Türk sinema ve dizi oyuncusu, yapımcı ve siyasetçi. Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit ve Filiz Akın ile birlikte Yeşilçam’ın “Dört Yapraklı Yoncası” olarak anıldı. Canlandırdığı mücadeleci ve gururlu kadın karakterleri ile açık sözlü kişiliği nedeniyle “Erkek Fatma” lakabıyla tanındı. 180’den fazla yapımda rol aldı. 1989-1994 yılları arasında Şişli Belediye Başkanı olarak görev yaptı.

Henüz çocuk yaşta annesiyle birlikte film setlerine giderek figüranlık yapmaya başladı. Seyfi Havaeri’nin yazıp yönettiği 1957 yapımı Leke filminde ilk başrolünü oynadı. Ardından çeşitli filmlerde rol alan Girik, Memduh Ün’ün yönettiği Ölüm Peşimizde filmindeki oyunculuğuyla tanınmaya başladı. Sinemaya para kazanıp ailesine yardım etmek amacıyla girdiğini anlatan Girik, o yıllardaki önceliğini “Tek derdim eve ekmek götürmekti” sözleriyle ifade etti.

Film setlerinde tanıştığı yönetmen Memduh Ün, Girik’in sinema kariyerinde belirleyici isimlerden biri oldu. Ün’ün yönettiği Ölüm Peşimizde, Belalı Torun, Kısmetin En Güzeli, Ağa Düşen Kadın, Namusum İçin ve Severek Ölenler gibi yapımlarda rol aldı. Girik ile Memduh Ün’ün 1959 yılında başlayan birlikteliği, Ün’ün 16 Ekim 2015 tarihindeki ölümüne kadar devam etti.

Civanmert, Duvaksız Gelin, Boş Yuva ve Kısmetin En Güzeli filmleriyle başrol oyuncusu olarak tanındı. 1962 yılında çevrilen Belalı Torun filminde erkek kılığına girebilmek için saçlarını kısa kestirdi. Bu filmdeki karakteri ve günlük yaşamındaki açık sözlü tavırları nedeniyle “Erkek Fatma” olarak anılmaya başladı.

1964 yapımı Keşanlı Ali Destanı filminde Fikret Hakan ile başrolü paylaştı. Haldun Taner’in eserinden sinemaya uyarlanan ve Atıf Yılmaz tarafından yönetilen filmdeki Keşanlı Ali’nin sevgilisi Zilha rolüyle 1965 Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü aldı.

1967 yılında Sürtüğün Kızı filmindeki oyunculuğuyla ikinci kez Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu seçildi. Orhan Elmas’ın yönettiği Ezo Gelin filmindeki performansı ise kendisine 1969 yılında düzenlenen ilk Adana Altın Koza Film Şenliği’nde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü getirdi.

1960’lı ve 1970’li yıllarda Cüneyt Arkın, Fikret Hakan, Ayhan Işık, Yılmaz Güney, Kadir İnanır, Ediz Hun, Göksel Arsoy ve Sadri Alışık gibi oyuncularla kamera karşısına geçti. Ezo Gelin, Boş Beşik, Büyük Yemin, Acı, Toprak Ana, Kambur, Kuma, Ağrı Dağı Efsanesi ve Gülsüm Ana gibi filmlerde Anadolu’da yaşayan kadınların aile, gelenek ve yoksullukla mücadelesini konu alan karakterleri canlandırdı.

1976 yılında Metin Erksan’ın yönettiği İntikam Meleği: Kadın Hamlet filminde Hamlet rolünü üstlendi. William Shakespeare’in eserinden uyarlanan filmde Girik’e Sevda Ferdağ, Reha Yurdakul, Ahmet Mekin ve Hayati Hamzaoğlu eşlik etti.

1981 yılında Kanlı Nigar, 1982 yılında Gülsüm Ana ve Kaçak, 1984 yılında ise Kemal Sunal ile birlikte Postacı filminde oynadı. 1985 yılında Fakir Baykurt’un romanından uyarlanan, Şerif Gören’in yönettiği Yılanların Öcü filminde Irazca karakterini canlandırdı. Filmde Kadir İnanır, Serpil Çakmaklı ve Erdal Özyağcılar ile birlikte rol aldı.

Yeşilçam’daki film üretiminin azalmasının ardından televizyon çalışmalarına yöneldi. 1987 yılında TRT’de yayınlanan Gönül Dostları dizisinde görev aldı. Daha sonraki yıllarda Bize Ne Oldu, Benim İçin Ağlama, Gurbet Kadını, Hasret, Oğlum İçin, Altın Kızlar ve Babalar ve Evlatlar dizilerinde oynadı.

1990’lı yıllarda sunduğu Söz Fato’da programında aile içi şiddet, kayıp kişiler, sağlık sorunları ve ekonomik sıkıntılar yaşayan kişilerin başvurularını ekrana taşıdı. Programda ele alınan olaylarla ilgili kamu kurumları ve ilgili kişilerle görüşmeler yapıldı.

Siyasi Hayatı

Fatma Girik, Sosyaldemokrat Halkçı Parti’den aday olduğu 26 Mart 1989 yerel seçimlerinde Şişli Belediye Başkanı seçildi. 26 Mart 1989 ile 27 Mart 1994 tarihleri arasında görev yaptı. Belediye başkanlığı döneminde kreşler, sağlık hizmetleri, kadınlara yönelik çalışmalar ve sokak hayvanlarının korunmasıyla ilgili belediye projelerinde yer aldı.

1994 yerel seçimlerinde görevini Gülay Atığ’a devretti. Belediye başkanlığının ardından sinema ve televizyon çalışmalarına döndü.

Özel Hayatı ve Ölümü

Fatma Girik ile yönetmen Memduh Ün hiç evlenmedi ve çocuk sahibi olmadı. Çift, uzun yıllar Muğla’nın Bodrum ilçesine bağlı Torba Mahallesi’nde yaşadı.

2016 yılında kalça protezi ameliyatı geçirdi. Aynı yıl evinde düşmesi üzerine yeniden ameliyat edildi. Yürüme güçlüğü ve denge sorunları nedeniyle yapılan tetkiklerde hidrosefali teşhisi konuldu; 21 Şubat 2019 tarihinde beyninden ameliyat oldu.

Tedavisi için Bodrum’dan İstanbul’a getirilen Fatma Girik, Kovid-19’a bağlı viral zatürre tedavisi gördüğü hastanede gelişen çoklu organ yetmezliği sonucu 24 Ocak 2022 tarihinde 79 yaşında öldü. Cenazesi, vasiyeti üzerine Bodrum’un Torba Mahallesi’ndeki mezarlıkta Memduh Ün’ün yanına defnedildi.

Ödülleri

2007 - 18. Ankara Uluslararası Film Festivali, Aziz Nesin Emek Ödülü
2006 - Süleyman Demirel Üniversitesi, Fahri Doktora unvanı
2001 - İstanbul Uluslararası Film Festivali, Sinema Onur Ödülü
1998 - 35. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Yaşam Boyu Onur Ödülü
1971 - 3. Adana Altın Koza Film Şenliği, En İyi Kadın Oyuncu – Acı
1970 - 2. Adana Altın Koza Film Şenliği, En İyi Kadın Oyuncu – Boş Beşik
1969 - 1. Adana Altın Koza Film Şenliği, En İyi Kadın Oyuncu – Ezo Gelin
1967 - 4. Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu – Sürtüğün Kızı
1965 - 2. Antalya Altın Portakal Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu – Keşanlı Ali Destanı

Plakları

1975 - Aşk Düğümü / Su Sızmazdı Aramızdan
1965 - Aguş / Aşka Şepke

Başlıca Filmleri ve Dizileri

2012 - Babalar ve Evlatlar (TV Dizisi)
2009 - Altın Kızlar (TV Dizisi)
2007 - Oğlum İçin (TV Dizisi)
2006 - Hasret (TV Dizisi)
2005 - Sinema Bir Mucizedir / Büyülü Fener (Sinema Filmi)
2003 - Gurbet Kadını (TV Dizisi)
2001 - Benim İçin Ağlama (TV Dizisi)
1999 - Bize Ne Oldu (TV Dizisi)
1990 - Gün Ortasında Karanlık (Sinema Filmi)
1989 - Namusun Bedeli (Sinema Filmi)
1988 - Tek Başına Bir Kadın (Sinema Filmi)
1988 - Kadın Dul Kalınca (Sinema Filmi)
1987 - Gönül Dostları (TV Dizisi)
1987 - Hacer Ana (Sinema Filmi)
1987 - Japon İşi (Sinema Filmi)
1985 - Yılanların Öcü (Irazca) (Sinema Filmi)
1984 - Nefret (Sinema Filmi)
1984 - Postacı (Sinema Filmi)
1982 - Gülsüm Ana (Sinema Filmi)
1982 - Kaçak (Sinema Filmi)
1981 - Kanlı Nigar (Sinema Filmi)
1978 - Gelincik (Sinema Filmi)
1978 - Yaşam Kavgası (Sinema Filmi)
1977 - İntikam Meleği: Kadın Hamlet (Hamlet) (Sinema Filmi)
1977 - Hatasız Kul Olmaz (Sinema Filmi)
1977 - Meryem ve Oğulları (Sinema Filmi)
1977 - Ölmeyen Şarkı (Sinema Filmi)
1975 - Ağrı Dağı Efsanesi (Sinema Filmi)
1974 - Kara Peçe (Sinema Filmi)
1974 - Kuma (Sinema Filmi)
1974 - Önce Vatan (Sinema Filmi)
1973 - Kambur (Sinema Filmi)
1973 - Kızgın Toprak (Sinema Filmi)
1973 - Toprak Ana (Sinema Filmi)
1971 - Acı (Sinema Filmi)
1971 - Kerem ile Aslı (Sinema Filmi)
1971 - Mahşere Kadar (Sinema Filmi)
1971 - Murat ile Nazlı (Sinema Filmi)
1971 - Namus (Sinema Filmi)
1970 - Boş Beşik (Sinema Filmi)
1970 - Şoför Nebahat (Sinema Filmi)
1969 - Büyük Yemin (Sinema Filmi)
1969 - Erkek Fatma (Sinema Filmi)
1969 - Menekşe Gözler (Sinema Filmi)
1968 - Ezo Gelin (Ezo) (Sinema Filmi)
1968 - Köroğlu (Sinema Filmi)
1968 - Öksüz (Sinema Filmi)
1968 - Vuruldum Bir Kıza (Sinema Filmi)
1967 - Sürtüğün Kızı (Sinema Filmi)
1967 - Yaprak Dökümü (Sinema Filmi)
1967 - Zilli Nazife (Sinema Filmi)
1966 - Avare Kız (Sinema Filmi)
1966 - Karakolda Ayna Var (Sinema Filmi)
1966 - Kolsuz Kahraman (Sinema Filmi)
1966 - Namusum İçin (Sinema Filmi)
1965 - Hırsız (Sinema Filmi)
1965 - Kartalların Öcü / Severek Ölenler (Sinema Filmi)
1965 - Seveceksen Yiğit Sev (Sinema Filmi)
1965 - Şenol Birol Gool (Sinema Filmi)
1964 - Galatalı Fatma (Sinema Filmi)
1964 - Keşanlı Ali Destanı (Zilha) (Sinema Filmi)
1964 - Kimse Fatma Gibi Öpemez (Sinema Filmi)
1964 - Köye Giden Gelin (Sinema Filmi)
1964 - Tophaneli Osman (Sinema Filmi)
1963 - Badem Şekeri (Sinema Filmi)
1963 - Bulunmaz Uşak (Sinema Filmi)
1963 - Yaralı Aslan (Sinema Filmi)
1962 - Belalı Torun (Sinema Filmi)
1962 - Cengiz Han’ın Hazineleri (Sinema Filmi)
1962 - Fatoş’un Bebekleri (Sinema Filmi)
1962 - Kısmetin En Güzeli (Sinema Filmi)
1962 - Küçük Beyefendi (Sinema Filmi)
1961 - Avare Mustafa (Sinema Filmi)
1961 - Duvaksız Gelin (Sinema Filmi)
1961 - İki Damla Gözyaşı (Sinema Filmi)
1961 - Seviştiğimiz Günler (Sinema Filmi)
1960 - Civanmert (Sinema Filmi)
1960 - Ölüm Peşimizde (Sinema Filmi)
1960 - Üsküdar İskelesi (Sinema Filmi)
1960 - Vatan ve Namus (Sinema Filmi)
1959 - Bağrıyanık (Sinema Filmi)
1959 - Çakır Eminem (Sinema Filmi)
1959 - Eceline Susamışlar (Sinema Filmi)
1959 - Ömrümün Tek Gecesi (Sinema Filmi)
1959 - Sevdalı Gelin (Sinema Filmi)
1958 - Gönülden Ağlayanlar (Sinema Filmi)
1958 - İstiklal Uğrunda (Sinema Filmi)
1958 - Murada Ereceğiz (Sinema Filmi)
1957 - Leke (Sinema Filmi)


Kaynak:Biyografiler.com