğrafya Kurumlarındaki Çalışmaları

1884 yılında kurulan Royal Scottish Geographical Society'nin (İskoçya Kraliyet Coğrafya Derneği) kurucu üyeleri arasında yer aldı. Dernek, coğrafya araştırmalarının desteklenmesi, keşif gezilerinin değerlendirilmesi ve coğrafya eğitiminin geliştirilmesi amacıyla faaliyet gösteriyordu.

Bartholomew, bilimsel coğrafya çalışmalarını harita yayıncılığıyla birleştirdi. Araştırmacılar, gezginler ve coğrafyacılar tarafından sağlanan bilgileri haritalarında kullandı.

Britanya Kralı V. George döneminde "Cartographer to the King" unvanını aldı. 1905 yılında Royal Geographical Society tarafından Victoria Madalyası ile ödüllendirildi. 1909 yılında Edinburgh Üniversitesi kendisine fahri doktora unvanı verdi.

Atlasları ve Yayıncılık Çalışmaları

Bartholomew'un yönetiminde Edinburgh Geographical Institute, Britanya Adaları'nın ayrıntılı haritalarını ve dünyanın farklı bölgelerini kapsayan atlasları yayımladı. 1895 yılında The Survey Atlas of Scotland, 1904 yılında ise The Survey Atlas of England and Wales yayımlandı.

1903 yılında tamamlanan Bartholomew's Half-Inch Series adlı harita dizisi, Britanya'nın kara yollarını ve yerleşimlerini gösteriyordu. Bir inçin iki mile karşılık geldiği bu ölçek, bisiklet, motosiklet ve otomobil yolculuklarında kullanılan haritalar için uygundu.

Haritacılık çalışmalarında meteoroloji ve hayvan coğrafyası gibi bilim dallarına da yer verdi. İklim ve hava olaylarını gösteren haritalar ile hayvan türlerinin dünyadaki dağılımını konu alan atlasların hazırlanmasını yönetti.

The Times gazetesi için hazırlanan The Times Survey Atlas of the World adlı dünya atlasının çalışmalarını başlattı. Atlas, farklı ülkelerin resmî harita çalışmalarından ve coğrafi araştırmalardan yararlanılarak hazırlandı. Bartholomew'un ölümünden sonra oğlu John Ian Bartholomew tarafından tamamlandı ve 1922 yılında yayımlandı.

Başlıca Atlasları ve Eserleri

1917 - The Advanced Atlas of Physical and Political Geography (Fiziki ve siyasi coğrafya atlası)
1911 - Atlas of Zoogeography (Hayvan coğrafyası atlası)
1904 - The Survey Atlas of England and Wales (İngiltere ve Galler atlası)
1904 - The Survey Gazetteer of the British Isles (Britanya Adaları coğrafya ve yer adları başvuru eseri; editör)
1903 - Bartholomew's Half-Inch Series (Topografik harita dizisi; tamamlanma yılı)
1899 - Physical Atlas: Meteorology (Meteoroloji atlası)
1895 - The Survey Atlas of Scotland (İskoçya atlası)
1922 - The Times Survey Atlas of the World (Dünya atlası; çalışmalarını başlattı, ölümünden sonra yayımlandı)

Ailesi ve Özel Hayatı

Bartholomew ailesi, birkaç kuşak boyunca haritacılık ve coğrafya yayıncılığıyla uğraştı. John George Bartholomew, 23 Nisan 1889 tarihinde Janet Macdonald ile evlendi. 5 çocuğu oldu. John George Bartholomew'un oğlu John Ian Bartholomew (1890-1962), babasının ardından aile şirketinde haritacılık çalışmalarını sürdürdü. Torunu John Christopher Bartholomew (1923-2008) da aynı mesleği seçerek şirketin haritacılık yönetiminde görev aldı.

Ölümü

John George Bartholomew, 14 Nisan 1920 tarihinde Portekiz'in Sintra kentinde 60 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünün ardından Edinburgh Geographical Institute'daki çalışmalar ailesi tarafından sürdürüldü. Başlattığı The Times Survey Atlas of the World projesi, ölümünden iki yıl sonra tamamlanarak yayımlandı.

Ödülleri ve Unvanları

1909 - Edinburgh Üniversitesi, Fahri Doktora
1905 - Royal Geographical Society, Victoria Madalyası


Kaynak:Biyografiler.com