“Başbakanlıktan cumhurbaşkanlığına yükselen, sert ve doğrudan siyasi üslubuyla tanınan Hırvat lider”

Zoran Milanović, 30 Ekim 1966 tarihinde dönemin Yugoslavya sınırları içinde, günümüzde Hırvatistan'ın Zagreb şehirinde doğmuştur. Hırvat siyasetçi, hukukçu ve eski diplomat olan Zoran Milanović, 19 Şubat 2020 tarihinden bu yana Hırvatistan Cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır. Daha önce 2011-2016 yılları arasında Hırvatistan Başbakanı ve 2007-2016 yılları arasında Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi genel başkanı olan Zoran Milanović, sert siyasi üslubu, millî egemenliği öne çıkaran yaklaşımı ve hükûmet politikalarına yönelik açık eleştirileriyle tanınmaktadır. 2025 yılında büyük bir oy farkıyla ikinci kez cumhurbaşkanı seçilmiştir. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Zoran Milanović, ilk ve ortaöğrenimini Zagreb’de tamamlamıştır. Daha sonra Zagreb Üniversitesi Hukuk Fakültesine girmiş ve 1986-1991 yılları arasında hukuk eğitimi almıştır. Öğrencilik dönemindeki akademik başarısı nedeniyle 1991 yılında Üniversite Rektörlük Ödülü’ne layık görülmüştür. 1998 yılında Brüksel’deki Vrije Universiteit Brussel bünyesinde Avrupa Birliği hukuku alanında yüksek lisans derecesi almıştır.

Zoran Milanović, meslek hayatına Zagreb Ticaret Mahkemesinde stajyer olarak başlamıştır. 1993 yılında Hırvatistan Dışişleri Bakanlığı’na katılmış ve diplomatik kariyerine yönelmiştir. 1994 yılında Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın Azerbaycan’daki barış misyonunda siyasi danışman olarak görev yapmıştır.

1996-1999 yılları arasında Zoran Milanović, Brüksel’deki Hırvatistan’ın Avrupa Birliği ve NATO nezdindeki temsilciliğinde danışman olarak çalışmıştır. Bu görev, Avrupa siyaseti, güvenlik politikaları ve Hırvatistan’ın Batı kurumlarıyla bütünleşme süreci hakkında kapsamlı deneyim kazanmasını sağlamıştır.

Zoran Milanović, 2003 yılında Hırvatistan Dışişleri Bakanlığı bünyesinde Çok Taraflı Siyasi İşlerden Sorumlu Bakan Yardımcısı olmuştur. Bu görev sırasında uluslararası kuruluşlar, güvenlik politikaları ve çok taraflı diplomasi alanlarında çalışmıştır. Diplomatik deneyimi, daha sonraki siyasi kariyerinde Avrupa Birliği ve dış politika konularına hâkim bir lider olarak öne çıkmasına katkıda bulunmuştur.

Zoran Milanović, siyasi kariyerine Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi içinde başlamıştır. Parti lideri Ivica Račan’ın 2007 yılında ölmesinin ardından genel başkanlığa seçilmiştir. Aynı yıl Hırvatistan’ın Avrupa Birliği üyelik müzakerelerini izleyen Ulusal Komitenin başkanlığını da yürütmüştür.

2008 yılında Hırvatistan Parlamentosu milletvekili olan Zoran Milanović, 2011 yılına kadar Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi Parlamento Grubu Başkanlığı yapmıştır. Aynı dönemde Anayasa, İçtüzük ve Siyasi Sistem Komisyonunda görev almış ve merkez sol muhalefetin önde gelen isimlerinden biri haline gelmiştir.

2011 parlamento seçimlerinde Zoran Milanović liderliğindeki merkez sol Kukuriku Koalisyonu seçimleri kazanmıştır. Bunun ardından Zoran Milanović, 23 Aralık 2011 tarihinde Hırvatistan Başbakanı olarak göreve başlamıştır. Hükûmeti; Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi, Hırvat Halk Partisi–Liberal Demokratlar, İstriya Demokratik Meclisi ve Hırvat Emekliler Partisi ortaklığına dayanmıştır.

Başbakanlığı döneminde Zoran Milanović, küresel mali krizin etkileri, yüksek işsizlik, kamu borcu ve ekonomik durgunluk gibi ciddi sorunlarla karşılaşmıştır. Hükûmeti mali disiplin, kamu yönetimi reformu, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve devlet işletmelerinin yeniden yapılandırılması gibi alanlarda çalışmalar yürütmüştür.

Zoran Milanović hükûmetinin en önemli tarihî gelişmelerinden biri, Hırvatistan’ın 1 Temmuz 2013 tarihinde Avrupa Birliği’ne tam üye olmasıdır. Zoran Milanović, üyeliği Hırvatistan’ın Avrupa siyasi ve ekonomik düzenindeki yerini güçlendiren tarihî bir adım olarak değerlendirmiştir. Başbakanlığı sırasında ülkesinin Avrupa Birliği kurumlarıyla ilişkilerini geliştirmeye çalışmıştır.

Başbakanlığı döneminde Zoran Milanović, sosyal konularda daha liberal bir yaklaşım benimsemiştir. Azınlık hakları, kadın hakları, laiklik ve eşcinsel çiftlerin yasal haklarının geliştirilmesini desteklemiştir. Bununla birlikte ekonomik politikaları, özelleştirme girişimleri ve kamu harcamalarına ilişkin kararları hem sendikalar hem de siyasi muhalefet tarafından eleştirilmiştir.

2015 parlamento seçimlerinin ardından uzun süren koalisyon görüşmeleri sonucunda Zoran Milanović başbakanlık görevini kaybetmiştir. 22 Ocak 2016 tarihinde görevini Tihomir Orešković’e devretmiştir. Aynı yıl yapılan erken seçimlerde partisinin istediği sonucu alamamasının ardından Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi genel başkanlığından ayrılmış ve bir süre aktif siyasetten uzaklaşmıştır.

Zoran Milanović, siyasetten uzak kaldığı dönemde danışmanlık faaliyetlerinde bulunmuş ve özel sektörde çalışmıştır. 2019 yılında yeniden siyasete dönerek Hırvatistan Cumhurbaşkanlığı Seçimi için adaylığını açıklamıştır. Kampanyasında “Normal Bir Hırvatistan” sloganını kullanmış; hukukun üstünlüğü, toplumsal hoşgörü ve cumhurbaşkanlığının partiler üstü niteliği üzerinde durmuştur.

2019’un sonunda yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Zoran Milanović, görevdeki Cumhurbaşkanı Kolinda Grabar Kitarovic’i yenmiştir. 19 Şubat 2020 tarihinde yemin ederek Hırvatistan Cumhurbaşkanı olmuştur. Göreve başladıktan sonra siyasi partiden ayrılmış ve cumhurbaşkanlığı görevini resmî olarak bağımsız biçimde sürdürmüştür.

Cumhurbaşkanlığı döneminde Zoran Milanović, Başbakan Andrej Plenković ve onun liderliğindeki Hırvat Demokrat Birliği hükûmetiyle sık sık karşı karşıya gelmiştir. Dış politika, savunma, güvenlik kurumlarının yönetimi, büyükelçi atamaları ve Ukrayna savaşı gibi konular, cumhurbaşkanı ile hükûmet arasındaki başlıca anlaşmazlık alanları olmuştur.

Zoran Milanović, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısını desteklemediğini belirtmekle birlikte, Hırvat askerlerinin savaşa doğrudan veya dolaylı biçimde dâhil olmasına karşı çıkmıştır. Ukrayna’ya verilen sınırsız askerî desteği eleştirmiş ve barış görüşmelerine daha fazla ağırlık verilmesi gerektiğini savunmuştur. Hırvat askerlerinin Ukrayna bağlantılı bazı NATO faaliyetlerine katılmasına onay vermemesi, hükûmetle yeni gerilimlere yol açmıştır.

Zoran Milanović, NATO ve Avrupa Birliği üyeliğine karşı olmamakla birlikte, bu kurumların bazı politikalarını ve karar alma biçimlerini sert şekilde eleştirmektedir. Avrupa Birliği kurumlarının demokratik meşruiyetinin güçlendirilmesi gerektiğini ve küçük ülkelerin ulusal çıkarlarının büyük devletlerin politikalarına feda edilmemesi gerektiğini savunmaktadır.

2024 yılında Zoran Milanović, cumhurbaşkanlığı görevini sürdürürken yapılacak parlamento seçimlerinde başbakan adayı olmak istediğini açıklamıştır. Ancak Hırvatistan Anayasa Mahkemesi, cumhurbaşkanının görevinden istifa etmeden parti seçim kampanyasına doğrudan katılamayacağına karar vermiştir. Buna rağmen Zoran Milanović, seçim sürecinde muhalefete destek veren açıklamalar yapmayı sürdürmüştür.

Zoran Milanović, 2024-2025 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci dönem için yeniden aday olmuştur. 29 Aralık 2024 tarihindeki ilk turda oyların yarısına çok yaklaşmış ancak seçimin ikinci tura kalmasını engelleyememiştir. 12 Ocak 2025 tarihinde yapılan ikinci turda hükûmet tarafından desteklenen Dragan Primorac karşısında oyların yaklaşık yüzde 74,6’sını alarak ezici bir zafer kazanmıştır.

Bu sonuç, bağımsız Hırvatistan tarihindeki en açık cumhurbaşkanlığı seçim zaferlerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Zoran Milanović, seçim sonucunun yalnızca kendisine verilen destek değil, aynı zamanda hükûmetin politikalarına yönelik güçlü bir toplumsal mesaj olduğunu belirtmiştir. İkinci beş yıllık cumhurbaşkanlığı dönemine 2025 yılında başlamıştır.

Siyasi yaklaşımı bakımından Zoran Milanović, başlangıçta merkez sol ve sosyal demokrat bir siyasetçi olarak tanınmıştır. Cumhurbaşkanlığı döneminde ise millî egemenlik, devlet çıkarları, askerî tarafsızlık ve Avrupa kurumlarına yönelik eleştirileri daha fazla öne çıkmıştır. Bu nedenle bazı yorumcular onu sol kökenli, ancak milliyetçi ve halkçı söylemleri de kullanan sıra dışı bir siyasi figür olarak değerlendirmektedir.

Zoran Milanović, doğrudan, sert, zaman zaman alaycı ve tartışmacı iletişim tarzıyla tanınmaktadır. Destekçileri onu siyasi doğruculuktan uzak, bağımsız düşünen ve ulusal çıkarları savunan güçlü bir lider olarak görmektedir. Eleştirmenleri ise kullandığı ifadelerin siyasi kutuplaşmayı artırdığını, uluslararası ilişkilerde Hırvatistan’ın konumuna zarar verebildiğini ve cumhurbaşkanlığı makamının tarafsızlığıyla bağdaşmadığını savunmaktadır.

Özel hayatında Zoran Milanović, doktor ve epidemiyoloji profesörü Sanja Musić Milanović ile evlidir. Çiftin iki çocuğu vardır. Hukuk, diplomasi, parti liderliği, başbakanlık ve cumhurbaşkanlığı deneyimlerini bir araya getiren kariyeriyle Zoran Milanović, çağdaş Hırvatistan siyasetinin en etkili, popüler ve tartışmalı isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Öne Çıkan Görevleri :
1993-2003 – Hırvatistan Dışişleri Bakanlığı – Diplomat ve Danışman
2003-2004 – Çok Taraflı Siyasi İşlerden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı
2007-2016 – Hırvatistan Sosyal Demokrat Partisi Genel Başkanı
2008-2011 – Hırvatistan Parlamentosu Milletvekili ve Parlamento Grubu Başkanı
2011-2016 – Hırvatistan Başbakanı
2020- – Hırvatistan Cumhurbaşkanı


Kaynak:Biyografiler.com