Güner Kuban (1935, Atina – 16 Eylül 2026, Bodrum), mimar, yazar ve işletmeciydi. Çerkes Ethem’in yeğeni, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı ile TBMM’nin 1. Döneminde Saruhan milletvekilliği yapan Reşit Bey ile Seher Hanım’ın kızıydı. Uzun yıllar Amsterdam’da yaşayan Kuban, mimarlık çalışmalarının yanı sıra Homolulu adlı gece kulübünü işletti. Sevişmenin Rengi, Bir Vatan Aşkına ve Uzaydan Gelen Kadın adlı kitapları yayımlandı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Güner Kuban, ailesinin sürgünde bulunduğu 1935 yılında Yunanistan’ın Atina kentinde, Pire yakınlarında doğdu. Babası Reşit Bey, Çerkes Ethem’in ağabeyiydi. Annesi Seher Hanım’dı. Aytek adlı bir ağabeyi ve kız kardeşleri vardı.

Bebekken Atina’daki Saint Joseph adlı Katolik okuluna yatılı olarak verildi. Burada Maria Josefin, bazı kaynaklardaki yazımıyla Maria Josephine adıyla kaydedildi. Daha sonraki yıllarda verdiği söyleşilerde, Yunanistan’dayken bu adı kullandığını, Türkiye’ye geldikten sonra bir süre Sabiha adını taşıdığını, ardından Güner adını benimsediğini anlattı. Kuban soyadını ise yetişkinliğinde, Kuban Nehri’nden etkilenerek mahkeme kararıyla aldı.

Babası Reşit Bey, TBMM’nin 1. Döneminde Saruhan milletvekili olarak görev yaptı. Milletvekilliği 8 Ocak 1921 tarihinde düşürüldü ve 1924 yılında Yüzellilikler listesine alındı. Yüzelliliklerin sürgününü sona erdiren 3527 sayılı Af Kanunu 29 Haziran 1938 tarihinde kabul edildi. Kuban, affın ardından annesi ve kardeşleriyle Türkiye’ye döndü. Kendi anlatımına göre Yunanistan’dan ayrıldığında yaklaşık dört yaşındaydı. Reşit Bey ise sürgün yıllarının büyük bölümünü Orta Doğu’da geçirdikten sonra 1950 yılında Türkiye’ye döndü.

Kuban, Türkiye’ye dönüşlerinin ardından bir süre Bandırma’da okula gitti. Daha sonra anlattığına göre ailesi nedeniyle okulda dışlanınca annesi Seher Hanım onu Ankara’ya götürdü ve Mimar Kemal Okulu’na yazdırdı. Ardından İstanbul Alman Lisesi’nde öğrenim gördü. Liseden sonra Almanya’nın Stuttgart kentinde mimarlık eğitimi aldı.

Gençlik yıllarında sol düşünce çevreleriyle ilişki kurdu. 2023 yılında verdiği bir söyleşide öğrencilik döneminde komünist düşünceleri benimsediğini, daha sonraki yıllarda ise sosyalist görüşlerini büyük ölçüde koruduğunu anlattı.

Mimarlık ve Amsterdam Yılları

Mimarlık eğitiminin ardından farklı dönemlerde Paris ve Amsterdam’da çalıştı. Bir süre Türkiye’de de mimarlık yaptı. Amsterdam yıllarında mimarlık ve iç mimarlık projeleri üstlendi. Bunlardan biri, Hollanda el sanatlarının üretim ve satış alanlarını bir araya getiren Port van Amsterdam adlı turistik merkezdi. Merkez, Hollanda Kraliçesi’nin de katıldığı bir törenle açıldı.

1969 yılında Amsterdam’da Tonny Meerhof ile tanıştı ve daha sonra kente yerleşti. 1970’lerin ortalarında Homolulu adlı gece kulübünü açtı. Dönemin basınında özellikle lezbiyenlerin ve diğer LGBT bireylerin buluştuğu, farklı cinsel yönelimlerden müşterilere açık bir eğlence mekânı olarak yer alan Homolulu’yu yaklaşık 22 yıl işletti. Kulüp 1998 yılında kapandı.

Kuban, yaşamının yaklaşık 35 yılını Türkiye dışında geçirdi. Amsterdam’ın yanı sıra Paris ve Amerika Birleşik Devletleri’nde bulundu; bir dönem Miami’de de yaşadı. 1990’ların sonunda Amsterdam’daki işletmesini kapattıktan sonra Türkiye’ye döndü ve sonraki yıllarını ağırlıklı olarak Bodrum’un Yalıkavak mahallesinde, kendi tasarladığı evinde geçirdi.

Yazarlığı

Güner Kuban’ın ilk romanı Sevişmenin Rengi, 1983 yılında yayımlandı. Kendi yaşamından da izler taşıyan romanda kadın eşcinselliğini ve kadınlar arasındaki ilişkileri açık biçimde ele aldı. Kitap, 1985 yılında İstanbul 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin toplatma kararıyla da gündeme geldi.

Uzun yıllar ailesinin geçmişi ve Çerkes Ethem hakkında araştırmalar yapan Kuban, 2016 yılında Bir Vatan Aşkına: Çerkes Ethem ve Ailesinin Gerçek Öyküsü adlı kitabını yayımladı. Eserde ailesinin sürgün yıllarını, anne ve babasının yaşamını ve Çerkes Ethem’e ilişkin aile içinde aktarılan anlatıları roman kurgusu içinde ele aldı.

2020 yılında yayımlanan Uzaydan Gelen Kadın adlı bilimkurgu romanında ise uzaydan gelen bir kadın karakter üzerinden insan yaşamı, yaşlanma, ölüm ve geleceğin teknolojileri gibi konuları işledi.

Özel Hayatı

Güner Kuban, cinsel yönelimini kamuoyundan saklamadı ve kendisini lezbiyen olarak açıkça ifade etti. Kadınlarla yaşadığı ilişkilerden ve Amsterdam’daki yaşamından çeşitli söyleşilerinde söz etti. 2016 yılında verdiği bir röportajda üç kez evlendiğini ve bu evliliklerin sona erdiğini doğruladı.

Kriyonik Koruma Planı

1980’li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunduğu sırada ölümden sonra bedenlerin çok düşük sıcaklıklarda korunmasını amaçlayan kriyonik uygulamalarla ilgilenmeye başladı. Kendi anlatımına göre Alcor Life Extension Foundation ile çalıştı ve 1986 yılında ölümünden sonra bedeninin kriyonik olarak korunmasına ilişkin bir sözleşme imzaladı.

Kuban, sonraki yıllarda bu konudaki düşüncelerini çeşitli röportajlarda anlattı. Ancak 2023 yılında verdiği söyleşide kriyonik koruma planını gerçekten uygulayıp uygulamama konusunda artık kesin karar vermediğini belirtti.

Son Yılları ve Ölümü

Türkiye’ye döndükten sonra uzun yıllar Bodrum’un Yalıkavak mahallesinde yaşadı. Ailesinin geçmişine ilişkin araştırmalarını ve yazı çalışmalarını burada sürdürdü. Temmuz 2026 ayında Cumhuriyet gazetesine verdiği söyleşide de yaşamını, Amsterdam yıllarını ve ailesinin sürgün geçmişini anlattı.

Güner Kuban, 16 Eylül 2026 günü saat 03.00 sıralarında Bodrum’un Yalıkavak mahallesindeki evinde 91 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesinin aynı gün Bodrum’daki Sandığa Mezarlığı’na defnedileceği duyuruldu.

Kitapları

2020 - Uzaydan Gelen Kadın (bilimkurgu romanı)
2016 - Bir Vatan Aşkına: Çerkes Ethem ve Ailesinin Gerçek Öyküsü (roman)
1983 - Sevişmenin Rengi (roman)