Method Acting yaklaşımının en etkili eğitmenlerinden biri ve Actors Studio’nun efsanevi sanat direktörü

Lee Strasberg, 17 Kasım 1901 tarihinde o dönem Avusturya-Macaristan sınırları içinde yer alan ve günümüzde Ukrayna sınırları içinde olan Budzanów kentinde doğmuştur. Doğum adı Israel Strassberg olan Strasberg, Amerikalı oyuncu, yönetmen, tiyatro eğitmeni ve oyunculuk koçudur. 20. yüzyıl Amerikan tiyatrosu ve sinemasında oyunculuk eğitiminin en etkili figürlerinden biri olmuş; özellikle “Method Acting” olarak bilinen oyunculuk yaklaşımının Amerika’daki en önemli temsilcilerinden biri haline gelmiştir.

Lee Strasberg, Yahudi bir ailede dünyaya geldi. Ailesi, o henüz çocukken 1909 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne göç etti ve New York’a yerleşti. Göçmenlik deneyimi, yoksulluk, kent yaşamı ve kültürel uyum süreci, onun ileride insan davranışı, duygu hafızası ve içsel gerçeklik üzerine kuracağı oyunculuk anlayışının arka planını oluşturdu.

Lee Strasberg, gençlik yıllarında tiyatroya ilgi duymaya başladı. Bir akrabası , Progressive Drama Club tarafından sahnelenen Yidiş dilindeki bir yapımda ona küçük bir rol vererek Strasberg'i tiyatroyla tanıştırdı . Daha sonra Chrystie Street Settlement House'un drama kulübüne katıldı. Tiyatro Birliği'nin oyuncu seçimi direktörü Philip Loeb, Strasberg'in oyunculuk yeteneğine sahip olduğunu hissetti, ancak Strasberg henüz tam zamanlı bir oyunculuk kariyeri düşünmüyordu ve hala bir peruk şirketinde nakliye memuru ve muhasebeci olarak çalışıyordu. 23 yaşında Strasberg, Clare Tree Major Tiyatro Okulu'na kaydoldu. New York’taki tiyatro çevrelerinde kendini geliştirdi ve özellikle Konstantin Stanislavski’nin oyunculuk sistemiyle tanışması, onun sanat anlayışında belirleyici oldu. Konstantin Stanislavski’nin oyuncunun içsel motivasyon, duygu, amaç ve sahici davranış üzerinden karakter yaratması gerektiğine dair yaklaşımı, Lee Strasberg’in eğitmenlik felsefesinin temelini oluşturdu.

Lee Strasberg, 1931 yılında Harold Clurman ve Cheryl Crawford ile birlikte Group Theatre’ın kurucuları arasında yer aldı. Group Theatre, Amerikan sahnesinde toplumsal gerçekçilik, kolektif çalışma, politik bilinç ve derin oyunculuk analizi üzerine kurulu yeni bir tiyatro anlayışı geliştirdi. Bu topluluk, 1930’lar Amerikan tiyatrosunun en yenilikçi hareketlerinden biri olarak kabul edilir.

Lee Strasberg, Group Theatre döneminde oyunculara içsel hazırlık, duygu hafızası, konsantrasyon, gevşeme ve kişisel deneyimden yararlanma gibi teknikler öğretti. Onun yaklaşımında oyuncu, karakterin psikolojik gerçekliğine dıştan taklit yoluyla değil, kendi iç dünyasından ve deneyimlerinden hareketle ulaşmalıydı. Bu yöntem, daha sonra “Method Acting” adıyla Amerikan oyunculuk tarihinde büyük etki yarattı.

Lee Strasberg, 16 Ocak 1939 tarihinde New York'ta, New York Güney Bölge Mahkemesi'nde ABD vatandaşı oldu.

Lee Strasberg, 1940’ların sonundan itibaren Actors Studio ile özdeşleşti. 1951 yılında Actors Studio’nun sanat direktörü oldu ve burayı Amerikan oyunculuk eğitiminin en prestijli merkezlerinden biri haline getirdi. Actors Studio’da oyuncular sahne, sinema ve televizyon için derin karakter analizi, doğaçlama, duygu çalışması ve sahici performans üzerine eğitim aldı.

Lee Strasberg, Actors Studio’da birçok büyük oyuncunun eğitiminde doğrudan ya da dolaylı etki sahibi oldu. Marlon Brando, James Dean, Marilyn Monroe, Al Pacino, Robert De Niro, Dustin Hoffman, Ellen Burstyn, Jane Fonda ve Paul Newman gibi isimler Method Acting geleneğiyle ilişkilendirilen oyuncular arasında yer aldı. Bu oyuncuların performans anlayışı, Amerikan sinemasında daha doğal, içsel ve psikolojik yoğunluğu yüksek bir oyunculuk tarzının yaygınlaşmasına katkı sağladı.

Lee Strasberg, özellikle Marilyn Monroe ile olan çalışmalarıyla da tanındı. Marilyn Monroe, Actors Studio çevresinde Strasberg’in öğrencilerinden biri olmuş ve onu oyunculuk gelişiminde önemli bir rehber olarak görmüştür. Strasberg ailesi, Monroe’nun hayatında ve mirasında özel bir yere sahip olmuştur.

Lee Strasberg, eğitmen kimliğinin yanında oyunculuk da yapmıştır. Sinemadaki en bilinen performanslarından biri, 1974 yapımı The Godfather Part II filmindeki Hyman Roth rolüdür. Bu performansıyla En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü adaylığı elde etti. Hyman Roth karakterindeki sakin, hesapçı ve tehditkâr yorum, onun kamera önünde de güçlü bir oyuncu olduğunu gösterdi.

Lee Strasberg, 1969 yılında Lee Strasberg Theatre and Film Institute’u kurdu. Bu kurum, onun oyunculuk yöntemini sistemli biçimde öğretmek ve yeni kuşak oyunculara aktarmak amacıyla kuruldu. Bugün hâlâ New York ve Los Angeles’ta oyunculuk eğitimi veren önemli kurumlardan biri olarak varlığını sürdürmektedir.

Lee Strasberg’in oyunculuk anlayışı, büyük etki yarattığı kadar tartışmalara da konu olmuştur. Destekçileri, onun oyunculuğu yüzeysel temsilin ötesine taşıyarak psikolojik gerçeklik ve duygusal dürüstlük kazandırdığını savunur. Eleştirmenleri ise duygu hafızasına aşırı vurgu yapılmasının oyuncuyu kişisel travmaya fazla bağımlı hale getirebileceğini ve Stanislavski sisteminin daha geniş yapısını daralttığını ileri sürmüştür.

Lee Strasberg 27 Kasım 1977 tarihinde Hollywood, Kaliforniya'daki 6757 Hollywood Bulvarı'nda Hollywood Şöhretler Kaldırımı'nda (Hollywood Walk of Fame) bir yıldızla ödüllendirildi.

Lee Strasberg, 17 Şubat 1982 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentinde evinde geçirdiği kalp krizi nedeniyle 81 yaşında hayatını kaybetti. Ölümünden sonra da Method Acting, Actors Studio ve Lee Strasberg Theatre and Film Institute aracılığıyla oyunculuk eğitimi üzerindeki etkisi devam etti. Bugün Lee Strasberg, modern Amerikan oyunculuğunun en etkili eğitmenlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Evlilikleri :
1.eşi: Nora Krecaun (e. 29 Ekim 1926–1929) Eşi 2929 yılında öldü.
2.eşi: Paula Miller (e. 1934–1966), Eşi kanserden 1966 yılında öldü. John Strasberg )d.1941) adında bir oğlu ve Susan Strasberg (1938–1999) adında kızı vardı.
3.eşi: Anna Mizrahi (e. 1967–1982), Adam Strasberg (d.1969) ve David Lee Israel Strasberg (d.1971) adlarında ikioğlu vardır.

Film ve Dizi Listesi:
1937 – Parnell (Pat) (Sinema Filmi)
1949 – Impact filminde (taksi şoförü) (Sinema Filmi)
1953 - China Venture / Çin Girişimi (Patterson) (Sinema Filmi)
1974 - The Godfather Part II / Baba II. Bölüm (Hyman Roth) (Sinema Filmi)
1977 - Cassandra Geçidi (1977) (Herman Kaplan) (Sinema Filmi)
1977 – Rollercoaster – (Simon Davenport) – (Sinema Filmi)
1978 - Son Kiracı (TV filmi)
1979 - ...And Justice for All / ...Ve Herkes İçin Adalet (Sam Kirkland) (Sinema Filmi)
1979 – Boardwalk (David Rosen) (Sinema Filmi)
1979 - Going in Style / Şık Bir Şekilde Gitmek (Willie) (Sinema Filmi)
1981 – Skokie (Morton Weisman) (Tv Filmi)

Tiyatro ve Eğitim Çalışmaları:
1931 – Group Theatre – Kurucu Ortak
1951–1982 – Actors Studio – Sanat Direktörü
1969 – Lee Strasberg Theatre and Film Institute – Kurucu
Dört Duvar (1927) – oyuncu
Sebze (1929) – yönetmen
Kırmızı Pas (1929) – oyuncu
Yeşil Leylaklar Yetişiyor (1931) – oyuncu
Connelly Evi (1931) – yardımcı yönetmen
1931 (1931) – yönetmen
Başarı Öyküsü (1932) – yönetmen
Beyazlı Adamlar (1933) – yönetmen
Zarif Kadın (1934) – yönetmen
Altın Kartal Adam (1934) – yönetmen
Kayıp Cennet (1935) –Group Theatre yapımı
Clyde Griffiths Davası (1936) – yönetmen, yapımcı: Group Theatre
Johnny Johnson (1936) – yönetmen, yapımcı: Group Theatre
Birçok Konak (1937) – yönetmen
Altın Çocuk (1937) – Group Theatre yapımı
Roosty (1938) – yönetmen
Casey Jones (1938), Group Theatre tarafından sahnelendi.
Tüm Yaşayanlar (1938) – yönetmen
Dans Gecesi (1938) – yönetmen
Ay'a Roket (1938) – Group Theatre yapımı
Nazik İnsanlar (1939) – Group Theatre yapımı
Uyanın ve Şarkı Söyleyin! (1939), yeniden sahnelenmesi – Group Theatre tarafından yapıldı
Yaz Gecesi (1939) – yönetmen
Gece Müziği (1940) – Group Theatre tarafından yapılmıştır.
Beşinci Kolon (1940) – yönetmen
Gece Çatışması (1941) – yönetmen
Bir Külkedisi Öpücüğü (1942), yeniden sahnelenmesi – yönetmen
RUR (Rossum'un Evrensel Robotları) (1942), yeniden canlandırma – yönetmen
Özür (1943) – yapımcı ve yönetmen
Güney Pasifik (1943, görünüşe göre Broadway müzikali Güney Pasifik ile hiçbir ilgisi yok ) – yönetmen
Tanrı'nın Yanındaki Kaptan (1948) – yönetmen
Büyük Bıçak (1949) – yönetmen
Kapanan Kapı (1949) – yönetmen
Köylü Kız (1950) – ortak yapımcı
Peer Gynt (1951), yeniden sahnelenmesi – yönetmen
Strange Interlude (1963), yeniden sahnelenmesi – The Actors Studio tarafından yapıldı –En İyi Oyun Yapımcısı dalında Tony Ödülü'ne ortak adaylık.
Maraton '33 (1963) – yapım sorumlusu
Üç Kız Kardeş (1964), yeniden sahneleme – yönetmen, Actors Studio yapımı


Kaynak:Biyografiler.com