Yönetmen, oyuncu, senarist ve yazar. Gerçek adı Yılmaz Pütün'dür. 1960'ların ikinci yarısında “Çirkin Kral” lakabıyla tanınan Yılmaz Güney, Umut gibi yönettiği filmlerin yanı sıra senaryosunu yazdığı Sürü ve Yol ile Türkiye dışında da tanındı. Cezaevinde kaleme aldığı Yol, Şerif Gören tarafından çekildi; Güney yurt dışına çıktıktan sonra filmin kurgusu üzerinde çalıştı. Yapım, 1982 Cannes Film Festivali'nde Costa-Gavras'ın Missing filmiyle birlikte Altın Palmiye'ye layık görüldü. Umut, Arkadaş, Sürü ve Yol Güney'in sinemasıyla en çok anılan yapımlar arasındadır.

Yılmaz Güney, 1 Nisan 1937'de o dönem Adana'ya bağlı Yenice'de dünyaya geldi. Babası Siverekli, annesi Vartoluydu. Güney, kendi yaşamını anlatırken Kürt kökenli, topraksız bir köylü ailesinin çocuğu olduğunu belirtmiştir. İlk ve ortaöğrenimini Adana'da tamamladı. Çocukluk ve gençlik yıllarında pamuk işçiliği, çobanlık, simit ve gazoz satıcılığı gibi çeşitli işlerde çalıştı. Daha sonra And Film ve Kemal Film şirketlerinin bölge temsilciliklerinde film dağıtımı yaptı. Lise yıllarında edebiyatla ilgilendi, öyküler yazdı ve Doruk adlı bir dergi çıkardı.

1956'da Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne kaydoldu; öğrenimini sürdüremeyerek 1957'de ayrıldı. İstanbul'a gittikten sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ne kaydoldu ancak buradaki öğrenimini de tamamlayamadı. İstanbul'da Yaşar Kemal aracılığıyla yönetmen Atıf Yılmaz'la tanışması sinema çalışmalarını hızlandırdı. 1958-1959 döneminde Atıf Yılmaz'ın yönettiği Bu Vatanın Çocukları ve Ala Geyik filmlerinin senaryo çalışmalarına katıldı ve oyuncu olarak kamera karşısına geçti. Karacaoğlan'ın Kara Sevdası filminde ise yönetmen yardımcılığı yaptı. Bu yıllarda Yeni Ufuklar, Onüç, Pazar Postası ve Bir gibi dergilerde öyküleri yayımlandı.

Onüç dergisinde yayımlanan “Üç Bilinmeyenli Eşitsizlik Sistemleri” adlı öyküsü nedeniyle komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle yargılandı. Yargılama 1961'de sonuçlandı ve bir buçuk yıl ağır hapis ile Konya'da sürgün cezasına mahkûm edildi. Bu mahkûmiyet nedeniyle üniversite öğrenimi yarım kaldı.

1963'te yeniden sinemaya döndü. Özellikle düşük bütçeli macera filmlerinde canlandırdığı, haksızlığa karşı tek başına mücadele eden sert Anadolu delikanlısı tipiyle geniş bir izleyici kitlesine ulaştı. 1960'ların ortalarından itibaren “Çirkin Kral” lakabıyla anılmaya başladı; 1966 yapımı Çirkin Kral filmi de bu lakabın yaygınlaşmasını sağladı.

Bu dönemin belirleyici filmlerinden biri, Lütfi Ö. Akad'ın yönettiği 1966 yapımı Hudutların Kanunu oldu. Güney'in öyküsünden geliştirilen filmde Hıdır karakterini canlandırdı. Gösterişsiz ve sert oyunculuk anlayışı, dönemin alışılmış Yeşilçam başrol tipinden farklı bir oyuncu kimliği oluşturmasına katkıda bulundu.

Yönetmenliğe 1966 yapımı At Avrat Silah ile başladı. 1968'de çektiği Seyyit Han'da Doğu Anadolu'da geçen bir sevda öyküsünü anlattı ve filmde başrolü de üstlendi. Aynı dönemde Aç Kurtlar ve Bir Çirkin Adam gibi filmleri yönetti. 1968-1970 yılları arasında askerlik görevini yaptı.

1964'te Kamalı Zeybek filminin çekimleri sırasında Nebahat Çehre ile tanıştı. İkili 30 Ocak 1967'de evlendi ve 24 Nisan 1968'de boşandı. Güney, 1970'te Jale Fatma Süleymangil, bilinen adıyla Fatoş Güney ile evlendi.

1970 yılında senaryosunu yazdığı, yönettiği, yapımcılığını üstlendiği ve Cabbar karakterini canlandırdığı Umut'u çekti. Film, geçimini at arabacılığıyla sağlayan Cabbar'ın giderek yoksullaşması ve sonunda define arayışına yönelmesini anlatıyordu. Umut, 1970 Adana Film Şenliği'nde En İyi Film, En İyi Erkek Oyuncu ve En İyi Senaryo ödüllerini aldı; 1971 Grenoble Film Şenliği'nde Jüri Özel Ödülü'ne değer görüldü. Film Türkiye'de sansür engeliyle de karşılaştı.

1971 yılında yönettiği Ağıt, Acı ve Umutsuzlar filmleriyle Adana Film Şenliği'nde çeşitli ödüller kazandı. Aynı yıl 12 Mart Muhtırası'nın ardından gözaltına alındı; bir hafta sonra serbest bırakıldı ve üç ay süreyle Nevşehir'de bulunmaya zorlandı.

16 Mart 1972'de devrimcilere yardım ettiği gerekçesiyle yeniden tutuklandı ve 10 yıl ağır hapis ile sürgün cezasına çarptırıldı. Daha önce 1966'da Boynu Bükükler adlı romanını yayımlayan Güney'in Boynu Bükük Öldüler adlı romanı 1971'de yayımlandı ve 1972'de Orhan Kemal Roman Armağanı'nı kazandı. 1974'te çıkarılan genel aftan yararlanarak cezaevinden çıktı.

Serbest kalmasının ardından Arkadaş filmini çekti. Film, yıllar sonra yeniden karşılaşan iki eski üniversite arkadaşının farklılaşan yaşamları üzerinden sınıfsal ve kültürel ayrımları ele aldı. Güney aynı yıl Endişe filminin çekimlerine başladı. Çekimler sırasında 13 Eylül 1974'te Adana'nın Yumurtalık ilçesinde bir gazinoda yaşanan olayda hâkim yardımcısı Sefa Mutlu hayatını kaybetti. Güney bu olayın ardından tutuklandı ve 1976'da Sefa Mutlu'yu öldürmek suçundan 19 yıl ağır hapis cezasına mahkûm edildi.

Cezaevinde bulunduğu yıllarda edebiyat ve sinema çalışmalarını sürdürdü, Güney adlı kültür ve sanat dergisinin yayımlanmasına katıldı ve senaryolar yazdı. Bu dönemde kaleme aldığı Sürü 1978'de Zeki Ökten tarafından çekildi. Güney'in senaryosunu yazdığı Düşman da 1979'da yine Zeki Ökten tarafından yönetildi.

Cezaevinde yazdığı bir başka senaryo olan Yol'un çekimleri Şerif Gören tarafından gerçekleştirildi. Güney senaryoda çekimlere ilişkin ayrıntılı yönlendirmelere yer verdi. 9 Ekim 1981'de Isparta Yarı Açık Cezaevi'nden izinli olarak çıktıktan sonra cezaevine dönmedi ve Türkiye'den ayrıldı. Avrupa'ya geçtikten sonra Yol'un kurgusu üzerinde çalıştı. Cannes Film Festivali'nin resmî kayıtlarında Şerif Gören ve Yılmaz Güney filmin yönetmenleri olarak yer almaktadır.

Yol, 1982 Cannes Film Festivali'nde Costa-Gavras'ın Missing filmiyle birlikte Altın Palmiye'yi paylaştı; ayrıca FIPRESCI Uluslararası Eleştirmenler Ödülü'nü aldı. Güney 1983'te Türk vatandaşlığından çıkarıldı. Aynı yıl Fransa'da çektiği Duvar, yönetmen olarak tamamladığı son uzun metrajlı film oldu.

Yılmaz Güney, 9 Eylül 1984'te Paris'te mide kanseri nedeniyle 47 yaşında öldü. Paris'teki Père-Lachaise Mezarlığı'na defnedildi.

Evlilikleri

1. eşi: Nebahat Çehre (1967-1968)
2. eşi: Fatoş Güney (1970-1984)

Filmleri ve Dizileri

Yönetmen

1983 - Duvar (sinema filmi)
1981 - Yol (çekimleri Şerif Gören tarafından gerçekleştirildi; Güney senaryo ve kurgu çalışmalarını yürüttü, Cannes kayıtlarında iki isim birlikte yönetmen olarak kredilendirildi)
1974 - Zavallılar (Atıf Yılmaz ile; sinema filmi)
1974 - Endişe (Şerif Gören ile; sinema filmi)
1974 - Arkadaş (sinema filmi)
1971 - İbret (sinema filmi)
1971 - Yarın Son Gündür (sinema filmi)
1971 - Vurguncular (sinema filmi)
1971 - Umutsuzlar (sinema filmi)
1971 - Kaçaklar (sinema filmi)
1971 - Baba (sinema filmi)
1971 - Ağıt (sinema filmi)
1971 - Acı (sinema filmi)
1970 - Yedi Belalılar (sinema filmi)
1970 - Umut (sinema filmi)
1970 - Piyade Osman (sinema filmi)
1970 - Canlı Hedef (sinema filmi)
1969 - Bir Çirkin Adam (sinema filmi)
1969 - Aç Kurtlar (sinema filmi)
1968 - Seyyit Han (sinema filmi)
1968 - Pire Nuri (sinema filmi)
1967 - Benim Adım Kerim (sinema filmi)
1967 - Bana Kurşun İşlemez (sinema filmi)
1966 - At Avrat Silah (sinema filmi)

Senaryo

1983 - Duvar (sinema filmi)
1981 - Yol (sinema filmi)
1979 - Düşman (sinema filmi)
1978 - Sürü (sinema filmi)
1975 - İzin (sinema filmi)
1975 - Bir Gün Mutlaka (sinema filmi)
1974 - Zavallılar (sinema filmi)
1974 - Endişe (sinema filmi)
1974 - Arkadaş (sinema filmi)
1971 - İbret (sinema filmi)
1971 - Çirkin ve Cesur (sinema filmi)
1971 - Yarın Son Gündür (sinema filmi)
1971 - Vurguncular (sinema filmi)
1971 - Umutsuzlar (sinema filmi)
1971 - Kaçaklar (sinema filmi)
1971 - Baba (sinema filmi)
1971 - Ağıt (sinema filmi)
1971 - Acı (sinema filmi)
1970 - Şeytan Kayaları (sinema filmi)
1970 - İmzam Kanla Yazılır (sinema filmi)
1970 - Yedi Belalılar (sinema filmi)
1970 - Umut (sinema filmi)
1970 - Sevgili Muhafızım (sinema filmi)
1970 - Piyade Osman (sinema filmi)
1970 - Canlı Hedef (sinema filmi)
1970 - Zeyno (sinema filmi)
1969 - Bir Çirkin Adam (sinema filmi)
1969 - Bin Defa Ölürüm (sinema filmi)
1969 - Belanın Yedi Türlüsü (sinema filmi)
1969 - Aç Kurtlar (sinema filmi)
1968 - Seyyit Han (sinema filmi)
1968 - Pire Nuri (sinema filmi)
1968 - Kardeşim Benim - Kargacı Halil (sinema filmi)
1968 - Azrail Benim (sinema filmi)
1967 - Şeytanın Oğlu (sinema filmi)
1967 - Çirkin Kral Affetmez (sinema filmi)
1967 - Benim Adım Kerim (sinema filmi)
1967 - Bana Kurşun İşlemez (sinema filmi)
1967 - At Hırsızı Banuş (sinema filmi)
1966 - Yedi Dağın Aslanı (sinema filmi)
1966 - Tilki Selim / Hedefdekiler (sinema filmi)
1966 - Kovboy Ali (sinema filmi)
1966 - Hudutların Kanunu (sinema filmi)
1966 - Eşrefpaşalı (sinema filmi)
1966 - Burçak Tarlası (sinema filmi)
1966 - At Avrat Silah (sinema filmi)
1965 - Krallar Kralı (sinema filmi)
1965 - Konyakçı (sinema filmi)
1965 - Kasımpaşalı Recep (sinema filmi)
1965 - Kasımpaşalı / Korkunç Vurgun (sinema filmi)
1965 - Gönül Kuşu (sinema filmi)
1964 - Prangasız Mahkumlar (sinema filmi)
1964 - Koçero (sinema filmi)
1964 - Kamalı Zeybek (sinema filmi)
1964 - Hergün Ölmektense (sinema filmi)
1963 - İkisi De Cesurdu (sinema filmi)
1962 - Ölüme Yalnız Gidilir (sinema filmi)
1961 - Yaban Gülü (sinema filmi)
1960 - Suçlu (sinema filmi)
1959 - Karacaoğlan'ın Kara Sevdası (sinema filmi)
1959 - Bu Vatanın Çocukları (sinema filmi)
1959 - Ala Geyik (sinema filmi)

Yapımcı

1979 - Düşman (sinema filmi)
1978 - Sürü (sinema filmi)
1975 - İzin (sinema filmi)
1975 - Bir Gün Mutlaka (sinema filmi)
1974 - Zavallılar (sinema filmi)
1974 - Endişe (sinema filmi)
1974 - Arkadaş (sinema filmi)
1971 - İbret (sinema filmi)
1971 - Vurguncular (sinema filmi)
1971 - Ağıt (sinema filmi)
1970 - Umut (sinema filmi)
1969 - Bir Çirkin Adam (sinema filmi)
1969 - Aç Kurtlar (sinema filmi)
1968 - Seyyit Han (sinema filmi)
1968 - Pire Nuri (sinema filmi)

Oyuncu

1975 - İnce Memed Vuruldu (şeref misafiri; sinema filmi)
1974 - Zavallılar (Abuzer; sinema filmi)
1974 - Endişe (pamuk işçisi; sinema filmi)
1974 - Arkadaş (Âzem; sinema filmi)
1972 - Sahtekar (Bülent Akif; sinema filmi)
1971 - İbret (Doktor; sinema filmi)
1971 - Çirkin ve Cesur (Yabancı; sinema filmi)
1971 - Yarın Son Gündür (Kara Çocuk; sinema filmi)
1971 - Vurguncular (Cessi/Cemal; sinema filmi)
1971 - Umutsuzlar (Fırat; sinema filmi)
1971 - Silah ve Namus (İlyas; sinema filmi)
1971 - Sezercik Yavrum Benim (Sezercik'ten gazete alan Çirkin Kral; sinema filmi)
1971 - Kaçaklar (Osman; sinema filmi)
1971 - Baba (Cemal; sinema filmi)
1971 - Ağıt (sinema filmi)
1971 - Acı (Çiçek Ali; sinema filmi)
1970 - Şeytan Kayaları (Ali; sinema filmi)
1970 - İmzam Kanla Yazılır (Kedi; sinema filmi)
1970 - Çifte Yürekli (Ali; sinema filmi)
1970 - Zeyno (Murat; sinema filmi)
1970 - Yedi Belalılar (Banoş; sinema filmi)
1970 - Umut (Cabbar; sinema filmi)
1970 - Son Kızgın Adam (Yılmaz; sinema filmi)
1970 - Sevgili Muhafızım (Mehmet Silvan; sinema filmi)
1970 - Piyade Osman (Osman; sinema filmi)
1970 - Onu Allah Affetsin (Erol; sinema filmi)
1970 - Kanımın Son Damlasına Kadar (Ali; sinema filmi)
1970 - Canlı Hedef (Asım Mavzer; sinema filmi)
1969 - Çifte Tabancalı Kabadayı (Rıfat; sinema filmi)
1969 - Kurşunların Kanunu (sinema filmi)
1969 - Kan Su Gibi Akacak (sinema filmi)
1969 - Güney Ölüm Saçıyor (Güney; sinema filmi)
1969 - Bir Çirkin Adam (Bino; sinema filmi)
1969 - Bin Defa Ölürüm (Yılmaz; sinema filmi)
1969 - Belanın Yedi Türlüsü (Zaza Şeyhmuz; sinema filmi)
1969 - Aç Kurtlar (Serçe Memet; sinema filmi)
1968 - Öldürmek Hakkımdır (Nazif; sinema filmi)
1968 - Seyyit Han (Seyyit; sinema filmi)
1968 - Pire Nuri (Karşıyakalı Pire Nuri; sinema filmi)
1968 - Marmara Hasan (Marmara Hasan; sinema filmi)
1968 - Kardeşim Benim - Kargacı Halil (Halil; sinema filmi)
1968 - Can Pazarı (İlyas; sinema filmi)
1968 - Beyoğlu Canavarı (Kadir; sinema filmi)
1968 - Azrail Benim (Büyük Örfi; sinema filmi)
1968 - Aslan Bey (Aslan Bey; sinema filmi)
1967 - Şeytanın Oğlu (Kazım Dumrul; sinema filmi)
1967 - İnce Cumali (Cumali; sinema filmi)
1967 - Çirkin Kral Affetmez (Yusuf Dağcı; sinema filmi)
1967 - Kızılırmak Karakoyun (Ali Haydar; sinema filmi)
1967 - Kurbanlık Katil (İpsiz Mustafa; sinema filmi)
1967 - Kozanoğlu (Kozanoğlu Hüseyin; sinema filmi)
1967 - Eşkiya Celladı (Kerim/Satılmış/Durali; sinema filmi)
1967 - Büyük Cellatlar (Kerim Şamil; sinema filmi)
1967 - Bomba Kemal (Kemal; sinema filmi)
1967 - Benim Adım Kerim (Kerim; sinema filmi)
1967 - Bana Kurşun İşlemez (Yadigar; sinema filmi)
1967 - Balatlı Arif (Arif; sinema filmi)
1967 - At Hırsızı Banuş (Banuş; sinema filmi)
1967 - Aslan Arkadaşım (Kuduz Recep; sinema filmi)
1966 - Çirkin Kral (Metin; sinema filmi)
1966 - Yiğit Yaralı Olur (Yusuf; sinema filmi)
1966 - Yedi Dağın Aslanı (Gökçen; sinema filmi)
1966 - Yalnız Adam (Kibar Haydut/Kopuk Ali; sinema filmi)
1966 - Ve Silahlara Veda (Hikmet; sinema filmi)
1966 - Tilki Selim / Hedefdekiler (Tilki Selim; sinema filmi)
1966 - Silahların Kanunu (Metin Demir; sinema filmi)
1966 - Kovboy Ali (Ali; sinema filmi)
1966 - Kibar Haydut (Kopuk Ali; sinema filmi)
1966 - Kerimo / Anası Yiğit Doğurmuş (Kerimo; sinema filmi)
1966 - Hudutların Kanunu (Hıdır; sinema filmi)
1966 - Eşrefpaşalı (Kudret; sinema filmi)
1966 - At Avrat Silah (Yusufcuk; sinema filmi)
1965 - Üçünüzü De Mıhlarım (Mehmet; sinema filmi)
1965 - Yaralı Kartal (Ali; sinema filmi)
1965 - Torpido Yılmaz (Torpido Yılmaz; sinema filmi)
1965 - Tehlikeli Adam (Yılmaz; sinema filmi)
1965 - Sokakta Kan Vardı (Turgut; sinema filmi)
1965 - Silaha Yeminliydim (Hasan; sinema filmi)
1965 - Sayılı Kabadayılar (Osman; sinema filmi)
1965 - Mağrur ve Sefil (Beyaz Atlı Adam; sinema filmi)
1965 - Krallar Kralı (Murat; sinema filmi)
1965 - Korkusuzlar (Yılmaz/Ali; sinema filmi)
1965 - Konyakçı (Konyakçı; sinema filmi)
1965 - Kasımpaşalı Recep (Recep; sinema filmi)
1965 - Kasımpaşalı / Korkunç Vurgun (Recep; sinema filmi)
1965 - Kanlı Buğday (sinema filmi)
1965 - Kan Gövdeyi Götürdü (Metin; sinema filmi)
1965 - Kahreden Kurşun (Metin; sinema filmi)
1965 - Haracıma Dokunma (Kara Osman; sinema filmi)
1965 - Gönül Kuşu (Çirkin Ali; sinema filmi)
1965 - Dağların Oğlu (sinema filmi)
1965 - Davudo (Davudo; sinema filmi)
1965 - Beyaz Atlının Dönüşü (Beyaz Atlı; sinema filmi)
1965 - Beyaz Atlı Adam (Beyaz Atlı Adam; sinema filmi)
1965 - Ben Öldükçe Yaşarım (Ahmet; sinema filmi)
1964 - Zımba Gibi Delikanlı (Yılmaz; sinema filmi)
1964 - Prangasız Mahkumlar (sinema filmi)
1964 - On Korkusuz Adam (Konyakçı; sinema filmi)
1964 - Mor Defter (Suphi; sinema filmi)
1964 - Koçero (Koçero; sinema filmi)
1964 - Kocaoğlan (Kemal; sinema filmi)
1964 - Kara Şahin (Kara Şahin; sinema filmi)
1964 - Kamalı Zeybek (Kamalı Zeybek; sinema filmi)
1964 - Hergün Ölmektense (Bekir; sinema filmi)
1964 - Halime'den Mektup Var (Adanalı; sinema filmi)
1963 - İkisi De Cesurdu (Ali Duran; sinema filmi)
1961 - Tatlı Bela (Erdoğan; sinema filmi)
1960 - Dolandırıcılar Şahı (benzinci genç; sinema filmi)
1959 - Tütün Zamanı (Cemal; sinema filmi)
1959 - Bu Vatanın Çocukları (Milliyetçi Genç; sinema filmi)
1959 - Ala Geyik (Halil; sinema filmi)

Kendisi ve Arşiv Görüntüsü

2017 - Çirkin Kral Efsanesi (arşiv görüntüsü; belgesel)
1996 - Aynalar (arşiv görüntüsü)
1995 - Adana - Paris (kendisi; belgesel)
1987 - Yılmaz Güney: His Life, His Films (kendisi/arşiv görüntüsü; belgesel)
1984 - O'na Çirkin Kral Derlerdi (kendisi/arşiv görüntüsü; belgesel)
1982 - Chambre 666 (kendisi; belgesel)

Eser / Öykü

1978 - Düzen (sinema filmi)
1966 - Hudutların Kanunu (öykü; sinema filmi)

Kurgu

1981 - Yol (sinema filmi)

Yönetmen Ekibi

1960 - Suçlu (yönetmen yardımcısı; sinema filmi)
1960 - Dolandırıcılar Şahı (reji ekibi; sinema filmi)
1959 - Karacaoğlan'ın Kara Sevdası (yönetmen yardımcısı; sinema filmi)

Seslendirme

1981 - Yol (seslendirme yönetmeni; sinema filmi)