Mustafa Süleyman, Ağustos 1984 tarihinde Birleşik Krallık’ta doğmuş, yapay zekâ alanında dünyanın en etkili girişimcileri ve düşünce liderlerinden biri olarak kabul edilen bir isimdir. Babası Suriyeli bir taksi şoförü, annesi ise İngiliz asıllı bir hemşiredir. İki küçük erkek kardeşi vardır. Çocukluğunu ve gençliğini Londra’nın Islington bölgesinde, Caledonian Road çevresinde geçirmiştir. Göçmenlik, sınıfsal eşitsizlik ve kamu hizmetlerine yakın bir çevrede büyümesi, ilerleyen yıllarda teknoloji, etik ve toplumsal sorumluluk konularına yönelmesinde belirleyici olmuştur.

Eğitim Hayatı ve Gençlik Yılları

Eğitim hayatına Londra’nın Islington bölgesindeki bir devlet okulu olan Thornhill İlkokulu’nda başlayan Mustafa Süleyman, ardından Barnet’te bulunan erkek gramer okulu Queen Elizabeth’s School’a devam etti. Bu yıllarda, ileride birlikte DeepMind’ı kuracağı Demis Hassabis ile tanıştı. Süleyman, bu dönemde dünyayı nasıl etkileyebileceklerine dair uzun sohbetler yaptıklarını daha sonra dile getirmiştir.

Daha sonra Oxford Üniversitesi Mansfield College’a kabul edildi; ancak üniversite eğitimini tamamlamadan ayrılarak akademik kariyer yerine toplumsal projeler ve sosyal girişimcilik alanında çalışmaya yöneldi.

Toplumsal Çalışmalar ve Sivil Girişimler

Henüz 19 yaşındayken, Oxford Üniversitesi’ndeki arkadaşı Muhammed Mamdani ile birlikte Muslim Youth Helpline adlı telefon danışmanlığı ve ruh sağlığı destek hattının kuruluşunda yer aldı. Bu girişim, Birleşik Krallık’ta türünün en büyük ruh sağlığı destek hizmetlerinden biri hâline geldi.

Bu dönemin ardından Mustafa Süleyman, Londra Belediye Başkanı Ken Livingstone için insan hakları alanında politika görevlisi olarak çalıştı. Daha sonra sosyal sorunlara çözüm üretmeyi hedefleyen, “sistemik değişim” odaklı danışmanlık şirketi Reos Partners’ı kurdu. Bir müzakereci ve kolaylaştırıcı olarak Birleşmiş Milletler, Hollanda hükûmeti ve Dünya Çapında Doğa Fonu gibi kurumlarla çalıştı.

DeepMind ve Yapay Zekâ Alanındaki Yükselişi

2010 yılında Demis Hassabis ve Shane Legg ile birlikte DeepMind Technologies’i kuran Mustafa Süleyman, şirketin baş ürün sorumlusu olarak görev yaptı. Kısa sürede yapay zekâ alanının en önemli şirketlerinden biri hâline gelen DeepMind, Founders Fund, Elon Musk ve Scott Banister gibi yatırımcılar tarafından desteklendi.

Şirket, 2014 yılında Google tarafından yaklaşık 400 milyon sterlin karşılığında satın alındı. Bu satın alma, o dönemde Avrupa’daki en büyük teknoloji satın alması olarak kayda geçti. Satın alma sonrasında Süleyman, DeepMind’ta Uygulamalı Yapay Zekâ Başkanı olarak görev aldı.

Bu rolde, yapay zekâ teknolojilerinin sağlık, enerji ve diğer kritik alanlarda ticarileştirilmesi ve gerçek dünyada uygulanması süreçlerini yönetti. Moorfields Eye Hospital gibi sağlık kuruluşlarıyla iş birlikleri kurularak klinik yapay zekâ projeleri geliştirildi. Ayrıca Google’ın veri merkezlerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik yapay zekâ çözümlerinin geliştirilmesinde rol aldı; bu çalışmalar, soğutma için kullanılan enerjinin %40’a kadar azaltılmasını sağladı.

DeepMind Health ve Yapay Zekâ Etiği

2016 yılında DeepMind Health girişiminin başlatılmasına öncülük eden Mustafa Süleyman, yapay zekânın klinik uygulamalara entegre edilmesi konusunda önemli çalışmalar yürüttü. Aynı dönemde, yapay zekânın toplumsal etkilerini incelemek ve etik uygulamaları teşvik etmek amacıyla DeepMind Ethics & Society adlı araştırma biriminin kurulmasına katkı sağladı.

Google Sonrası Dönem

Ağustos 2019’da hakkında çıkan yönetim tarzına ilişkin tartışmaların ardından idari izne ayrılan Mustafa Süleyman, kısa bir süre sonra DeepMind’dan ayrılarak Google bünyesinde Yapay Zekâ Politikaları ve Ürün Yönetimi Başkan Yardımcısı olarak görev aldı.

Ocak 2022’de Google’dan ayrılarak girişim ortağı olarak Greylock Partners’a katıldı ve yapay zekâ yatırımları üzerine çalıştı.

Inflection AI ve Microsoft AI

Mart 2022’de Reid Hoffman ve Karen Simonyan ile birlikte Inflection AI’ı kurdu. İnsan odaklı, empati ve duygusal zekâ temelli yapay zekâ sistemleri geliştirmeyi hedefleyen şirket, kısa sürede 225 milyon dolarlık yatırım topladı. Inflection AI bünyesinde kişisel yapay zekâ asistanı Pi geliştirildi ve Inflection-2.5 gibi ileri seviye dil modelleri eğitildi.

Mart 2024’te Mustafa Süleyman, Microsoft tarafından kurulan tüketici odaklı yapay zekâ birimi Microsoft AI’ın CEO’su olarak atandı.

Kitapları, Ödülleri ve Güncel Rolü

2023 yılının Eylül ayında yayımlanan Gelecek Dalga: Teknoloji, Güç ve Yirmi Birinci Yüzyılın En Büyük İkilemi adlı kitabında, yapay zekâ ve ileri teknolojilerin küresel güç dengeleri ve toplum üzerindeki etkilerini ele aldı. Kitap, Bill Gates tarafından “yapay zekâ hakkında yazılmış en iyi kitaplardan biri” olarak nitelendirildi.

2019 yılında Birleşik Krallık tarafından Britanya İmparatorluğu Nişanı (CBE) ile onurlandırıldı. Time dergisi tarafından “en etkili 100 yapay zekâ figürü” arasında gösterildi. Ayrıca The Economist dergisinin yönetim kurulunda yer almakta ve Harvard Kennedy Okulu bünyesindeki Belfer Bilim ve Uluslararası İlişkiler Merkezi’nde kıdemli araştırmacı olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Günümüzde Mustafa Süleyman, yapay zekânın yalnızca teknik bir alan değil; aynı zamanda etik, toplumsal ve politik bir mesele olduğunu savunan yaklaşımıyla küresel ölçekte etkili bir figür olmayı sürdürmektedir.

Kitapları
2023 – Gelecek Dalga: Teknoloji, Güç ve Yirmi Birinci Yüzyılın En Büyük İkilemi