Demokratlar Senato ve Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazandı

3 Kasım Salı günü yapılan seçimlerde ABD Kongresinin 435 üyeli Temsilciler Meclisinin tamamı ve 100 üyeli Senatonun 35 sandalyesi için oy kullanıldı. Seçmenler ayrıca çeşitli eyaletlerde valileri ve yerel yöneticileri belirledi.

5 Kasım itibarıyla açıklanan kesin olmayan sonuçlara göre Demokratlar Senatoda 54, Cumhuriyetçiler ise 44 sandalyeye ulaştı. Temsilciler Meclisinde Demokratlar 228, Cumhuriyetçiler 139 sandalye kazanırken diğer seçim çevrelerinde sayım ve sonuç belirleme işlemleri devam ediyordu.

Demokrat Parti, Senatoda Cumhuriyetçilerin elindeki en az yedi sandalyeyi kazandı. Texas, Kansas, Iowa, Güney Carolina ve Ohio gibi eyaletlerde elde edilen sonuçlar, Kongrenin iki kanadındaki çoğunluğun el değiştirmesini sağladı.

Donald Trump seçim sonuçlarını değerlendirdi

ABD Başkanı Donald Trump, 4 Kasım'da yaptığı açıklamalarda Cumhuriyetçi Parti'nin seçim kayıplarını değerlendirdi. Trump, kendi adının oy pusulasında bulunmadığını hatırlatarak başkanlık seçiminde yarışması durumunda farklı bir sonuç alınacağını savundu.

Trump, Cumhuriyetçilerin oy kaybında İran savaşının ve yükselen benzin fiyatlarının etkili olduğunu kabul etti. Bununla birlikte İran'a yönelik askerî harekât kararını savunmaya devam etti.

Demokratlarla belirli konularda çalışabileceğini söyleyen Trump, yönetiminin politikalarıyla bağdaşmayan yasa tasarılarını veto edebileceğini belirtti.

Hayat pahalılığı ve İran savaşı seçim kampanyasının gündemindeydi

Demokrat Parti, seçim kampanyasında artan yaşam maliyetleri, enerji fiyatları, sağlık hizmetlerine erişim ve federal yönetimin uygulamalarına ilişkin eleştirilerini gündeme getirdi.

ABD'nin İran'la sürdürdüğü savaş ve bunun petrol fiyatları üzerindeki etkileri de seçmenlerin değerlendirdiği konular arasında yer aldı. Seçim sonrası araştırmalar, hayat pahalılığı ve kamu yönetimine duyulan güvenin seçmenlerin kararlarında etkili olduğunu gösterdi.

Başkan Yardımcısı JD Vance de Cumhuriyetçilerin seçim kayıplarını değerlendirirken İran savaşının sonuç üzerindeki etkisine işaret etti.

Demokratların kazandığı eyaletlerde dikkat çeken sonuçlar

Demokrat aday James Talarico, Texas'ta Senato seçimini kazanarak eyaletin 1988'den bu yana seçtiği ilk Demokrat senatör oldu.

Kansas'ta Adam Hamilton, yaklaşık 90 yılın ardından eyaletten Senatoya seçilen ilk Demokrat aday olarak kayıtlara geçti.

Ohio, Iowa ve Güney Carolina'daki Senato seçimlerinde de Demokrat adaylar Cumhuriyetçilerin elindeki sandalyeleri kazandı.

Michigan'da Abdul El-Sayed Senatoya seçildi. El-Sayed, ABD Senatosuna seçilen ilk Müslüman siyasetçi oldu.

“Topal ördek” başkan ne anlama geliyor?

ABD siyasetinde “topal ördek” (lame duck) terimi, görev süresi sona yaklaşan veya siyasi desteği ve yasama üzerindeki etkisi azalan başkanlar için kullanılıyor.

Ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin Kongrenin iki kanadındaki çoğunluğu kaybetmesi, Donald Trump yönetiminin yasa çıkarma sürecinde Demokratlarla uzlaşmasını gerektirecek.

Başkan, ABD Anayasası kapsamında yürütme yetkilerini kullanmaya ve Kongreden geçen yasaları veto etmeye devam edebilecek. Ancak federal bütçe, vergi düzenlemeleri ve yeni yasaların kabul edilmesi gibi konularda Demokratların Kongredeki çoğunluğu belirleyici olacak.

Demokratların Kongre komitelerinde çoğunluğu kazanmasıyla federal yönetimin faaliyetlerine ilişkin denetim ve soruşturma süreçlerinin genişletilmesi de mümkün olacak.

Hakeem Jeffries Temsilciler Meclisi Başkanlığına aday

Demokratların Temsilciler Meclisindeki lideri Hakeem Jeffries, seçim zaferinin ardından partisinin önceliklerini açıkladı. Jeffries, yaşam maliyetlerinin düşürülmesi ve federal yönetimin hesap verebilirliğinin sağlanması üzerinde çalışacaklarını belirtti.

Yeni Kongrenin 3 Ocak 2027'de göreve başlamasıyla Temsilciler Meclisi Başkanlığı için seçim yapılacak. Demokratların çoğunluğu sağlaması, Jeffries'in bu göreve seçilmesinin önünü açtı. Seçilmesi durumunda ABD tarihinde Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevini üstlenen ilk siyah siyasetçi olacak.

Seçim sonuçları Trump'ın kalan görev süresini nasıl etkileyecek?

2024 başkanlık seçimlerini kazanarak 20 Ocak 2025'te ikinci dönemine başlayan Donald Trump'ın görev süresi 20 Ocak 2029'da sona erecek.

2026 ara seçimlerinde Kongre çoğunluğunun Demokratlara geçmesi, Trump yönetiminin kalan iki yılında yasama ve bütçe süreçlerinde yeni bir güç dağılımı oluşturacak.

Demokratların her iki kanatta çoğunluğa sahip olması, başkanın veto yetkisini ortadan kaldırmıyor. Başkanlık vetosunun aşılabilmesi için Kongrenin her iki kanadında da üçte iki çoğunluk gerekiyor.

Seçimlerin ardından federal bütçe, sağlık harcamaları, göç politikaları, İran savaşı ve yürütme organının denetlenmesi, Kongre ile Beyaz Saray arasında görüş ayrılıklarının yaşanabileceği başlıca konular arasında bulunuyor.