Agâsı Şen, Türk asker, pilot, devlet yöneticisi ve spor yöneticisidir. Türk Hava Kuvvetleri'nde Hava Kurmay Albay rütbesine kadar yükselen ve Türkiye'nin ilk jet pilotları arasında yer alan Şen, 29 Mart 1970 - 27 Mart 1971 tarihleri arasında Beşiktaş Jimnastik Kulübü'nün başkanlığını yaptı. Ayrıca iki ayrı dönemde Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğü görevinde bulundu.

Agâsı Şen, 28 Kasım 1923 tarihinde Giresun ilinin Tirebolu ilçesinde doğdu. Babası Doktor Eyüp Sabri Bey, annesi Nebiye Hanım'dır. Ailesi Kafkasya kökenliydi. Babasının görevi nedeniyle çocukluğu farklı şehirlerde geçti.

Çocukluğu ve Eğitimi

Agâsı Şen, ilköğrenimine Van'da başladı ve 1934 yılında ilkokulu bitirdi. Ortaokulu Trabzon'da tamamladıktan sonra 1937 yılında Maltepe Askerî Lisesine girdi. Buradan 1940 yılında mezun oldu.

1 Mayıs 1940 tarihinde Ankara'daki Kara Harp Okulu'na giren Agâsı Şen, 15 Eylül 1941 tarihinde mezun oldu. Ardından Türk Hava Kurumu bünyesindeki Türkkuşu Uçuş Okulunda pilotaj eğitimine başladı. Askerî havacılık alanındaki eğitimini daha sonra İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde sürdürdü.

Askerî Kariyeri

Agâsı Şen, 1942 yılında teğmenliğe yükseldi. İleri havacılık eğitimi amacıyla İngiltere'ye gönderildi ve burada yaklaşık iki yıl eğitim gördü. İngiltere'deki havacılık eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra Türkiye'ye döndü.

Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde Merzifon başta olmak üzere çeşitli birliklerde pilot ve harekât subayı olarak görev yaptı. Daha sonra Kütahya ve Eskişehir'deki hava birliklerinde çeşitli görevler üstlendi.

1948 yılında Truman Doktrini çerçevesinde eğitim amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'ne gönderilen Türk subayları arasında yer aldı. Burada aldığı pilotaj eğitiminin ardından Türkiye'ye döndü ve Türk Hava Kuvvetleri'ndeki görevlerini sürdürdü.

Jet uçaklarının Türk Hava Kuvvetleri envanterine girdiği dönemde jet pilotluğu yapan Agâsı Şen, Türkiye'nin ilk kuşak jet pilotları arasında yer aldı. Askerî kariyeri boyunca pilotluğun yanı sıra harekât ve kurmay görevlerinde bulundu. 1950'li yılların ikinci yarısında Washington DC'de Hava Ataşeliği görevinde de bulundu.

27 Mayıs 1960 Darbesi

27 Mayıs 1960 Darbesi sırasında Kurmay Yarbay olan Agâsı Şen, askerî müdahalede aktif görev alan subaylardan biriydi. Darbenin gerçekleştiği gün Başbakan Adnan Menderes'in bulunduğu Eskişehir'e gönderilen ekipte yer aldı ve Menderes'in gözaltına alınması görevinde bulundu.

27 Mayıs'ın ardından Devlet Başkanı Cemal Gürsel'in başyaverliğine getirildi. Bu görevi sırasında devlet başkanlığı düzeyindeki çeşitli temas ve görüşmelerde görev aldı. Çok iyi İngilizce bilen Şen, 6 Mart 1961 tarihinde İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth ile Cemal Gürsel arasında Esenboğa Havalimanı'nda gerçekleştirilen görüşmede tercümanlık yaptı.

Agâsı Şen, 1961 yılında albaylığa yükseldi. 27 Mayıs sonrasındaki askerî yapılanma içinde ortaya çıkan Milli Birlik Komitesi ve Silahlı Kuvvetler Birliği çevresindeki gelişmelerin ardından genç yaşta askerlikten ayrıldı. Türk Hava Kuvvetleri'ndeki kariyerini Hava Kurmay Albay rütbesiyle tamamladı.

Yazarlığı ve Çevirmenliği

Askerlikten ayrıldıktan sonra bir süre özel sektörde çalışan Agâsı Şen, yazı ve çeviri çalışmalarıyla da ilgilendi. Sovyet istihbarat görevlisiyken Kanada'ya iltica eden İgor Guzenko'nun The Fall of a Titan adlı romanını Bir Devin Düşüşü adıyla Türkçeye çevirdi. Eser Türkiye'de daha sonraki yıllarda da farklı baskılar yaptı.

Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğü

Agâsı Şen, 21 Ağustos 1965 tarihinde Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğüne getirildi. İlk genel müdürlük dönemi 26 Ocak 1968 tarihine kadar sürdü.

Bu dönem, Türk Hava Yolları'nın pervaneli uçaklardan jet uçaklarına geçişinin hızlandığı yıllardı. THY'nin jet yolcu uçaklarıyla büyümesi, teknik altyapısının geliştirilmesi ve yeni hatların açılması yönündeki çalışmalarda görev aldı. Dönemin THY çalışanlarının daha sonraki anlatımlarında da şirketin jetleşme sürecinin Şen'in genel müdürlüğü sırasında hızlandığı belirtilmiştir.

Agâsı Şen, 1974 yılında ikinci kez Türk Hava Yolları'nın yönetimine getirildi. İkinci görev dönemi, dünya petrol krizinin sivil havacılık sektörünü etkilediği, THY'nin büyük uçak kazaları yaşadığı ve Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında Türkiye'ye yönelik Amerikan silah ambargosunun başladığı güç bir döneme rastladı.

Bu dönemde THY'nin de ortak olduğu Kıbrıs Türk Hava Yolları 4 Aralık 1974 tarihinde kuruldu. Merkezi Lefkoşa'da bulunan şirketin kuruluşunda THY yüzde 50 payla ortak olarak yer aldı.

Türkiye'nin kendi havacılık sanayisini geliştirmesine yönelik çalışmaların hız kazandığı aynı dönemde Türk Uçak Sanayii Anonim Ortaklığı'nın (TUSAŞ) kuruluş süreci de gerçekleştirildi. Agâsı Şen'in ikinci THY yönetimi dönemi 1975 yılında sona erdi.

Beşiktaş Başkanlığı

Agâsı Şen, havacılık ve devlet görevlerinin yanı sıra spor yöneticiliği de yaptı. 29 Mart 1970 tarihinde yapılan kongrede Beşiktaş Jimnastik Kulübü başkanlığına seçildi.

Başkanlığı döneminde kulübün idarî yapısı, tesisleri ve ekonomik sorunları üzerinde çalışmalar yürüttü. Ancak Beşiktaş'ın sportif ve mali açıdan güçlükler yaşadığı bu dönemde kulüp yönetiminde de anlaşmazlıklar ortaya çıktı.

Agâsı Şen'in Beşiktaş başkanlığı 27 Mart 1971 tarihinde sona erdi. Böylece yaklaşık bir yıl süreyle kulübün başkanlığını yapmış oldu.

Bursa Hava Yolları

THY'deki ikinci görevinden ayrıldıktan sonra da sivil havacılıkla ilgilenmeye devam eden Agâsı Şen, 1977 yılında Bursa merkezli özel bir havayolu şirketinin oluşturulmasına yönelik çalışmalara katıldı. İş insanı Ali Osman Sönmez ve havacılık sektöründen isimlerle yürütülen çalışmalar sonucunda Bursa Hava Yolları kuruldu.

Bursa Hava Yolları, özellikle Bursa'nın diğer şehirlerle hava bağlantısının geliştirilmesini amaçlıyordu. Şen, askerî ve sivil havacılıktaki deneyimiyle şirketin kuruluş çalışmalarına teknik ve idarî destek verdi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Agâsı Şen, 2 Eylül 1946 tarihinde öğretmen Cemile Kentli ile evlendi. Bu evlilikten Perrin ve Cüneyt adlarında iki çocuğu oldu.

İngiltere ve Amerika'daki pilotaj eğitimleri ve yurt dışındaki askerî görevleri sırasında ileri düzeyde İngilizce öğrenen Şen, Fransızca da biliyordu. Yabancı devlet adamlarının Türkiye ziyaretlerinde tercümanlık yapabilecek düzeyde İngilizceye sahip olması, Cemal Gürsel'in başyaverliği sırasında diplomatik görüşmelerde de görev almasını sağladı.

Ölümü

Agâsı Şen, 12 Şubat 1981 tarihinde İstanbul'da 57 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi 15 Şubat 1981 tarihinde Şişli Camii'nde düzenlenen askerî törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Türk Hava Kuvvetleri'nde pilot ve kurmay subay olarak başlayan meslek yaşamı, 27 Mayıs 1960 sonrasındaki devlet görevleri, iki ayrı dönemde Türk Hava Yolları Genel Müdürlüğü ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü başkanlığıyla devam etti. Askerî ve sivil havacılıktaki görevleriyle Türkiye'de jet havacılığının geliştiği dönemin yöneticileri arasında yer aldı.