Ümit Özdağ, Türk siyaset bilimci, akademisyen, yazar ve siyasetçidir. MHP ve İyi Parti bünyesinde siyaset yaptı; 25. ve 26. dönemlerde Gaziantep, 27. dönemde ise İstanbul milletvekili olarak TBMM'de görev aldı. 26 Ağustos 2021 tarihinde kurulan Zafer Partisi'nin kurucu genel başkanıdır ve Eylül 2026 itibarıyla bu görevi sürdürmektedir.

Çocukluğu ve Eğitimi

Ümit Özdağ, 3 Mart 1961 tarihinde Japonya'nın başkenti Tokyo'da doğdu. Babası Muzaffer Özdağ, 27 Mayıs 1960 Darbesi sonrasında oluşturulan Millî Birlik Komitesi'nin üyeleri arasındaydı. Alparslan Türkeş ile birlikte Türk siyasi tarihinde “Ondörtler” olarak anılan grupta yer alan Muzaffer Özdağ, diğer grup üyeleriyle birlikte yurt dışında görevlendirildi. Özdağ ailesi 1963 yılının sonunda Türkiye'ye döndü. Muzaffer Özdağ, daha sonra Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'ne katıldı ve 1965 seçimlerinde Afyonkarahisar milletvekili seçildi. CKMP, 1969 yılında Milliyetçi Hareket Partisi adını aldı.

İlk ve orta öğrenimini TED Ankara Koleji'nde tamamlayan Özdağ, lise eğitimine de aynı okulda devam etti. Lise yıllarında Çankaya Ülkü Ocakları'nda faaliyet gösterdi. 1977-1978 öğretim yılının sonunda TED Ankara Koleji'nden uzaklaştırıldığı için lise diplomasını Ankara Aktepe Lisesi'nden aldı.

1980-1986 yılları arasında Almanya'nın Münih kentindeki Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde siyasal bilgiler ve felsefe alanlarında öğrenim gördü. “Türkiye'de Planlı Kalkınma ve Devlet Planlama Teşkilatı” başlıklı yüksek lisans çalışmasını hazırladı.

Akademik Kariyeri

1986 yılında Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 1990 yılında “Atatürk ve İnönü Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri” başlıklı çalışmasıyla siyaset bilimi doktoru oldu. 1993 yılında “Menderes Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri ve 27 Mayıs Askerî Hareketi” konulu çalışmasıyla siyasal teori alanında doçent unvanını aldı. 2001 yılında profesör oldu.

1992-1994 yılları arasında Alparslan Türkeş'in isteğiyle Ülkü Ocakları bünyesindeki bir eğitim grubunda ders verdi. Akademik çalışmalarını güvenlik bilimleri, istihbarat, terörizm, etnik sorunlar, ordu-siyaset ilişkileri, Avrasya ve Orta Doğu üzerinde yoğunlaştırdı.

1994 yılında uluslararası ilişkiler ve stratejik araştırmalar dergisi “Avrasya Dosyası”nı yayımlamaya başladı ve derginin editörlüğünü üstlendi. 1990'lı yıllarda Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da ve bu bölgelerden göç alan şehirlerde saha araştırmaları yaptı. 1996 yılında Kuzey Irak'ta Erbil ve Süleymaniye'de, 1997 yılında ise Bitlis'in Mutki ilçesinde çalışmalar yürüttü.

1997-1998 yıllarında Amerika Birleşik Devletleri'nde Baltimore yakınlarındaki Towson Üniversitesi'nde küreselleşme ve Avrasya'daki etnik sorunlar üzerine araştırma yaptı ve ders verdi. Harp Okulu, Polis Akademisi, Polis İstihbarat Dairesi, Millî Güvenlik Akademisi ve İçişleri Bakanlığı bünyesinde de ders ve konferanslar verdi. Washington DC, Moskova, Tokyo, Yeni Delhi, Kahire, Brüksel, Tahran, Bişkek, Alma Ata, Londra, Münih ve Tel Aviv gibi kentlerde üniversite ve araştırma merkezlerinin etkinliklerine katıldı.

Araştırma Merkezleri ve Yayıncılık Çalışmaları

1999 yılında Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi'nin (ASAM) kuruluşunda yer aldı ve 2004 yılına kadar merkezin başkanlığını ve yönetim kurulu başkanlığını yürüttü. 2000 yılında ASAM bünyesinde Ermeni Araştırmaları Enstitüsü'nün kurulmasına öncülük etti. 2003 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı için Diyanet Araştırmaları Merkezi'ni kurdu ve yaklaşık altı ay başkanlığını yaptı.

2001 yılında “Ermeni Araştırmaları” ve “Armenian Studies” dergilerinin yayımlanmasına katkıda bulundu. “The Review of International Affairs”, “Ankara Papers”, “Jeopolitik Gündem” ve “Avrasya Analiz” gibi yayın çalışmalarında da görev aldı.

2005 yılında 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü'nü kurdu. Enstitünün başkanlığını yaptı; 2015 sonrasında yönetim kurulu başkanlığı görevini 2021 yılına kadar sürdürdü. 2005 yılında Gazi Üniversitesi'ndeki rektör atamasını protesto ederek üniversiteden ayrıldı. Ahmet Necdet Sezer'in cumhurbaşkanlığı döneminin sona ermesinden sonra üniversitedeki öğretim üyeliğine geri döndü.

Siyasi Kariyeri

Özdağ, aktif siyasete 2000'li yılların başında MHP içinde girdi. MHP genel başkanlığına adaylığını açıkladı; ancak 2006 yılında yapılacak MHP kurultayından kısa süre önce partiden ihraç edildi ve kurultayda aday olamadı. Daha sonra yeniden partiye döndü. 2011 genel seçimlerinde MHP'nin İstanbul 2. Bölge 4. sıra milletvekili adayı oldu ancak seçilemedi.

21 Mart 2015 tarihinde yapılan MHP 11. Olağan Büyük Kurultayı'nda Merkez Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. 7 Haziran 2015 genel seçimlerinde Gaziantep milletvekili olarak TBMM'ye girdi; 1 Kasım 2015 seçimlerinde aynı ilden yeniden milletvekili seçildi. Kasım 2015'te Devlet Bahçeli başkanlığındaki MHP yönetiminde genel başkan yardımcılığı görevine getirildi.

24 Şubat 2016 tarihinde MHP'nin olağanüstü kurultaya gitmesi gerektiğini savunarak genel başkan yardımcılığı görevinden istifa etti. 23 Mart 2016'da genel başkanlık yarışına katılacağını açıkladı; 9 Nisan 2016'da Rize'de adaylığını kamuoyuna duyurdu. Parti içindeki olağanüstü kurultay tartışmalarının ardından MHP Merkez Disiplin Kurulu, 15 Kasım 2016 tarihinde Özdağ'ın parti üyeliğinden çıkarılmasına karar verdi.

2017 anayasa değişikliği referandumu sürecinde MHP'den ayrılan bazı siyasetçilerle birlikte “Türk Milliyetçileri Hayır Diyor” platformunda yer aldı. 25 Ekim 2017 tarihinde Meral Akşener liderliğinde kurulan İyi Parti'nin kurucuları arasına katıldı ve partide genel başkan yardımcılığı yaptı. 24 Haziran 2018 genel seçimlerinde İstanbul milletvekili seçildi.

İYİ Parti yönetimiyle yaşadığı görüş ayrılıklarının ardından 16 Kasım 2020 tarihinde partiden ihraç edildi. Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 13 Ocak 2021'de ihraç kararını iptal etti. Özdağ, 4 Mart 2021 tarihinde düzenlediği basın toplantısıyla İyi Parti'den kendi isteğiyle ayrıldı. İstifasının ardından Ayyıldız Hareketi adı altında yeni bir siyasi oluşumun çalışmalarını başlattı.

26 Ağustos 2021 tarihinde Ayyıldız Hareketi kadrolarıyla birlikte Zafer Partisi'ni kurdu ve partinin genel başkanı oldu. Partinin kuruluş dilekçesi aynı gün İçişleri Bakanlığına verildi.

2023 Cumhurbaşkanlığı Seçimi

Özdağ, 2022 ve 2023 yıllarında Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş'ın cumhurbaşkanı adayı olması yönünde çağrılarda bulundu. Mansur Yavaş ise kendisi hakkında yapılan adaylık açıklamalarının bilgisi ve rızası dışında olduğunu belirtti.

2023 cumhurbaşkanlığı seçiminde Zafer Partisi'nin de yer aldığı ATA İttifakı, Sinan Oğan'ı cumhurbaşkanı adayı gösterdi. Seçimin ilk turunun ardından Sinan Oğan, ikinci turda Recep Tayyip Erdoğan'ı destekleyeceğini açıkladı. Özdağ ise bu tercihin Oğan'ın kişisel kararı olduğunu belirterek Zafer Partisi'ni bağlamadığını söyledi. 24 Mayıs 2023'te Kemal Kılıçdaroğlu ile yedi maddelik bir protokol imzalayan Özdağ, cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Zafer Partisi'nin Kemal Kılıçdaroğlu'nu destekleyeceğini açıkladı.

Yargı Süreçleri

19 Ocak 2025 tarihinde Antalya'da düzenlenen Zafer Partisi İl Başkanları İstişare Toplantısı'nda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında kullandığı ifadeler nedeniyle Özdağ hakkında “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlamasıyla soruşturma başlatıldı. 20 Ocak 2025'te Ankara'da gözaltına alındı. Soruşturma daha sonra “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme” suçlamasını da kapsayacak şekilde genişletildi.

21 Ocak 2025 tarihinde savcılık ifadesinin ardından çıkarıldığı sulh ceza hâkimliği tarafından “halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme” suçlamasıyla tutuklandı ve Marmara Ceza İnfaz Kurumu'na gönderildi. “Cumhurbaşkanına hakaret” suçlaması ise ayrı bir dosyada yürütüldü.

İstanbul 18. Asliye Ceza Mahkemesi, 17 Haziran 2025 tarihinde “zincirleme şekilde basın ve yayın yoluyla halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik etme” suçundan Özdağ'a 2 yıl 4 ay 3 gün hapis cezası verdi. Mahkeme, tutuklu kaldığı süreyi göz önünde bulundurarak herhangi bir adli kontrol tedbiri uygulamadan tahliyesine karar verdi. Özdağ, karara karşı istinaf yoluna başvuracağını açıkladı.

Ayrı olarak yürütülen “Cumhurbaşkanına alenen hakaret” davasında ise İstanbul 35. Asliye Ceza Mahkemesi, 24 Aralık 2025 tarihinde suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle Özdağ'ın beraatine karar verdi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Ümit Özdağ, göz hastalıkları uzmanı Burçin Bulur ile evlendi; çift daha sonra boşandı. Bu evlilikten 2012 doğumlu Alp adında bir oğlu vardır. TBMM kayıtlarında da Özdağ'ın bir çocuk babası ve bekâr olduğu belirtilmektedir. İngilizce ve Almanca bilmektedir.