Cevat Özkaya, Türk yayıncı, yazar, editör ve sivil toplum yöneticisidir. Pınar Yayınları'nın kurucularından ve uzun yıllar genel yayın yönetmeniydi. Pınar, Gerçek ve Umran dergilerinde çalıştı. Araştırma ve Kültür Vakfının kurucuları arasında yer aldı ve bir dönem İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneğinin (MAZLUMDER) genel başkanlığını yaptı.

Cevat Özkaya, 1954 yılında Samsun'un Çarşamba ilçesinde doğdu. Yedi çocuklu bir ailenin ikinci çocuğuydu. Çocukluğunu Samsun'da geçirdi. Babasına kitap okuyarak başladığı okuma alışkanlığını öğrencilik yıllarında sürdürdü. Lise döneminde edebiyat, siyaset ve düşünce dergilerini takip etmeye başladı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Cevat Özkaya, ortaokul öğrenimini Samsun'un Çarşamba ilçesinde tamamladı. Ardından Ordu'nun Perşembe ilçesindeki Perşembe Öğretmen Lisesinde okudu.

Lise yıllarında Millî Mücadele hareketinin çalışmalarına katıldı. Yeniden Millî Mücadele dergisini takip etti ve derginin dağıtımında görev aldı. Bu dönemde öğrenci faaliyetleri ve yayıncılık çalışmalarıyla ilgilendi.

Liseden sonra İstanbul Eğitim Enstitüsü Türkçe Bölümünde öğrenim gördü ve mezun oldu.

1974 yılında Trabzon Öğretmen Okulunda yaklaşık üç ay öğretmenlik yaptı. Ardından askerlik görevini yerine getirdi. Askerliğinin ardından öğretmenliğe dönmeyerek yayıncılık alanında çalışmaya başladı.

Yayıncılık Kariyerinin Başlangıcı

Cevat Özkaya, 1972-1980 yılları arasında yayımlanan Pınar dergisinin yayın ekibinde yer aldı. Daha önce Çapa Yüksek Öğretmen Okulu çevresinde çıkarılan derginin aylık olarak yayımlanması çalışmalarına katıldı.

1976 yılında İstanbul'un Cağaloğlu semtinde faaliyet gösteren Pınar Yayınlarında yazı işleri müdürü olarak çalışmaya başladı. Kitapların yayına hazırlanması, metinlerin düzenlenmesi ve yayınevinin yayın programının oluşturulmasıyla ilgilendi.

Pınar dergisinin ardından Gerçek dergisini çıkaran ekipte de bulundu. Bu dergilerdeki çalışmaları sırasında siyaset, toplum, tarih, kültür ve düşünce alanlarında yayımlanan yazıların hazırlanmasında görev aldı.

Pınar Yayınları Genel Yayın Yönetmenliği

Cevat Özkaya, Pınar Yayınları'nın kurucuları arasında yer aldı ve uzun yıllar yayınevinin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Yayınevinin yayın politikasının hazırlanması, eserlerin seçilmesi, çeviri ve editörlük çalışmalarının düzenlenmesiyle ilgilendi.

Pınar Yayınları bünyesinde İslam düşüncesi, tarih, siyaset, sosyoloji, felsefe ve uluslararası ilişkiler alanlarında kitaplar yayımlandı. Cevat Özkaya, farklı ülkelerden yazarların eserlerinin Türkçeye çevrilmesi ve yayımlanması süreçlerinde görev aldı.

Yayınevinin çalışmalarından biri, Filistinli-Amerikalı edebiyat kuramcısı Edward Said'in Oryantalizm adlı kitabının Türkçe yayımlanmasıydı. Eser, 1982 yılında Pınar Yayınları tarafından Nezih Uzel çevirisiyle yayımlandı. Özkaya, kitabın yayımlanmasına yönelik çalışmaların yürütülmesinde görev aldı.

Yaklaşık elli yıl boyunca İstanbul'daki Bab-ı Ali yayıncılık çevresinde çalıştı. Editörlük ve yayın yönetmenliği görevlerini yaşamının son dönemine kadar sürdürdü.

Umran Dergisi ve Düşünce Yayıncılığı

Cevat Özkaya, 1993 yılında yayımlanmaya başlayan Umran dergisinin yayın yönetmenliğini üstlendi. Dergi, siyaset, kültür, toplum, tarih ve İslam düşüncesi alanlarında yazılar yayımladı.

Umran'ın yayın çalışmalarında farklı yazarların makale ve değerlendirmelerinin hazırlanmasını koordine etti. Dergide Türkiye'deki siyasal ve toplumsal gelişmelerin yanı sıra Orta Doğu, Filistin, uluslararası ilişkiler ve düşünce tarihi konularına yer verildi.

Pınar Yayınları ve Umran dergisindeki görevlerini birlikte yürüttü. Yayıncılık faaliyetleri boyunca düşünce ve kültür alanlarında düzenlenen toplantılara, konferanslara ve söyleşilere katıldı.

Araştırma ve Kültür Vakfı

Cevat Özkaya, 1988 yılında kurulan Araştırma ve Kültür Vakfının kurucuları arasında yer aldı.

Vakıf bünyesinde kültür, düşünce, eğitim ve toplumsal meseleler üzerine düzenlenen etkinliklerde görev yaptı. Vakfın yayıncılık faaliyetleriyle ilgilendi ve Umran dergisinin hazırlanmasına katkıda bulundu.

Bu dönemde yayıncılık faaliyetlerini sivil toplum çalışmalarına da taşıdı. Kitap ve dergi yayınlarının yanı sıra konferans, panel ve söyleşi programlarında yer aldı.

MAZLUMDER Genel Başkanlığı

Cevat Özkaya, İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneğinde (MAZLUMDER) görev aldı ve bir dönem derneğin genel başkanlığını yürüttü.

1991 yılında kurulan MAZLUMDER, insan hakları ihlallerinin izlenmesi, raporlanması ve kamuoyuna duyurulması amacıyla faaliyet gösteren bir sivil toplum kuruluşudur.

Cevat Özkaya, dernekteki görevleri sırasında insan hakları, ifade özgürlüğü ve toplumsal sorunlarla ilgili çalışmalara katıldı. Genel başkanlık döneminin kesin başlangıç ve bitiş tarihleri kamuya açık kaynaklarda doğrulanamamıştır.

Konferansları ve Söyleşileri

Cevat Özkaya, yayıncılık kariyeri boyunca kitap, kültür ve düşünce tarihi üzerine düzenlenen çeşitli programlara konuşmacı olarak katıldı.

2024 yılında Türkiye Dil ve Edebiyat Derneğinin İstanbul Eyüpsultan'daki genel merkezinde düzenlenen Cumartesi Buluşmaları programına konuk oldu. Bab-ı Ali'de Yayıncı Olmak başlıklı söyleşisinde İstanbul'daki yayıncılık faaliyetlerini, Pınar Yayınlarının çalışmalarını ve meslek yaşamındaki deneyimlerini anlattı.

Programda Türkiye'de kitap yayıncılığının geçmişi, editörlük çalışmaları ve düşünce eserlerinin yayımlanması konularını ele aldı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Cevat Özkaya evli ve çocuk sahibiydi. Oğlu Taha Özkaya, kardeşi Ekrem Özkaya ve kayınbiraderi yazar Abdullah Yıldız, cenaze töreninde aile adına taziyeleri kabul eden kişiler arasında yer aldı.

Ölümü

Cevat Özkaya, bir süredir kolon kanseri nedeniyle tedavi görüyordu. 16 Ekim 2026 tarihinde İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 72 yaşında hayatını kaybetti.

Yayıncılık ve Sivil Toplum Görevleri

1972-1980 - Pınar dergisi (Yayın ekibi üyesi)
1976-2026 - Pınar Yayınları (Yazı işleri müdürlüğü ve genel yayın yönetmenliği)
1988 - Araştırma ve Kültür Vakfı (Kurucu üye)
1993-2026 - Umran dergisi (Yayın yönetmeni)
MAZLUMDER (Genel başkan)
Gerçek dergisi (Yayın ekibi üyesi)