Eşber Yağmurdereli, 1952 yılında Erzurum'un ilçesi Tortum'da doğmuştur. İlkokulu bitirinceye kadar Tortum’da yaşadı.1955 yılında Erzurum Lalapaşa parkındaki boş havuza düşmesi sonucu görme yetisini yitiren Eşber Yağmurdereli, 10 yaşından itibaren gözleri görmediği için, o dönemdeki iki körler okulundan biri olan Ankara Körler Okulunda 1958 yılında lise eğitimine körler okulunda başladı. Burada öğrenim görürken arkadaşlarıyla "Aydınlığa Doğru" adında bir dergi çıkardı. Ankara Radyosu İnce Saz Faslı’nı yöneten İbrahim Tuğberk’ten sanat dersleri aldı.

William Saroyan’ın Yoksul İnsanlar adlı kitabından uyarladığı Yüreği Dağlarda Olan Adam öyküsünü Bursa Halkevi Oda Tiyatrosunda sahneledi.

Ankara Radyosu spikerlerinden Jülide Gülizar’ın “Ne göz göze gelelim/Ne içimiz burkulsun/Bir damla suda batsın bütün emellerimiz/Varsın gönlün neşeyi bir başka yerde bulsun/Ve artık birbirine değmesin ellerimiz.” şiirini besteledi.

Eşber Yağmurdereli, 1963 yılında üniversite seçme sınavlarını üçüncülükle kazanarak Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne girdi. 1971 yılında 12 Mart Muhtırasından sonra üniversiteden uzaklaştırıldı. Daha sonra Hukuk Fakültesini bitiren Yağmurdereli, 1972 yılında Samsun'da avukatlığa başladı. DİSK ve TÖBDER kuruluşlarının ve üyelerinin yargılanmalarında savunma avukatlığını üstlenmesi ile bilindi.

Eşber Yağmurdereli, 1977 yılında avukatlık yaptığı Bursa’da evlendi.

Hüseyin Cevahir, Arkadaş Zekai Özger, Ahmet İnan, Haluk Şahin, Metin Güven, Gursen Topses ve Gün Zileli gibi arkadaşlarıyla Yeni Eylem adında bir dergi çıkardı. 1986 yılında bir yarışmada "Pek Firaklı Bir Dağ Masalı" adlı öyküsüyle ilk ödülünü kazandı

Eşber Yağmurdereli, 13 Mart 1978 tarihinde THKP-C'nin Acilciler grubu kurucusu ve lideri olduğu iddiasıyla tutuklandı. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) "Anayasal düzeni silah zoruyla değiştirme" fiilini düzenleyen 146. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Samsun Ağır Ceza Mahkemesi'nce müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Bursa cezaevinde Nazım Hikmet’in ranzasında yattıktan bir ay sonra kesintisiz 13,5 yıl süren cezaevi süreci başladı. Sırasıyla; Bursa, Samsun, Trabzon, Adıyaman, Amasya, Mardin, Diyarbakır, Mardin, Sinop, Samsun ve Bursa cezaevlerinde yattı. 29 ocak 1982’de Sinop kalesi ceza evine sürgüne gönderildi ve uzun süre hücreye kapatıldı. Sinop’tan Samsun’a ve birkaç yıl sonra tekrar Bursa cezaevine nakledildi. Tecrit ve hücre yılları 7 yıl sürdü.

1 Ağustos 1991 tarihinde "şartlı tahliye" yasasıyla ceza evinden çıktı. "Barış için 1 Milyon imza kampanyası"nın sözcülüğünü yaptı. Hapishaneden çıktıktan sonra İstanbul’a taşındı.

Eşber Yağmurdereli, 8 Eylül 1991 tarihinde İnsan Hakları Derneği (İHD) mitingindeki konuşması nedeniyle 10 ay hapis cezasına mahkûm oldu. Karar Yargıtay'da onanınca, daha önce, "şartlı tahliye" edildiği için 10 aylık hapis cezası daha önceki cezasının geri kalanıyla birleştirildi ve 7 kasım 1995 tarihinde 22,5 yıl hapis için tekrar, Ümraniye Cezaevi’ne konuldu.

19 Ekim 1997’de Kanal D’de TBMM başkanı Hikmet Çetin’le birlikte yer aldığı programdan sonra canlı yayında gözaltına alınarak Çankırı Cezaevi’ne gönderildi. 9 Kasım 1997’de, ceza infazı 1 yıl süreyle ertelenerek serbest bırakıldı. 1 Haziran 1998’de yeniden tutuklandı ve 18 Ocak 2001’de serbest bırakıldı.

Eşber Yağmurdereli, 13,5 yıl yattığı ceza evindeyken yazdığı "Akrep" oyunu Ankara Sanat Tiyatrosu'nda sahneledi. Cezaevi yıllarında yazdığı kısa öyküleri ve tiyatro oyunlarını gizlice dışarı ulaştırdı. “Pek firaklı bir dağ masalı” adlı öyküsü 1986 yılında bir yarışmada birinci oldu. “Cezaevi Şiirleri Antolojisi” Londra’da İngilizce olarak yayınlandı.

Eşber Yağmurdereli, 8 Temmuz 2001 tarihinde Görme Engelliler Satranç Turnuvası'nda da beşinci oldu.

Eşber Yağmurdereli, 2008 yılında ölen Devlet Sanatçısı ve Milletvekili Osman Yağmurdereli’nin kuzenidir.

Eşber Yağmurdereli, İstanbul Kınalıada’da yaşamaktadır.

2013 yılında Paris, 2015 yıllında da Van’daki konuşmalarında terör örgütü propagandası yaptığı iddiasıyla yargılandığı İstanbul 32. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı dava 28 Nisan 2022’de beraat ile sonuçlanmıştır.

Şair Can Yücel, hakkında birçok şiir yazmıştır. Türkiye’de düşünce suçundan ötürü en çok hapiste kalan kişidir ve kıdemli mahpus olarak bilinmektedir.

Ödülleri :
1998 - Sanat Kurumundan "bütün zamanların en iyi yazılmış oyunu
1999 - İsmet Küntay En İyi Oyun Yazarı ödülleri.
2000 - Fransa'nın Bordeaux kentindeki İnsan Hakları Enstitüsü ile Avrupalı Avukatlar Derneği'nin verdiği Ludovic Trarieux ödülü


Kaynak:Biyografiler.com