Edward Higgins “Ed” White II, NASA’nın Gemini ve Apollo programlarında görev yapan Amerikalı astronot, mühendis, test pilotu ve ABD Hava Kuvvetleri subayıdır. Gemini 4 görevi sırasında uzay yürüyüşü yapan ilk Amerikalı olarak tarihe geçti. Apollo programının ilk mürettebatlı uçuşu için hazırlanan Apollo 1 ekibinde yer alan White, 27 Ocak 1967 tarihinde yapılan yer testi sırasında uzay aracında çıkan yangında Virgil “Gus” Grissom ve Roger B. Chaffee ile birlikte hayatını kaybetti.

Erken Yaşamı ve Ailesi

Edward H. White II, 14 Kasım 1930 tarihinde San Antonio, Teksas’ta Mary Rosina White ile kariyer subayı Edward Higgins White Sr.’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Babasının askerî görevi nedeniyle ailesi sık sık taşındı ve White çocukluğunu farklı askerî üslerin bulunduğu bölgelerde geçirdi. Havacılıkla küçük yaşlarda tanıştı; babası da pilot olan White, henüz 12 yaşındayken babasının kullandığı bir eğitim uçağının kontrolünü kısa süreliğine devraldı.

Öğrencilik yıllarında başarılı bir sporcu olan White, özellikle atletizmde öne çıktı. West Point’te 400 metre engellide okul rekoru kırdı ve 1952 yılında ABD Olimpiyat takımına girmeye çok yaklaştı.

Eğitimi ve Askerî Kariyeri

Edward H. White II, 1952 yılında Amerika Birleşik Devletleri Askerî Akademisi West Point’ten fen bilimleri lisans derecesiyle mezun oldu. Mezuniyetinin ardından ABD Hava Kuvvetleri’nde subay olarak göreve başladı ve pilotluk eğitimini tamamladı.

Batı Almanya’da görev yapan White, F-86 Sabre ve F-100 Super Sabre savaş uçaklarını kullandı. Yaklaşık üç buçuk yıl süren Almanya görevinin ardından ABD’ye döndü ve Michigan Üniversitesi’nde havacılık mühendisliği eğitimi aldı. 1959 yılında havacılık mühendisliği alanında yüksek lisans derecesini tamamladı.

Daha sonra Edwards Hava Kuvvetleri Üssü’ndeki test pilotluğu eğitimini tamamladı. Wright-Patterson Hava Kuvvetleri Üssü’nde Aeronautical Systems Division bünyesinde deneysel uçuş testlerinde görev aldı. Astronot seçildiği döneme kadar farklı uçaklarda binlerce saatlik uçuş deneyimi kazanmıştı.

NASA’ya Seçilmesi

1962 yılında Edward H. White II, NASA’nın ikinci astronot grubuna seçilen dokuz kişiden biri oldu. “Next Nine” olarak tanınan bu grupta Neil Armstrong, Frank Borman, Charles “Pete” Conrad, James Lovell, James McDivitt, Elliot See, Thomas Stafford ve John Young da bulunuyordu.

White, Gemini programı için yoğun teknik ve uçuş eğitiminden geçti. İlk uzay görevi olan Gemini 4’te pilot olarak görevlendirilirken, James McDivitt görevin komuta pilotu oldu. Frank Borman ve James Lovell ise yedek mürettebat olarak belirlendi.

Gemini 4 ve İlk Amerikan Uzay Yürüyüşü

Gemini 4, James McDivitt ve Edward H. White II ile 3 Haziran 1965 tarihinde uzaya fırlatıldı. Dört günden uzun süren görev sırasında Dünya çevresinde 62 tur atıldı.

Görevin en önemli aşamalarından biri White’ın gerçekleştirdiği araç dışı etkinlikti. Edward H. White II, 3 Haziran 1965 tarihinde Gemini 4 kapsülünün kapağından çıkarak uzay yürüyüşü yapan ilk Amerikalı oldu. Sovyet kozmonot Aleksey Leonov, yaklaşık üç ay önce Voskhod 2 görevi sırasında tarihin ilk uzay yürüyüşünü gerçekleştirmişti.

White’ın uzay yürüyüşü yaklaşık 23 dakika sürdü. Uzay aracına yaklaşık 7,6 metre uzunluğundaki bir bağlantı hattıyla bağlı olan White, başlangıçta el tipi gazla çalışan manevra ünitesini kullandı. Ünitenin yakıtının yaklaşık üç dakika sonra tükenmesinin ardından vücut hareketlerinden ve bağlantı hattından yararlanarak hareket etti.

Gemini 4’ün içindeki James McDivitt tarafından çekilen White’ın Dünya üzerinde süzüldüğünü gösteren fotoğraflar, insanlı uzay uçuşlarının en tanınmış görüntüleri arasına girdi. White, uzay aracına dönme emrini daha sonra hayatının “en üzücü anı” olarak nitelendirdi.

Apollo 1 ve Ölümü

Gemini 4’ün ardından Edward H. White II, Apollo programının ilk mürettebatlı görevi için seçildi. AS-204 adıyla planlanan ve daha sonra Apollo 1 olarak anılan görevin mürettebatında komuta pilotu Virgil “Gus” Grissom, kıdemli pilot Edward H. White II ve pilot Roger B. Chaffee bulunuyordu.

27 Ocak 1967 tarihinde Cape Kennedy’deki Fırlatma Kompleksi 34’te uçuş öncesi yer testi gerçekleştirilirken Apollo komuta modülünün içinde yangın çıktı. Yüksek basınçlı saf oksijen ortamında hızla yayılan yangın sonucunda Virgil “Gus” Grissom, Edward H. White II ve Roger B. Chaffee hayatını kaybetti. White 36 yaşındaydı.

Apollo 1 faciasının ardından NASA, Apollo uzay aracının tasarımında ve test prosedürlerinde kapsamlı değişiklikler yaptı. Kabin içindeki yanıcı malzemeler azaltıldı, elektrik ve tesisat sistemleri gözden geçirildi ve astronotların acil durumda daha hızlı çıkabilmelerini sağlayan dışa doğru açılan yeni bir kapak geliştirildi. Bu çalışmaların ardından Apollo programının insanlı uçuşlarına 1968 yılında yeniden başlandı.

Ailesi ve İnancı

Edward H. White II, West Point’te öğrenciyken Patricia Eileen Finegan ile tanıştı ve çift 1953 yılında evlendi. Edward Higgins White III ve Bonnie Lynn White adlarında iki çocukları oldu.

Dindar bir Metodist olan White, Gemini 4 uçuşunda inancını ve farklı dinlere duyduğu saygıyı temsil etmek amacıyla yanında bir haç, Aziz Christopher madalyası ve Davud Yıldızı taşıdı.

Ödülleri ve Onurları

NASA Olağanüstü Hizmet Madalyası (NASA Exceptional Service Medal)
ABD Hava Kuvvetleri Senior Astronaut Wings
Kongre Uzay Onur Madalyası (Congressional Space Medal of Honor, ölümünden sonra, 1997)
University of Michigan Fahri Astronotik Doktorası
Golden Plate Award
ABD Astronot Onur Listesi (U.S. Astronaut Hall of Fame)
Uluslararası Uzay Onur Listesi (International Space Hall of Fame)

Mirası

Edward H. White II, özellikle 3 Haziran 1965 tarihinde gerçekleştirdiği ilk Amerikan uzay yürüyüşüyle insanlı uzay uçuşları tarihinin önemli isimlerinden biri oldu. Gemini 4’te kazanılan araç dışı faaliyet deneyimi, sonraki Gemini görevlerinde geliştirildi ve Apollo programında astronotların Ay yüzeyindeki çalışmalarına uzanan teknik deneyimin önemli aşamalarından birini oluşturdu.

Apollo 1’de Virgil “Gus” Grissom ve Roger B. Chaffee ile birlikte hayatını kaybetmesi ise NASA’nın uzay aracı tasarımı, test prosedürleri ve mürettebat güvenliği konularını yeniden değerlendirmesine yol açtı. White’a 1997 yılında ölümünden sonra Kongre Uzay Onur Madalyası verildi.

Adı daha sonraki yıllarda çeşitli okullara, tesislere ve anıtlara verildi. Uzay yürüyüşü sırasında çekilen fotoğrafları da Gemini programının ve insanlı uzay araştırmaları tarihinin simgeleşmiş görüntüleri arasında yer aldı.