Türk tiyatro oyuncusu, oyun yazarı, yönetmen, sinema ve dizi oyuncusu. Ortaoyuncular topluluğunu kuran Ferhan Şensoy, 1987 yılında sahnelemeye başladığı tek kişilik Ferhangi Şeyler oyunuyla tanındı. Geleneksel Türk tiyatrosunun simgelerinden olan kavuğu Münir Özkul’dan devraldı ve 2016 yılında Rasim Öztekin’e devretti.

Çocukluğu ve Eğitimi

Ferhan Şensoy, 26 Şubat 1951 tarihinde Samsun’un Çarşamba ilçesinde doğdu. Annesi ilkokul öğretmeni Müjgan Şensoy, babası ise tüccar ve dönemin Çarşamba Belediye Başkanı Yusuf Cemil Şensoy’du. Ragıbe adında bir kız kardeşi ve Ahmet Vildan adında bir erkek kardeşi vardı.

1957 yılında Samsun’daki Gazi Osman Paşa İlkokulunda öğrenime başladı. 1961 yılında Galatasaray Lisesi’ne girdi; lise öğrenimini 1970 yılında Çarşamba’da tamamladı. Bir süre Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Mimarlık Bölümünde okudu.

Öykü ve şiirleri 1969 yılında Yeni Ufuklar ve Soyut dergilerinde yayımlandı. Yazdığı skeçler 1970 yılında Haldun Taner’in kurucuları arasında bulunduğu Devekuşu Kabare bünyesinde oynanmaya başladı. Galatasaray Oyuncuları adlı amatör toplulukla tiyatro çalışmaları yaptı.

Fransa ve Kanada Yılları

1971 yılında Ayfer Feray Tiyatrosunda profesyonel oyunculuğa başladı. İlk profesyonel yönetmenlik çalışmasını İsmet Küntay’ın Güm Güm Güm adlı oyunuyla yaptı.

1972 yılında Fransa’ya giderek Strazburg’daki École Supérieure d’Art Dramatique’te tiyatro eğitimi aldı. Yönetmen Jérôme Savary’nin asistanlığını yaptı ve Magic Circus topluluğunun De Moïse à Mao adlı yapımında oynadı. İlk oyunlarından Güle Güle Godot’yu Fransızca olarak Godot Go Home adıyla yazdı.

1974 yılında Kanada’nın Montreal kentinde Ce Fou de Gogol adlı oyununu sahneledi. Aynı kentte Harem Qui Rit adlı müzikali yönetti ve yapımda oyuncu olarak yer aldı. Ce Fou de Gogol, 1975 yılında kendisine Montreal’de En İyi Yabancı Yazar Ödülü’nü getirdi. Oyunun oyuncularından Monique Mercure ise En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü aldı.

Türkiye’ye Dönüşü

1975 yılında Türkiye’ye dönen Şensoy; Ali Poyrazoğlu Tiyatrosu, Türk Yazarları Tiyatrosu ve Nisa Serezli-Tolga Aşkıner Tiyatrosunda oyuncu, yazar ve yönetmen olarak çalıştı. TRT ve Devekuşu Kabare için skeçler yazdı. İlk kitabı Kazancı Yokuşu 1977 yılında yayımlandı. Aynı yıl yönetmen Temel Gürsu’nun çektiği Kızını Dövmeyen Dizini Döver ile sinema oyunculuğuna başladı.

1978 yılında Mete İnselel ile Anyamanya Kumpanya Tiyatrosunu kurdu. Bu toplulukta kendi yazdığı İdi Amin Avantadan Lavanta oyununu yönetti ve oynadı. TRT için hazırladığı Bizim Sınıf, Evdekiler, Giyim Kuşam Dünyası ve Sizin Dershane gibi televizyon yapımlarında yazar ve oyuncu olarak görev aldı.

Ortaoyuncular

Ferhan Şensoy, 14 Mart 1980 tarihinde Ortaoyuncular topluluğunu kurdu. Topluluk, Harbiye’deki Yapı Endüstri Merkezi Salonu’nda Şahları da Vururlar oyunuyla perdelerini açtı. Şensoy’un yazıp yönettiği ve oynadığı eserin müziklerini Fuat Güner ile birlikte hazırladı.

Ortaoyuncular bünyesinde Nöbetçi Tiyatro adlı gençlik grubunu kurdu. Kahraman Bakkal Süpermarkete Karşı oyununda Zeliha Berksoy ile sahneye çıktı; oyunun müziklerini Fuat Güner ve Özkan Uğur hazırladı. İstanbul’u Satıyorum, Kiralık Oyun, Soyut Padişah, Köhne Bizans Operası, Şu Gogol Delisi, Fişne Pahçesu, Sahibinden Satılık Birinci El Ortaoyunu ve Beni Ben mi Delirttim bu toplulukta sahnelediği oyunlar arasındadır.

Muzır Müzikal ve Ferhangi Şeyler

Şensoy’un yazıp yönettiği Muzır Müzikal, Derya Baykal, Bülent Kayabaş, Sevil Üstekin ve Tarık Papuççuoğlu’nun da bulunduğu kadroyla Şan Tiyatrosunda sahnelendi. Tiyatro binası, oyunun 77. gösterisinden sonra 7 Şubat 1987 gecesi çıkan yangında kullanılamaz duruma geldi. Oyun nedeniyle yargılanan Şensoy’a 21 gün hapis cezası verildi.

Yangının ardından tek kişilik Ferhangi Şeyler oyununu hazırladı. İlk kez 7 Mart 1987 tarihinde sahnelenen gösteride gündelik olayları, siyasal gelişmeleri, basını, bürokrasiyi ve toplumsal hayatı kendi oluşturduğu dil ve anlatımla ele aldı. Oyunu yurt içinde ve yurt dışında uzun yıllar sahneledi.

Ses Tiyatrosu ve Kavuk

Ferhan Şensoy, Kel Hasan Efendi’den İsmail Dümbüllü’ye, ondan da Münir Özkul’a geçen geleneksel tiyatro kavuğunu 1989 yılında Münir Özkul’dan devraldı. Aynı yıl Beyoğlu’ndaki tarihî Ses Opereti’ni onararak Ses 1885 adıyla açtı ve Ortaoyuncular’ın çalışmalarını bu salonda sürdürdü.

1994 yılında kiraladığı bir gemiyi İçinden Dalga Geçen Tiyatro adıyla yüzen tiyatroya dönüştürdü. Gemide Seyircili Seyir Defteri ile gece yarısından sonra oynanan Kırkambar – Gece Tiyatrosu gösterilerini sahneledi.

Şensoy, 12 Mayıs 2016 tarihinde Ses Tiyatrosunda düzenlenen törenle kavuğu Rasim Öztekin’e devretti.

Sinema ve Televizyon Çalışmaları

Şensoy, yazıp yönettiği Köşedönücü, Bir Bilen, Parasız Yaşamak Pahalı, Varsayalım İsmail ve Boşgezen ve Kalfası gibi yapımlarda oyuncu olarak da yer aldı. Yönetmen Yavuz Özkan’ın çektiği Büyük Yalnızlık filminde Sezen Aksu ile başrolü paylaştı.

Senaryosunu yazdığı Pardon filmini oğlu Mert Baykal yönetti. Şensoy’un İbrahim karakterini canlandırdığı filmde Rasim Öztekin, Ali Çatalbaş, Erol Günaydın, Bülent Kayabaş ve Derya Baykal rol aldı. Filmde, işlemedikleri bir suç nedeniyle cezaevine giren üç arkadaşın yaşadıkları anlatıldı. Şensoy bu yapımla 2006 yılında Mizah Üretenler Derneğinin En İyi Senaryo Ödülü’nü aldı.

Sonraki yıllarda Son Ders: Aşk ve Üniversite, Muhalif Başkan, Çalıkuşu ve Ve Perde! gibi yapımlarda oyuncu olarak kamera karşısına geçti. Ortaoyuncular ile hazırladığı skeçlerden oluşan Haneler dizisini 2009 yılında televizyona uyarladı.

Son Dönem Tiyatro Çalışmaları

2007 yılında Fername adlı tek kişilik oyununu yazıp sahneledi. Ardından 2019 – Bilimsiz, Kurgusal Güldürü, Ruhundan Tramvay Geçen Adam, İşsizler Cennete Gider, Nasri Hoca ve Muhalif Eşeği ve Masal Müfettişi oyunlarını hazırladı. Oyunlarının yazarlığını ve yönetmenliğini üstlendi; bazı yapımlarda dekor, kostüm ve müzik çalışmalarını da yaptı.

Özel Hayatı

Ferhan Şensoy, 1988 yılında oyuncu Derya Baykal ile evlendi. Bu evlilikten oyuncu Müjgan Ferhan Şensoy ve oyuncu Derya Şensoy adlarında iki kızı oldu. Çift 2004 yılında boşandı. Yönetmen Mert Baykal, Derya Baykal’ın önceki evliliğinden olan oğludur.

Vefatı

Sağlık sorunları nedeniyle Temmuz 2021’de İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesinde tedavi altına alınan Ferhan Şensoy, 31 Ağustos 2021 tarihinde 70 yaşında hayatını kaybetti. 2 Eylül 2021 tarihinde Ses Tiyatrosunda düzenlenen törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

Başlıca Kitapları

1977 - Kazancı Yokuşu
1982 - Afitap’ın Kocası İstanbul
1986 - Gündeste
1986 - Ayna Merdiven
1988 - Düşbükü
1992 - Ä°ngilizce Bilmeden Hepinizi I Love You
1993 - Güle Güle Godot
1993 - Denememeler
1996 - Oteller Kitabı
1998 - Falınızda Rönesans Var
2001 - Kalemimin Sapını Gülle Donattım
2002 - Rum Memet
2003 - FerhAntoloji
2005 - EÅŸeÄŸin Fikri
2005 - Hacı Komünist
2005 - Elveda SSK
2011 - Karagöz ile Boşverin Beni

Filmleri ve Dizileri

Yönetmen:
2009 - Haneler (TV Dizisi)
1995 - Boşgezen ve Kalfası (TV Dizisi)
1991 - Varsayalım İsmail (TV Dizisi)
1986 - Parasız Yaşamak Pahalı (Video Film)
1986 - Bir Bilen (Video Film)
1984 - Köşedönücü (TV Dizisi)
1980 - Sizin Dershane (TV Dizisi)

Senaryo:
2009 - Haneler (TV Dizisi)
2005 - Pardon (Sinema Filmi)
1995 - Boşgezen ve Kalfası (TV Dizisi)
1991 - Varsayalım İsmail (TV Dizisi)
1986 - Parasız Yaşamak Pahalı (Video Film)
1986 - Bir Bilen (Video Film)
1984 - Köşedönücü (TV Dizisi)
1980 - Sizin Dershane (TV Dizisi)

Oyuncu:
2016 - Ve Perde! (Sinema Filmi)
2013 - Çalıkuşu (Kristiyan Valez) (TV Dizisi)
2012 - Muhalif Başkan (Belediye Başkanı) (Sinema Filmi)
2011 - Ünye de Fatsa Arası (Kendisi) (Belgesel Film)
2008 - Son Ders: AÅŸk ve Ãœniversite (Saffet Ercan) (Sinema Filmi)
2005 - Pardon (Ä°brahim) (Sinema Filmi)
2004 - Şans Kapıyı Kırınca (Presidente Carlos / Kuddusi) (Sinema Filmi)
2004 - Aktör Eskisi (TV Filmi)
1995 - Boşgezen ve Kalfası (Boşgezen) (TV Dizisi)
1991 - Varsayalım İsmail (İsmail) (TV Dizisi)
1989 - Büyük Yalnızlık (Sinema Filmi)
1986 - Parasız Yaşamak Pahalı (Video Film)
1986 - Bir Bilen (Video Film)
1984 - Köşedönücü (TV Dizisi)
1980 - Sizin Dershane (Adnan Pazarlama) (TV Dizisi)
1977 - Kızını Dövmeyen Dizini Döver (Tarık) (Sinema Filmi)
1976 - Caniko (TV Dizisi)
1976 - AÅŸk DediÄŸin Laf DeÄŸildir (Sinema Filmi)

Kaynak:Biyografiler.com