Adnan Çoker, Türk ressam ve akademisyendir. Soyut resim çalışmaları, özellikle siyah zemin üzerinde geometrik ve simetrik biçimlerden oluşan yapıtlarıyla tanındı. 1960-1995 yılları arasında İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi ve daha sonra aynı kurumun devamı olan Mimar Sinan Üniversitesi'nde ders verdi.

Adnan Çoker, 20 Ekim 1927 tarihinde İstanbul'un Süleymaniye semtinde doğdu. Doğumundan altı ay sonra annesi Ayşe Saniye Hanım'ı kaybetti. Ailesi 1928 yılında Samatya'ya taşındı. 1934-1939 yıllarında Samatya Hacı Kadın İlkokulunda, 1939-1942 yıllarında Davutpaşa Ortaokulunda öğrenim gördü. 1942 yılında Afyon Lisesinin orta kısmında okudu. Buradaki resim öğretmeni Enver Kınavlı, Güzel Sanatlar Akademisine girmesi yönünde kendisini teşvik etti.

1944 yılında Güzel Sanatlar Akademisinde eğitimine başladı. Galeri eğitiminde Şefik Bursalı'nın öğrencisi oldu; daha sonra Zeki Kocamemi Atölyesinde çalıştı ve Halil Dikmen'den kompozisyon dersleri aldı. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümünden 1951 yılında mezun oldu. Öğrencilik yıllarında çizgi resim çalışmaları yaptı ve 1951'de Akademinin öğrenciler arasında düzenlediği “Kore” konulu resim yarışmasında birincilik ödülü aldı.

Kariyeri

Adnan Çoker, 1951-1952 yıllarında yedek subay olarak askerlik görevini yaptı. 1953-1955 yıllarında Ankara ve İstanbul'da desinatör ve haritacı olarak çalıştı. 1953 yılında ressam Lütfü Günay ile birlikte Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde bir sergi açtı. İstanbul Modern, bu sergiyi Türkiye'deki ilk soyut resim sergisi olarak anmaktadır.

1955 yılında Avrupa sınavını kazanarak Millî Eğitim Bakanlığı bursuyla Paris'e gitti. 1956-1957 yıllarında André Lhote'un, 1957-1960 yıllarında Henri Goetz'in atölyelerinde resim çalışmalarını sürdürdü. Avrupa'da bulunduğu dönemde farklı ülkelerdeki müze ve sanat ortamlarını inceleme olanağı buldu.

1960 yılında Türkiye'ye dönerek İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisinin öğretim kadrosuna katıldı. 1961'den itibaren öğrencileriyle “Müzik Eşliğinde Resim Gösterileri” düzenledi. Aynı dönemde İstanbul Alman Kültür Merkezinde Paris'te yaptığı çalışmalarını sergiledi.

1963 yılında Altan Gürman, Sarkis Zabunyan, Devrim Erbil ve Tülay Tura ile birlikte Mavi Grup'u kurdu.

1964 yılında Fransız devlet bursuyla ikinci kez Paris'e gitti. Stanley William Hayter'ın atölyesinde gravür, Henri Goetz'in atölyesinde resim çalışmaları yaptı ve “Siyah Fonlu Resimler” üzerinde çalışmaya başladı. 1965 yılında Avusturya bursuyla Salzburg Yaz Akademisine katılarak Emilio Vedova Atölyesinde soyut resim çalışmaları yaptı.

1966 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümünde öğretim üyeliğine atandı. 1969 yılında doçent oldu. 1976 yılında profesörlüğe yükseldi. 1977-1979 yılları arasında İstanbul Resim ve Heykel Müzesi Müdürlüğü yaptı. 1983 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü Başkanlığına getirildi; 1985 yılında bu görevden ayrıldı. Akademideki öğretim görevini 1995 yılına kadar sürdürdü.

1993 ve 1994 yıllarında Çamlıca Sanat Evinde özgün baskı çalışmaları yaptı. 2014 yılında İstanbul Grafik Sanatlar Müzesinde özgün baskı çalışmalarını sürdürdü.

Sanatı

Adnan Çoker'in 1950'lerin başındaki çalışmalarında kaligrafik ve geometrik-soyut biçimler görülür. 1955-1960 yıllarındaki Paris döneminde Soyut Dışavurumculukla ilgilendi. Daha sonraki çalışmalarında şematik ve geometrik biçimlere yöneldi.

1964'ten itibaren geliştirdiği “Siyah Fonlu Resimler”, sonraki dönem çalışmalarının temelini oluşturdu. Siyah zemin üzerinde ışıklı geometrik biçimler, denge ve simetri kullandı. Osmanlı ve Selçuklu mimarisindeki kemer, kubbe ve mimari iç mekân öğelerini soyutlayarak resimlerine aktardı. Bu biçimleri yapıtlarında doğrudan mimari betimlemeler olarak değil, geometrik bir resim düzeninin parçaları olarak kullandı.

1970'lerden itibaren siyah zemin, simetri ve sınırlı renk kullanımı çalışmalarında daha belirgin hâle geldi. “Siyah Resimler”, “Siyah Simetri” ve daha sonraki “Minimal Simetri” çalışmaları bu yaklaşımın farklı dönemlerini oluşturdu. Yağlıboyanın yanı sıra guvaş, gravür, özgün baskı ve farklı resim teknikleriyle çalıştı.

Adnan Çoker, 22 Ağustos 2022 tarihinde İstanbul'da 94 yaşında hayatını kaybetti.

Ödülleri

1944 - Afyon'da düzenlenen resim yarışması - Figür desenleriyle birincilik ödülü
1951 - İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi öğrenciler arası “Kore” konulu yarışma - Resim Birincilik Ödülü
1961 - İstanbul Sanat Festivali Resim ve Heykel Sergisi - Resim Birincilik Ödülü
1962 - 23. Devlet Resim ve Heykel Sergisi - Resim Birincilik Ödülü
1973 - 7. DYO Resim Sergisi - Başarı Ödülü
1976 - 11. Uluslararası İskenderiye Bienali - Resim İkincilik Ödülü
1981 - Türkiye İş Bankası Büyük Ödülleri - Resim Büyük Ödülü
1982 - Ev Dekorasyonu Dergisi - Büyük Onur Ödülü
1990 - III. Uluslararası Asya-Avrupa Sanat Bienali - Dostluk ve Barış Sanat Ödülü
1994 - Sedat Simavi Vakfı Görsel Sanatlar Ödülü - Ödülü reddetti