Kanun kaçağı, banka ve tren soyguncusu, Konfederasyon gerillası, çete lideri

Amerikan Vahşi Batısı'nın en ünlü kanun kaçaklarından biri; James–Younger Çetesi'nin önde gelen isimlerinden biri olmuş ve ölümünden sonra çevresinde güçlü bir “Robin Hood” efsanesi oluşmuştur.

Jesse James, tam adıyla Jesse Woodson James, 5 Eylül 1847 tarihinde Missouri'nin Clay County bölgesinde, Kearney yakınlarındaki aile çiftliğinde doğdu. Babası Baptist din adamı ve çiftçi Robert Sallee James, annesi ise Zerelda Cole James idi. Frank James adında kendisinden büyük bir erkek kardeşi, küçük yaşta hayatını kaybeden Robert James Jr. adlı bir kardeşi ve Susan James adında küçük bir kız kardeşi vardı. James ailesi kenevir yetiştirilen ve kısmen köleleştirilmiş insanların emeğine dayanan bir çiftlik işletiyordu. Aile, siyasi olarak son derece bölünmüş bir sınır eyaleti olan Missouri'de Güney ve Konfederasyon yanlısı görüşleri destekliyordu.

Jesse James yaklaşık üç yaşındayken babası Robert Sallee James, Altına Hücum döneminde California'ya gitti. 1850 yılında burada, muhtemelen kolera nedeniyle hayatını kaybetti ve ailesinin yanına dönemedi. Annesi Zerelda Cole James daha sonra Benjamin Simms ile evlendi. Bu evlilik sona erdikten sonra 1855 yılında doktor Reuben Samuel ile evlendi. Jesse böylece esas olarak annesi ve üvey babasının gözetiminde aile çiftliğinde büyüdü.

Jesse James'in büyüdüğü siyasi ortam son derece şiddetliydi. Batı Missouri, köleliğin yasak olduğu Kansas bölgesinin hemen yanında bulunuyordu ve kölelik meselesi Amerikan İç Savaşı başlamadan önce bile yıllarca süren silahlı çatışmalara yol açmıştı. James ailesi açık biçimde Konfederasyon yanlısıydı. Jesse'nin ağabeyi Frank James Konfederasyon kuvvetlerine katıldı ve daha sonra Missouri'de faaliyet gösteren düzensiz gerilla birlikleriyle ilişki kurdu.

1863 yılında Birlik askerleri Frank James'i aramak amacıyla James ailesinin çiftliğine geldi. Sonraki anlatımlara göre Jesse'nin üvey babası Reuben Samuel sorgulanırken sahte bir idamla tehdit edildi; henüz genç yaşta olan Jesse de askerler tarafından kötü muamele gördü. Bu olaylar, Missouri'de Birlik askerleri, Konfederasyon yanlıları ve gerilla birlikleri arasında yaşanan çok daha geniş bir şiddet ve intikam döngüsünün parçasıydı.

Yaklaşık 16 yaşındayken Jesse James Konfederasyon yanlısı gerillalara katıldı. Sonunda Missouri'de faaliyet gösteren en acımasız gerilla liderlerinden biri olan William “Bloody Bill” Anderson'ın birliğinde savaşmaya başladı. Jesse, Amerikan İç Savaşı'nın son dönemlerinde eyalet genelinde devam eden son derece sert düzensiz savaşlara katıldı.

Konfederasyon ordularının büyük bölümü 1865 yılında teslim olmaya başlamış olmasına rağmen Jesse James bir süre daha gerilla faaliyetlerini sürdürdü. 15 Mayıs 1865 tarihinde Birlik kuvvetleri tarafından göğsünden ağır biçimde yaralandı. Hayatta kalmayı başardı ve iyileşme döneminde kuzeni Zerelda “Zee” Mimms tarafından bakıldı. Jesse ilerleyen yıllarda Zee ile evlenecekti.

Amerikan İç Savaşı'nın sona ermesinden sonra Jesse James ve Frank James tamamen sıradan çiftçilik hayatına dönmediler. Bunun yerine eski Konfederasyon gerillalarının oluşturduğu ve silahlı soygunlar gerçekleştiren gruplarla ilişki kurdular. Savaş zamanı gerillacılığından savaş sonrası kanun kaçaklığına geçişleri, Jesse James efsanesinin temel unsurlarından biri haline geldi.

13 Şubat 1866 tarihinde Liberty, Missouri'deki Clay County Savings Association'a düzenlenen soygun, geleneksel olarak James grubuyla ilişkilendirilen ilk büyük banka soygunlarından biri kabul edilir. Bununla birlikte günümüze ulaşan tarihî kanıtlar Jesse James'in bu soyguna şahsen katıldığını kesin biçimde kanıtlamamaktadır. Bu nedenle olayın Jesse'nin kariyerindeki yeri tarihçiler arasında ihtiyatla değerlendirilir.

1860'ların sonlarına gelindiğinde ise Jesse James'in silahlı soygunlara doğrudan katıldığına ilişkin kanıtlar daha belirgin hale geldi. 7 Aralık 1869 tarihinde Jesse James ve Frank James, Gallatin, Missouri'deki Daviess County Savings Association'ı soydu. Soygun sırasında Jesse James, banka görevlisi John W. Sheets'i vurarak öldürdü. Jesse James'in John W. Sheets'i , eski gerilla komutanı William “Bloody Bill” Anderson'ın ölümünden sorumlu kişi sandığı ileri sürülmektedir.

Gallatin soygunu ve kardeşlerin dramatik kaçışı, Jesse James'in adının gazetelerde geniş biçimde yer almasına yol açtı. Jesse James, kamuoyunun ve basının gücünü kullanmayı öğrendi. Eski bir Konfederasyon subayı ve Güney yanlısı gazeteci olan John Newman Edwards ile ilişki kurdu.

John Newman Edwards, gazetelerde Jesse James ve arkadaşlarını yalnızca suçlu olarak değil, Amerikan İç Savaşı sonrasında Güney'e uygulanan Yeniden Yapılanma politikalarına karşı mücadele eden eski Konfederasyon savaşçıları olarak gösteren yazılar yayımladı. Bu yayınlar Jesse'nin halk kahramanı biçiminde algılanmasının temelini oluşturdu.

1870'lerin başlarında Jesse James ve Frank James, Cole Younger, Jim Younger, Bob Younger ve diğer eski Konfederasyon gerillalarıyla birleşti. Bu grup zamanla "James–Younger Çetesi" olarak tanındı. Çete çeşitli eyaletlerde bankaları, posta arabalarını ve daha sonra trenleri hedef alan silahlı soygunlar gerçekleştirdi.

Çete 1873 yılından itibaren tren soygunlarına başladı. Bu yüksek profilli eylemler Jesse James'in ününü daha da artırdı. Gazeteler ve popüler hikâyeler çeteyi büyük bankalara ve demiryolu şirketlerine meydan okuyan cesur atlılar şeklinde tasvir etmeye başladı.

Gerçekte ise James–Younger Çetesi'nin saldırıları sırasında sıradan vatandaşlar da öldürüldü veya yaralandı. Jesse James'in çaldığı paraları sistemli biçimde yoksullara dağıttığına ilişkin güvenilir bir tarihî kanıt bulunmamaktadır. Onun Robin Hood'a benzetilmesi büyük ölçüde dönemin sempatizan gazeteciliği ve daha sonraki popüler kültür tarafından oluşturulan bir efsanedir.

24 Nisan 1874 tarihinde Jesse James, kuzeni Zerelda “Zee” Mimms ile evlendi. Çiftin Jesse Edward James ve Mary Susan James adlı iki çocuğu yetişkinliğe ulaştı. Gould James ve Montgomery James adlı ikiz oğulları ise bebekken hayatlarını kaybetti. Zee, Jesse'yi çocukluğundan beri tanıyordu ve onun İç Savaş sırasında aldığı ağır yaraların ardından iyileşmesine yardım etmişti.

James–Younger Çetesi'nin faaliyetleri sonunda Pinkerton National Detective Agency'nin dikkatini çekti. Ajansın kurucusu Allan Pinkerton, çeteyi takip eden bazı ajanlarının öldürülmesinin ardından James kardeşleri yakalamayı kişisel bir mesele haline getirdi.

25 Ocak 1875 gecesi Pinkerton ajanları James ailesinin Missouri'deki çiftlik evine baskın düzenledi. Eve atılan yangın çıkarıcı bir düzenek patladı. Jesse'nin sekiz yaşındaki üvey kardeşi Archie Samuel ölümcül biçimde yaralandı. Annesi Zerelda Samuel ise ağır şekilde yaralandı ve sağ kolunun bir bölümü kesilmek zorunda kaldı.

Jesse James ve Frank James'in baskın sırasında evde bulunduğu kesin olarak kanıtlanamadı. Ancak başarısız ve kanlı Pinkerton baskını James ailesine yönelik kamuoyu sempatisini önemli ölçüde artırdı. Eski Konfederasyon destekçilerinin gözünde olay, James kardeşlerin güçlü Kuzey kurumlarının mağdurları olduğu düşüncesini güçlendirdi.

James–Younger Çetesi'nin en büyük yenilgisi 7 Eylül 1876 tarihinde Northfield, Minnesota'daki First National Bank'ı soyma girişimi sırasında yaşandı. Kasaba sakinleri soygunu fark ederek silahlandı ve çeteye karşı sokaklarda çatışmaya girdi.

Çatışma sırasında banka görevlisi Joseph Lee Heywood ile başka bir sivil öldürüldü. Çete üyelerinden Clell Miller ve Bill Chadwell ise vurularak hayatlarını kaybetti. Soygundan sonra kaçan Younger kardeşler yaralı halde yakalandı.

Jesse James ile Frank James, Northfield baskınından sağ kurtulup bölgeden kaçmayı başaran çetenin en önemli iki üyesi oldu. Bu başarısız soygun, eski James–Younger Çetesi'nin fiilen sona ermesine yol açtı.

James kardeşler daha sonra aileleriyle birlikte Tennessee'de saklanmaya başladı ve sahte isimler kullandı. Jesse James “Thomas Howard”, Frank James ise “B. J. Woodson” adını kullandı. Birkaç yıl boyunca nispeten sakin bir hayat yaşamaya çalıştılar.

Ancak Jesse James, 1879 yılında yeniden suç hayatına döndü ve yeni bir çete kurdu. Yeni grubun üyelerinin büyük kısmı eski James–Younger Çetesi'nin aksine Amerikan İç Savaşı sırasında Jesse ile birlikte savaşmamıştı. Bu nedenle geçmişteki savaş arkadaşlığına dayanan sadakat bağları daha zayıftı.

Yeni çete çeşitli tren ve banka soygunları gerçekleştirdi. 1880'lerin başına gelindiğinde Jesse James, Amerika Birleşik Devletleri'nin en çok aranan kanun kaçaklarından biri haline gelmişti. 1881 yılında Missouri Valisi Thomas T. Crittenden, Jesse ve Frank James'in yakalanmasına yönelik para ödülü içeren bir bildiri yayımladı. Suçları nedeniyle Missouri Valisi Thomas T. Crittenden tarafından başına 5.000 dolarlık bir ödül konuldu ve bu da kötü şöhretini daha da artırdı.

1882 yılına gelindiğinde Jesse James, eşi ve çocuklarıyla birlikte St. Joseph, Missouri'ye taşınmıştı. Burada hâlâ “Thomas Howard” takma adını kullanıyor ve kendisini sığır ticareti yapan bir adam olarak tanıtıyordu.

Jesse, yeni soygunlarda kullanmayı düşündüğü Charley Ford ve Robert Ford kardeşleri yakın çevresine aldı. Ancak Jesse'nin bilmediği şey, Robert Ford'un Missouri Valisi Thomas T. Crittenden ile Jesse'nin yakalanması karşılığında verilecek ödül konusunda görüşmeye başlamış olmasıydı.

3 Nisan 1882 sabahı Jesse James, St. Joseph'de kiraladığı evindeydi. Geleneksel anlatıya göre silah kemerini çıkardı ve duvardaki bir tabloyu düzeltmek ya da tozunu almak amacıyla bir sandalyenin üzerine çıktı.

Jesse arkasını döndüğü sırada Robert Ford tabancasını çekti ve onu başının arkasından vurdu. Jesse James neredeyse anında hayatını kaybetti. Öldürüldüğünde yalnızca 35 yaşındaydı.

Robert Ford ve Charley Ford, Jesse James'i öldürdükleri için tutuklandı ve cinayetten suçlu bulundu. Ancak Missouri Valisi Thomas T. Crittenden iki kardeşi kısa süre içerisinde affetti.

Ford kardeşler ünlü bir kanun kaçağını öldürmüş olmalarına rağmen halk tarafından kahraman olarak karşılanmadı. Özellikle Robert Ford'un Jesse'yi arkasından vurması büyük tepki topladı. “Korkak Robert Ford” imgesi daha sonraki Amerikan halk kültürünün önemli motiflerinden biri haline geldi.

Robert Ford daha sonra kendi başına ünlü bir isim oldu. Farklı gösterilerde Jesse James'in öldürülme anını yeniden canlandırdı. 1892 yılında Colorado'da Edward O'Kelley tarafından vurularak öldürüldü.

Jesse James, ilk olarak Kearney yakınlarındaki James aile çiftliğine gömüldü. Annesi Zerelda Samuel, oğlunun mezarını evinin yakınında tutmak istedi ve mezarı düzenli olarak korudu.

1902 yılında Jesse James'in naaşı çıkarılarak Mount Olivet Cemetery'ye taşındı. Burada eşi Zerelda “Zee” Mimms James'in yanına defnedildi.

Jesse'nin ölümünden sonra onun aslında 1882 yılında öldürülmediğini ve başka bir kişinin onun yerine gömüldüğünü öne süren çok sayıda söylenti ortaya çıktı. 20. yüzyılda bazı kişiler kendilerinin Jesse James olduğunu dahi iddia etti.

1995 yılında Jesse James'e ait olduğu kabul edilen mezar açılarak bilimsel inceleme yapıldı. DNA analizleri, mezardaki kalıntıların James ailesinin yaşayan akrabalarıyla uyumlu olduğunu gösterdi. Bu bulgular, Jesse'nin 1882 yılında öldüğü yönündeki tarihsel kayıtları güçlü biçimde destekledi.

Tarihsel Jesse James, romanlar ve filmlerde yaratılan romantik figürden çok daha şiddetli bir hayat sürmüştü. Çetesi çeşitli eyaletlerde silahlı soygunlar yaptı ve bu olaylarda sıradan vatandaşlar da öldürüldü.

Bununla birlikte eski Konfederasyon yanlıları ve Jesse'yi destekleyen gazeteciler onu daha yaşarken Yeniden Yapılanma politikalarına, büyük bankalara, demiryollarına ve siyasi otoriteye karşı mücadele eden bir Güneyli kahraman biçiminde göstermeye başladı.

Ölümünden sonra bu mitoloji daha da büyüdü. Romanlar, halk şarkıları, tiyatro gösterileri, televizyon dizileri ve filmler Jesse James'i kimi zaman acımasız bir katil, kimi zaman trajik bir asi, kimi zaman da Robin Hood benzeri bir halk kahramanı olarak tasvir etti.

Kardeşinin ölümünden birkaç ay sonra Frank James teslim oldu. Missouri'de cinayetten yargılandı ve suçsuz bulundu, Alabama'da soygundan yargılandı ve yine suçsuz bulundu, son olarak Missouri'de silahlı soygundan yargılandı ve tekrar serbest bırakıldı. Özgür bir adam olarak, ailesinin çiftliğinde sakin bir hayat sürdü ve 1915'te doğduğu odada öldü.

Günümüzde Jesse James, Billy the Kid, Butch Cassidy, Wyatt Earp ve Doc Holliday gibi Amerikan Vahşi Batısı'nın en tanınmış tarihî figürleri arasında yer almaktadır. Onun ünü, gerçek suç kariyeri ile ölümünden sonra yaratılan popüler efsanenin iç içe geçmesi sayesinde günümüze kadar ulaşmıştır.

Jesse James'in doğup büyüdüğü Kearney yakınlarındaki James aile çiftliği bugün Jesse James Birthplace Museum adıyla korunmaktadır. Çiftlikte tarihî aile evi, James ailesine ait çeşitli eşyalar ve Jesse'nin ilk mezarının bulunduğu alan ziyaret edilebilmektedir.

Öldürüldüğü St. Joseph'deki ev de korunmuştur. Günümüzde Patee House Museum yakınında bulunan yapı, Jesse James'in yaşamının son günlerini ve öldürülmesini anlatan tarihî bir müze olarak kullanılmaktadır.

Hayatındaki Başlıca Olaylar:
1847 – Clay County, Missouri'de doğdu
1850 – Babası Robert Sallee James, California'da hayatını kaybetti
1864 – Genç yaşta Konfederasyon gerillalarına katıldı
1865 – Gerilla olarak savaşırken ağır yaralandı
1866 – Liberty Banka Soygunu James grubuna atfedildi; Jesse'nin kişisel katılımı kesin değildir
1869 – Gallatin banka soygununa katıldı; John W. Sheets öldürüldü
1873 – James çetesi tren soygunlarına başladı
1874 – Zerelda “Zee” Mimms ile evlendi
1875 – Pinkerton National Detective Agency James ailesinin evine baskın düzenledi
1876 – Başarısız Northfield Banka Soygunu eski James–Younger Çetesi'nin sonunu getirdi
1876-1879 – Tennessee'de sahte kimlikle yaşadı
1879 – Yeni bir çete kurarak soygunlara yeniden başladı
1881 – Missouri Valisi Thomas T. Crittenden, Jesse ve Frank James için yakalama ödülü ilan etti
1882 – “Thomas Howard” adıyla St. Joseph'e taşındı
3 Nisan 1882 – Robert Ford tarafından başının arkasından vurularak öldürüldü

Ailesi :
Babası: Robert Sallee James
Annesi: Zerelda Cole James Samuel
Ağabeyi: Frank James
Kız kardeşi: Susan James
Eşi: Zerelda “Zee” Mimms James
Oğlu: Jesse Edward James
Kızı: Mary Susan James
İkiz oğulları: Gould James ve Montgomery James – bebekken hayatlarını kaybettiler

Jesse James Hakkında Öne Çıkan Film ve Televizyon Yapımları
1939 – Jesse James – Jesse James rolünde Tyrone Power
1940 – The Return of Frank James
1957 – The True Story of Jesse James – Jesse James rolünde Robert Wagner
1972 – The Great Northfield Minnesota Raid – Jesse James rolünde Robert Duvall
1980 – The Long Riders – Jesse James rolünde James Keach
1986 – The Last Days of Frank and Jesse James – Jesse James rolünde Kris Kristofferson
1994 – Frank and Jesse – Jesse James rolünde Rob Lowe
2001 – American Outlaws – Jesse James rolünde Colin Farrell
2007 – The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford – Jesse James rolünde Brad Pitt, Robert Ford rolünde Casey Affleck


Kaynak:Biyografiler.com