Recep Yazıcıoğlu, Tokat, Aydın, Erzincan ve Denizli valilikleri yapmış Türk kamu yöneticisidir. Halkla doğrudan iletişim kurması, bürokratik engellere yönelik eleştirileri ve yerel imkânlarla gerçekleştirdiği projeler nedeniyle kamuoyunda “Süper Vali” ve “Efsane Vali” adlarıyla tanındı.

Recep Yazıcıoğlu, 2 Haziran 1948 tarihinde, o dönemde Trabzon'un Sürmene ilçesine bağlı olan, günümüzde Köprübaşı ilçesi sınırlarında bulunan Yılmazlar köyünde doğdu. Müftü Mustafa Yazıcıoğlu ile Fatma Yazıcıoğlu’nun en büyük çocuğudur. Eski Diyanet İşleri Başkanı ve siyasetçi Mustafa Sait Yazıcıoğlu kardeşidir.

İlkokula doğduğu yörede başladı. Daha sonra babasının görevi nedeniyle ailesiyle birlikte Muğla'nın Milas ilçesine taşındı. İlk ve ortaöğreniminin bir bölümünü Milas’ta sürdürdü; lise eğitimini Aydın Lisesi'nde tamamladı. Adnan Kahveci ile çocukluk ve ilkokul arkadaşlığı bulunuyordu. Yükseköğrenimini Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde yaptı.

Recep Yazıcıoğlu, 1968 yılında Aydın'da maiyet memuru olarak mülki idare mesleğine başladı. Mesleğinin ilk döneminde çeşitli kamu kurumlarının işleyişini, mevzuatı ve vatandaşlarla ilişkilerini yakından gözlemledi. Daha sonraki yıllarda da dile getireceği bürokratik gecikmelere ve vatandaşın kamu hizmetlerine ulaşmasını zorlaştıran uygulamalara yönelik eleştirileri bu dönemde şekillendi.

1971-1984 yılları arasında sırasıyla Kalkandere, Bahçe, Hamur, Ayvacık, Kırıkhan, Alaca ve Akçakoca ilçelerinde kaymakamlık yaptı. 1975 yılında askerlik görevini Kara Kuvvetleri Komutanlığında asteğmen olarak yerine getirdi.

Kaymakamlığı sırasında makam ile vatandaş arasındaki mesafeyi azaltmaya çalıştı. Alaca’da görev yaparken vatandaşların kendisine doğrudan ulaşabilmesi için makam kapısına, kapıyı vurmadan içeri girebileceklerini belirten bir yazı astı. Köy ziyaretleri ve yüz yüze görüşmeler, yöneticilik anlayışının belirgin özellikleri arasında yer aldı.

Recep Yazıcıoğlu, kamu hizmetlerinin yalnızca merkezden gelecek kaynaklara bağlı kalmadan, yerel imkânlar ve halkın katılımıyla geliştirilebileceğini savundu. Yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılmasını, kararların sorunların yaşandığı yerde alınmasını ve kamu görevlilerinin vatandaşın işini kolaylaştırmasını istedi. Bu görüşlerini görev yaptığı yerlerdeki uygulamalarının yanı sıra yazılarında, konuşmalarında ve kitaplarında da dile getirdi.

14 Mayıs 1984 tarihinde Tokat Valisi olarak göreve başladı. Henüz 36 yaşını doldurmamış olan Recep Yazıcıoğlu, o dönemde Türkiye’nin en genç valisi olarak tanındı. Kaymakamlık yıllarındaki çalışmaları, dönemin Başbakanı Turgut Özal’ın da dikkatini çekmişti.

Tokat Valiliği sırasında özellikle eğitim ve sağlık yatırımlarına ağırlık verdi. Okul ve sağlık ocağı yapımında kamu kaynaklarının yanı sıra yerel katkılardan yararlanılmasını teşvik etti. Köylere hizmet götürülmesi ve kamu yatırımlarının hızlandırılması için yürüttüğü çalışmalarla dikkat çekti. Eğitim ve sağlık alanındaki faaliyetleri nedeniyle “Yılın Bürokratı” olarak seçildi.

Recep Yazıcıoğlu’nun Tokat’taki uygulamalarının bir bölümü kamuoyunda tartışmalara da yol açtı. Kamu dairelerinde sigara kullanımına, mesai sırasında çay ve kahve tüketimine, kahvehanelerdeki bazı oyunlara ve alkollü içki tüketimine ilişkin sınırlamaları nedeniyle basında “Dördüncü Murat” olarak anıldı. Kendisi ise bu uygulamaları çalışma disiplinini ve toplum sağlığını koruma amacıyla açıkladı.

Gazlı içecekler yerine süt tüketimini ve kepekli ekmek kullanımını teşvik eden açıklamaları da gündeme geldi. Resmî protokolün dışına çıkan davranışları, günlük kıyafetlerle halkın arasına karışması ve açık sözlü üslubu, görev yaptığı ilin dışında da tanınmasını sağladı.

Tokat’taki görevi 31 Temmuz 1989 tarihinde sona eren Recep Yazıcıoğlu, aynı yıl Aydın Valiliğine getirildi. Aydın’da tarım, yerel ekonomi ve jeotermal kaynakların değerlendirilmesi üzerinde durdu. 1991 yılında Erzincan Valisi olarak atandı.

Recep Yazıcıoğlu’nun Erzincan’daki görevinin ilk döneminde, 13 Mart 1992 tarihinde büyük bir deprem meydana geldi. Deprem sonrasında yardım faaliyetlerinin yürütülmesi, vatandaşların ihtiyaçlarının karşılanması ve şehrin yeniden toparlanması çalışmalarında görev aldı.

Erzincan Valiliği sırasında en çok önem verdiği projelerden biri, Kemaliye çevresindeki yerleşimlerin ulaşım sorununu çözmeyi amaçlayan Başpınar Köprüsü oldu. Keban Barajı nedeniyle değişen ulaşım koşulları, bölge halkını uzun yıllar feribot ve sallarla karşıya geçmek zorunda bırakmıştı.

Recep Yazıcıoğlu, kamu kurumları ile bölge halkının ve hayırseverlerin katkılarını bir araya getirerek köprü projesinin tamamlanmasına öncülük etti. 1997 yılında hizmete açılan Başpınar Köprüsü, çevredeki köylerin ulaşımını kolaylaştırdı. Köprü, zamanla onun adıyla da anılmaya başladı.

Erzincan’daki diğer önemli girişimlerinden biri, Kemaliye’yi İç Anadolu’ya bağlayan Taşyol çalışmalarının ilerletilmesiydi. Karanlık Kanyon’un sarp kayalıklarında açılan bu yolun tamamlanması için yerel katılımı ve kamu desteğini teşvik etti. Uzun yıllara yayılan çalışmalar sonucunda yol 2002 yılında açıldı.

Recep Yazıcıoğlu, Erzincan’ın doğa sporlarıyla tanıtılmasına da önem verdi. Rafting, yamaç paraşütü ve doğa yürüyüşleri gibi etkinlikleri destekledi; bazılarına bizzat katıldı. Fırat üzerindeki rafting görüntüleri ve hareketli yaşamı, kamuoyundaki “Süper Vali” imajını güçlendirdi.

1991-1999 yılları arasında yaklaşık sekiz yıl Erzincan Valiliği yapan Recep Yazıcıoğlu, 1999 yılında merkez valiliğine alındı. Bu dönemde de kamu yönetimi, yerel demokrasi ve bürokrasinin işleyişi hakkındaki görüşlerini konferanslarda, panellerde ve yazılarında paylaşmayı sürdürdü.

2003 yılında Denizli Valiliğine atandı ve 20 Şubat 2003 tarihinde görevine başladı. Denizli’deki kısa görev süresinde de vatandaşlarla doğrudan iletişim kurmayı ve şehrin ekonomik, kültürel ve doğal imkânlarının değerlendirilmesini öne çıkardı.

Recep Yazıcıoğlu, 2 Eylül 2003 tarihinde Ankara’ya giderken Eskişehir-Ankara kara yolunun Temelli yakınlarında geçirdiği trafik kazasında ağır yaralandı. Tedavi gördüğü Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesinde 8 Eylül 2003 tarihinde, 55 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesi, düzenlenen törenlerin ardından Aydın'ın Söke ilçesindeki Asri Mezarlığa defnedildi.

Recep Yazıcıoğlu, 1967 yılında Meryem Yazıcıoğlu ile evlendi. Rüveyda, Necla ve Mehmet Kemal Yazıcıoğlu adlarında üç çocuğu oldu. Oğlu Mehmet Kemal Yazıcıoğlu, 31 Mart 2024 tarihinde yapılan yerel seçimlerde Tokat Belediye Başkanı seçildi.

Ayşe Kulin’in 2001 yılında yayımlanan “Köprü” adlı romanı, Recep Yazıcıoğlu’nun Erzincan’daki çalışmalarından ve Başpınar Köprüsü’nün yapım sürecinden esinlendi. Roman daha sonra 2006-2008 yılları arasında yayımlanan “Köprü” dizisine uyarlandı. Dizide, ondan esinlenilerek oluşturulan Vali Faruk Yazıcı karakterini Erdal Beşikçioğlu canlandırdı.

2009 yılında gösterime giren, Çağatay Tosun’un yönettiği “Vali” filminde de Faruk Yazıcı karakterini Erdal Beşikçioğlu oynadı. Recep Yazıcıoğlu’ndan esinlenen bu yapımlar, kurmaca olaylar da içeren dramatik anlatılardır.

Ölümünün ardından adı, görev yaptığı şehirlerdeki okullara, caddelere, parklara ve çeşitli kamu yapılarına verildi. Söke’deki mezarı başında ve görev yaptığı illerde düzenlenen anma etkinlikleriyle hatırası yaşatıldı.

Valilik Görevleri

1984-1989 - Tokat Valisi
1989-1991 - Aydın Valisi
1991-1999 - Erzincan Valisi
1999-2003 - Merkez Valisi
20 Şubat 2003-8 Eylül 2003 - Denizli Valisi

Başlıca Eserleri

1995 - Demokratik Katılım ve Yeniden Yapılanma (Kamu yönetimi)
1995 - Bu Sistem Değişmeli (Kamu yönetimi ve sistem eleştirisi)
1999 - Sil Baştan: Popülist Politikaya, Tıkanmış Ekonomiye, Yozlaşmış Sisteme (İnceleme)