Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, dansçı, oyuncu ve yazar Tina Turner, 1960'larda Ike Turner ile oluşturduğu Ike & Tina Turner ikilisiyle tanındı; 1980'lerde ise solo kariyerindeki büyük çıkışıyla dünya çapında üne kavuştu. Güçlü sesi ve sahne performansıyla "Queen of Rock 'n' Roll" olarak anılan Turner, sekiz Grammy Ödülü kazandı ve Rock and Roll Hall of Fame'e hem Ike & Tina Turner üyesi olarak hem de solo sanatçı olarak kabul edildi.

Gerçek adı Anna Mae Bullock olan Tina Turner, 26 Kasım 1939 tarihinde Nutbush, Tennessee, ABD'de doğdu. Annesi Zelma Priscilla Currie, babası Floyd Richard Bullock'tu. Ablası Alline Bullock ile birlikte Tennessee'de büyüdü. Çocukluk yıllarında ailesinin parçalanması nedeniyle bir süre büyükannesi ve diğer akrabalarının yanında yaşadı.

Gençlik yıllarında St. Louis, Missouri'ye taşındı. Sumner High School'da öğrenim gördü ve 1958 yılında mezun oldu. Bu dönemde sağlık alanında çalışmayı düşündü; ancak St. Louis'deki müzik çevresiyle tanışması yaşamının yönünü değiştirdi.

Ike Turner ile Müzik Kariyeri

Tina Turner, St. Louis'deki Manhattan Club'da Ike Turner ve grubu Kings of Rhythm'i izlemeye başladı. Bir süre sonra grupla şarkı söyleme fırsatı buldu. Güçlü sesiyle dikkat çekmesinin ardından Ike Turner'ın müzik çalışmalarına katıldı.

1960 yılında kaydettikleri "A Fool in Love"ın başarı kazanmasıyla profesyonel kariyerinde yeni bir dönem başladı. Ike Turner, Anna Mae Bullock'a "Tina Turner" sahne adını verdi ve müzik topluluğu Ike & Tina Turner Revue adıyla tanınmaya başladı.

İkili 1960'lar ve 1970'lerde "It's Gonna Work Out Fine", "River Deep – Mountain High", "Proud Mary" ve Turner'ın doğduğu bölgeden esinlenerek yazdığı "Nutbush City Limits" gibi şarkılarla tanındı. "Proud Mary" kayıtları 1972 yılında Ike & Tina Turner'a En İyi R&B Vokal Performansı dalında Grammy Ödülü kazandırdı.

Evliliği ve Ike Turner'dan Ayrılması

Tina Turner'ın Ike Turner ile ilişkisi müzik ortaklığının yanı sıra evliliğe dönüştü. Çift 1962 yılında Meksika'nın Tijuana kentinde evlendi.

Turner, daha sonraki yıllarda yayımlanan anılarında ve röportajlarında evliliği sırasında Ike Turner tarafından fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığını anlattı. 1976 yılında Ike Turner'ı terk etti. Boşanma 1978 yılında kesinleşti. Turner, boşanma sürecinde sahne adı olan "Tina Turner"ı kullanma hakkını korudu.

Turner'ın Ike Turner'dan önce Kings of Rhythm'in saksafoncusu Raymond Hill ile ilişkisinden 1958 yılında Craig Raymond Turner adında bir oğlu dünyaya geldi. Ike Turner ile ilişkisinden ise 1960 yılında Ronald "Ronnie" Turner doğdu. Tina Turner ayrıca Ike Turner'ın önceki ilişkilerinden olan Ike Jr. ve Michael'ı da ailesinin bir parçası olarak yetiştirdi.

Solo Kariyeri ve Private Dancer

Ike Turner'dan ayrıldıktan sonra Tina Turner'ın solo kariyerinin ilk yılları ekonomik ve profesyonel açıdan zorlu geçti. Televizyon programlarında, Las Vegas gösterilerinde ve farklı sahne çalışmalarında yer alarak kariyerini sürdürdü.

1983 yılında Al Green'in "Let's Stay Together" adlı şarkısını yeniden yorumladı. Şarkının özellikle İngiltere'de başarı kazanması, Capitol Records ile çalışmalarının önünü açtı.

1984 yılında yayımlanan "Private Dancer" albümü Tina Turner'ın solo kariyerindeki büyük çıkışı oldu. Albümde "What's Love Got to Do with It", "Better Be Good to Me", "Private Dancer" ve "Let's Stay Together" gibi şarkılar yer aldı.

"What's Love Got to Do with It", Billboard Hot 100 listesinin bir numarasına yükseldi. Turner, 1985 Grammy Ödülleri'nde bu şarkıyla Yılın Kaydı ve En İyi Kadın Pop Vokal Performansı ödüllerini, "Better Be Good to Me" ile de En İyi Kadın Rock Vokal Performansı ödülünü kazandı. "What's Love Got to Do with It" ayrıca şarkının yazarları Terry Britten ve Graham Lyle'a Yılın Şarkısı Grammy Ödülü'nü getirdi.

Mad Max Beyond Thunderdome

Tina Turner, 1985 yılında Mel Gibson ile Mad Max Beyond Thunderdome filminde rol aldı. Filmde Bartertown'ın yöneticisi Aunty Entity karakterini canlandırdı.

Filmin müzikleri için seslendirdiği "We Don't Need Another Hero (Thunderdome)" uluslararası bir hit oldu. Aynı film için kaydettiği "One of the Living" ise Turner'a 1986 yılında En İyi Kadın Rock Vokal Performansı dalında Grammy Ödülü kazandırdı.

13 Temmuz 1985 tarihinde düzenlenen Live Aid yardım konserinin Philadelphia ayağında Mick Jagger ile birlikte sahne aldı.

1980'lerin Sonu ve 1990'lar

1986 yılında "Break Every Rule" albümünü yayımladı. Albümün öne çıkan şarkılarından "Typical Male" Billboard Hot 100 listesinde ikinci sıraya kadar yükseldi. Albümün ardından geniş kapsamlı bir dünya turnesine çıktı.

1988 yılında Rio de Janeiro'daki Maracanã Stadyumu'nda verdiği konser yaklaşık 180 bin kişilik seyirci kitlesiyle dikkat çekti ve Guinness Dünya Rekorları'na konu oldu.

1989 yılında "Foreign Affair" albümünü yayımladı. Albümde bulunan "(Simply) The Best", daha sonra Turner'ın kariyeriyle en fazla özdeşleşen şarkılardan biri haline geldi. "I Don't Wanna Lose You" ve "Steamy Windows" da albümün bilinen şarkıları arasındaydı.

I, Tina ve Hayatının Sinemaya Uyarlanması

Tina Turner, gazeteci Kurt Loder ile hazırladığı "I, Tina: My Life Story" adlı otobiyografisini 1986 yılında yayımladı. Kitapta çocukluğunu, müzik kariyerini ve Ike Turner ile yaşadığı şiddet dolu evliliği anlattı.

Kitap 1993 yılında What's Love Got to Do with It adıyla sinemaya uyarlandı. Filmde Tina Turner'ı Angela Bassett, Ike Turner'ı ise Laurence Fishburne canlandırdı. Bassett ve Fishburne performanslarıyla Oscar'a aday gösterildi.

1995 yılında James Bond filmi GoldenEye için filmin adını taşıyan tema şarkısını seslendirdi. Şarkı Bono ve The Edge tarafından yazıldı.

Sonraki Müzik Çalışmaları

1996 yılında "Wildest Dreams", 1999 yılında ise "Twenty Four Seven" albümünü yayımladı. Twenty Four Seven Tour'un ardından geniş kapsamlı turne çalışmalarını büyük ölçüde sonlandırdı.

2008-2009 yıllarında "Tina!: 50th Anniversary Tour" kapsamında yeniden sahneye çıktı. Turnenin tamamlanmasının ardından büyük ölçekli konser turnelerinden çekildi.

Turner'ın yaşamı ve müzikleri daha sonra "Tina: The Tina Turner Musical" adlı sahne müzikaline uyarlandı. Yapım ilk kez 2018 yılında Londra'da sahnelendi. 2021 yılında ise yaşamını ve kariyerini konu alan Tina adlı belgesel yayımlandı.

Ailesi ve Erwin Bach ile Evliliği

Tina Turner, Alman müzik yöneticisi Erwin Bach ile 1980'lerin ortalarında tanıştı. Uzun yıllar birlikte yaşayan çift, 2013 yılında İsviçre'de evlendi.

Turner uzun yıllar Avrupa'da yaşadı ve 1990'ların ortalarından itibaren yaşamını ağırlıklı olarak İsviçre'de sürdürdü. 2013 yılında İsviçre vatandaşlığını aldı ve daha sonra ABD vatandaşlığından çıktı.

Sağlık Sorunları ve Ölümü

Tina Turner, yaşamının son dönemlerinde çeşitli sağlık sorunları yaşadı. 2013 yılında felç geçirdi; daha sonraki yıllarda bağırsak kanseri ve böbrek yetmezliğiyle mücadele etti. Eşi Erwin Bach, 2017 yılında böbreklerinden birini Turner'a bağışladı ve başarılı bir böbrek nakli gerçekleştirildi.

Tina Turner, 24 Mayıs 2023 tarihinde Küsnacht, İsviçre'deki evinde uzun süren bir hastalığın ardından 83 yaşında hayatını kaybetti.

Ödülleri

1972 - Grammy Ödülleri - En İyi R&B Vokal Performansı, Grup - "Proud Mary" (Ike & Tina Turner)
1985 - Grammy Ödülleri - Yılın Kaydı - "What's Love Got to Do with It"
1985 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Pop Vokal Performansı - "What's Love Got to Do with It"
1985 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Rock Vokal Performansı - "Better Be Good to Me"
1986 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Rock Vokal Performansı - "One of the Living"
1991 - Rock and Roll Hall of Fame - Ike & Tina Turner üyesi olarak kabul edildi
2018 - Grammy Lifetime Achievement Award
2021 - Rock and Roll Hall of Fame - Solo sanatçı olarak kabul edildi

Albümleri

Solo Stüdyo Albümleri

1999 - Twenty Four Seven
1996 - Wildest Dreams
1989 - Foreign Affair
1986 - Break Every Rule
1984 - Private Dancer
1979 - Love Explosion
1978 - Rough
1975 - Acid Queen
1974 - Tina Turns the Country On!

Filmleri

2021 - Tina (kendisi; belgesel, arşiv görüntüleri ve röportajlar)
1993 - What's Love Got to Do with It (hayatının uyarlandığı biyografik film; kendisini Angela Bassett canlandırdı)
1985 - Mad Max Beyond Thunderdome (Aunty Entity; sinema filmi)
1978 - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (The Acid Queen; konuk rol)
1975 - Tommy (The Acid Queen; sinema filmi)