Vladimir Potanin, Rus milyarder iş insanı, yatırımcı ve siyasetçidir. Madencilik, bankacılık, teknoloji ve turizm gibi çeşitli sektörlerde yatırımları bulunan yatırım holdingi Interros’un kurucusu ve başkanıdır. 1990’lı yıllarda Rusya’da gerçekleştirilen özelleştirme sürecinde ortaya çıkan en etkili oligarklardan biri olarak kabul edilir. Servetinin büyük bölümünü, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından uygulanan tartışmalı “hisse karşılığı kredi” özelleştirme programı sayesinde elde etmiştir.

Vladimir Potanin, 3 Ocak 1961 tarihinde Moskova’da, o dönem Sovyetler Birliği sınırları içinde doğdu. Babası yurtdışında görev yapan bir Sovyet ticaret temsilcisi, annesi ise doktordu. Çocukluğunun bir bölümünü ailesiyle birlikte Türkiye’de geçirdi ve ilk eğitimini burada tamamladı. Daha sonra Moskova’ya dönerek eğitimine devam etti ve Moskova’daki 58 numaralı okuldan altın madalya ile mezun oldu. 1978 yılında Sovyetler Birliği’nin en prestijli diplomasi okullarından biri olan Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü’ne (MGIMO) girdi ve 1983 yılında uluslararası ekonomik ilişkiler bölümünden mezun oldu.

Mezuniyetinin ardından Sovyet dış ticaret sistemi içinde çalışmaya başladı. Dış ticaret kuruluşu Soyuzpromexport’ta görev aldı ve All-Union Foreign Economic Association bünyesinde kıdemli mühendis olarak çalıştı. Uluslararası ticaret ve ekonomik ilişkiler alanında kazandığı bu deneyim, daha sonra Sovyet sonrası dönemde kuracağı iş imparatorluğunun temelini oluşturdu.

Perestroyka döneminde devlet kurumlarından ayrılarak özel sektöre geçti. 1990 yılında dış ekonomik danışmanlık ve yatırım alanında faaliyet gösteren Interros adlı özel yatırım şirketini kurdu. 1990’ların başında Mikhail Prokhorov ile birlikte Uluslararası Finans Şirketi (MFK Bank) adlı bankayı kurdu. 1993 yılında Vladimir Potanin, kısa sürede Rusya’nın en büyük özel bankalarından biri haline gelen ONEKSIMbank’ın başkanı oldu.

1995 yılında Vladimir Potanin, Rusya’nın ekonomik dönüşüm sürecinde büyük rol oynayan “hisse karşılığı kredi” programının oluşturulmasında önemli bir rol oynadı. Bu sistemde bankalar ve özel yatırımcılar, devlet şirketlerinin hisseleri karşılığında Rus hükümetine kredi veriyordu. Hükümet bu kredileri geri ödeyemeyince, birçok stratejik sanayi şirketi özel yatırımcıların kontrolüne geçti. Bu program, Rus oligark sınıfının ortaya çıkışında belirleyici bir rol oynadı ve Vladimir Potanin ile ortaklarının dev madencilik şirketi Norilsk Nickel üzerinde kontrol sağlamasına yol açtı.

14 Ağustos 1996 ile 17 Mart 1997 tarihleri arasında Rusya Federasyonu Birinci Başbakan Yardımcısı olarak görev yaptı. Bu dönemde Başkan Boris Yeltsin ve Başbakan Viktor Chernomyrdin ile birlikte çalıştı. Görev süresince mali ve para politikasıyla ilgili birçok hükümet komisyonuna başkanlık etti ve Rusya’yı uluslararası finans kuruluşlarında temsil etti.

Devletteki görevinden ayrıldıktan sonra iş dünyasına geri dönen Vladimir Potanin, Interros aracılığıyla yatırımlarını genişletmeye devam etti. Şirket; madencilik, bankacılık, teknoloji, turizm ve gayrimenkul gibi birçok sektörde faaliyet göstermektedir. En önemli varlığı, dünyanın en büyük rafine nikel ve paladyum üreticilerinden biri olan Norilsk Nickel’dir. Vladimir Potanin şirketin yönetim kurulu başkanı olarak görev yapmış ve uzun yıllar en büyük hissedarlarından biri olmuştur.

Potanin ayrıca turizm alanında büyük yatırımlar yaptı. En önemli projelerinden biri, Soçi yakınlarında bulunan Rosa Khutor kayak merkezidir. Bu tesis, 2014 Kış Olimpiyatları sırasında ana spor merkezlerinden biri olarak kullanılmıştır. Vladimir Potanin bu projeye iki milyar dolardan fazla yatırım yaparak Rusya’da kış turizminin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

Bankacılık alanında da önemli yatırımlar gerçekleştirdi. 2022 yılında, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Fransız bankası Societe Generale Rusya pazarından çekilince, Vladimir Potanin Rosbank’ı satın aldı. Aynı yıl şirketi aracılığıyla TCS Group ve onun bünyesindeki Tinkoff Bank üzerinde de önemli bir pay elde etti. Daha sonra teknoloji şirketi Yandex ve çeşitli yatırım fonlarıyla da bağlantılı projelerde yer aldı.

İş dünyasının yanı sıra hayırseverlik faaliyetleriyle de tanınır. 1999 yılında eğitim ve kültür alanlarında projeler yürütmek amacıyla Vladimir Potanin Vakfını kurdu. Vakıf, binlerce öğrenciye burs sağlamış ve müze projeleri ile kültürel girişimleri desteklemiştir. Potanin uzun yıllar boyunca Solomon R. Guggenheim Vakfının mütevelli heyetinde görev almış ve Devlet Hermitage Müzesi mütevelli heyetinin başkanlığını yürütmüştür.

Sanat ve kültür alanındaki katkıları kapsamında Kazimir Malevich’in ünlü eseri Black Square’i satın alarak Devlet Hermitage Müzesi koleksiyonuna bağışlamıştır. Ayrıca çeşitli üniversiteleri ve eğitim programlarını desteklemiş, Rusya Uluslararası Olimpiyat Üniversitesinin kurulmasına katkıda bulunmuştur.

Potanin, küresel hayırseverlik girişimi olan The Giving Pledge kampanyasına katılarak servetinin en az yarısını bağışlama sözü vermiştir. Kurduğu vakıf, eğitim, kültür ve sosyal projeler kapsamında on binlerce kişiye destek sağlamıştır.

Bununla birlikte Vladimir Potanin’in kariyeri tartışmalardan da uzak değildir. “Hisse karşılığı kredi” özelleştirme programı, devlet varlıklarının düşük fiyatlarla özel yatırımcıların eline geçmesine neden olduğu için yoğun eleştiriler almıştır. Ayrıca Norilsk Nickel’in faaliyetleri nedeniyle ortaya çıkan çevre kirliliği, özellikle Norilsk bölgesinde ciddi çevresel sorunlara yol açtığı gerekçesiyle eleştirilmiştir.

Vladimir Potanin ayrıca eski iş ortağı Mikhail Prokhorov ile ve iş insanı Oleg Deripaska ile Norilsk Nickel üzerindeki kontrol nedeniyle çeşitli iş anlaşmazlıkları yaşamıştır. 2012 yılında milyarder Roman Abramoviç şirketten hisse alarak bu anlaşmazlıkta denge sağlayan isimlerden biri olmuştur.

2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrasında Vladimir Potanin, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi ülkeler tarafından yaptırım listesine alınmıştır. Buna rağmen Vladimir Potanin hâlâ Rusya’nın en zengin iş insanlarından biri olarak kabul edilmektedir.

Özel hayatında Vladimir Potanin, Natalia Potanina ile yaklaşık otuz yıl evli kaldı ve bu evlilikten üç çocuğu oldu: Çocuklarının adları Anastasia, Ivan ve Vasily Potanin'dir. Çift 2014 yılında boşandı ve bu boşanma Rusya tarihinin en büyük mal paylaşımı davalarından biri olarak gündeme geldi. Aynı yıl Ekaterina Potanina ile ikinci evliliğini yaptı.

Vladimir Potanin sporla da yakından ilgilenmektedir. Özellikle buz hokeyi ve kayak sporlarını sever ve amatör buz hokeyi maçlarında sık sık yer alır. Ayrıca Anastasia, Nirvana ve Barbara adlı lüks yatlara sahip olmasıyla da tanınır.