Yuri Kovalchuk, Rus milyarder iş insanı ve finansör olup, genellikle Vladimir Putin’in “kişisel bankacısı” olarak anılmaktadır.

Yuri Kovalchuk, 25 Temmuz 1951 tarihinde Rusya’nın Saint Petersburg kentinde (eski adıyla Leningrad) doğmuştur. Tam adı Yuri Valentinovich Kovalchuk'dır. Tarih öğretmeni bir ailede büyüyen Yuri Kovalchuk’un babası Valentin Mikhailovich Kovalchuk Rus, annesi Miriam Abramovna Kovalchuk ise Yahudi kökenlidir. Çocukluk ve gençlik yıllarını Leningrad’da geçirmiştir. Ağabeyi Mikhail Kovalchuk’tur.

Kariyerine bilim alanında başlayan Yuri Kovalchuk, 1987–1991 yılları arasında Ioffe Physical-Technical Institute’de birinci müdür yardımcısı olarak görev yapmıştır. 1992 yılında STREAM Corporation’ı kurarak iş dünyasına adım atmıştır. Zamanla finans ve medya sektörlerinde etkili bir figür haline gelmiş, 2004 yılından itibaren Rossiya Bank’ın yönetim kurulu başkanı ve en büyük hissedarı olmuştur. Aynı zamanda National Media Group’un liderliğini üstlenmiş ve Channel One Russia başta olmak üzere Rusya’daki önemli medya kuruluşlarında hisseler edinmiştir.

Yuri Kovalchuk, 1990’lı yıllardan itibaren Vladimir Putin ile yakın bir ilişki kurmuştur. Saint Petersburg yakınlarında bulunan “Ozero” kooperatifinin kurucuları arasında yer almış; bu yapı içerisinde Vladimir Yakunin, Andrei Fursenko, Sergey Fursenko ve Nikolay Shamalov gibi isimlerle birlikte yer almıştır. Vladimir Putin’in iktidara gelmesiyle birlikte bu grubun üyeleri Rusya’da önemli konumlara yükselmiştir. Ayrıca Yuri Kovalchuk, Vladimir Putin’in kızı Katerina Tikhonova’nın düğününe kendi Igora kayak merkezinde ev sahipliği yapmıştır.

Gazeteci Mikhail Zygar’a göre Yuri Kovalchuk, Rusya’daki en güçlü figürlerden biri olarak görülmekte ve hatta Vladimir Putin’den sonra ikinci kişi olarak nitelendirilebilmektedir. COVID-19 sürecinde Vladimir Putin ile uzun süre birlikte vakit geçirdiği ve Rusya’nın eski gücünü yeniden tesis etme fikrini paylaştıkları ifade edilmiştir. Bazı uzmanlara göre Yuri Kovalchuk, Rusya–Ukrayna Savaşı sürecinde alınan stratejik kararlarda da etkili olmuştur.

Panama Belgeleri sızıntısı, Yuri Kovalchuk’un en az 1 milyar doları offshore bir kuruluşa aktardığını ortaya koymuştur. Serveti yıllar içinde değişiklik göstermiş olup, 2026 itibarıyla yaklaşık 3,1 milyar dolar olarak tahmin edilmektedir. 2017 yılında Kırım’da bulunan tarihi Novy Svet üzüm bağını satın almıştır.

Yuri Kovalchuk, bankacılık, sigorta ve medya alanlarında geniş bir etki alanına sahiptir. Sogaz üzerinden önemli yatırımlara sahip olup, VK gibi Rusya’nın önde gelen internet şirketleriyle bağlantılı yapılar içerisinde yer almıştır. Ayrıca Discovery Channel ve Netflix gibi uluslararası medya kuruluşlarıyla iş birlikleri gerçekleştirmiş; CNN, Cartoon Network ve Boomerang gibi markaların Rusya’daki yayın haklarını satın almıştır.

Hiçbir zaman resmi bir devlet görevinde bulunmamış olmasına rağmen, Rusya’daki en etkili oligarklardan biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle devlet dışı medya üzerindeki kontrolü ve Kremlin’e yakınlığı, onun gücünü pekiştiren unsurlar arasında yer almaktadır. Bu etkisi, Sergei Kiriyenko gibi önemli siyasi figürlerle olan ilişkileriyle de ilişkilendirilmektedir.

2014 yılında Kırım’ın ilhakı sonrasında United States Department of the Treasury tarafından yaptırım listesine alınmış, ardından Birleşik Krallık tarafından da yaptırımlara tabi tutulmuştur. ABD makamlarına göre Vladimir Putin’in yakın danışmanlarından biri olup, onun “veznedarlarından” biri olarak tanımlanmaktadır.

Yuri Kovalchuk, Tatyana Kovalchuk ile evlidir ve Boris Kovalchuk adında bir oğlu bulunmaktadır. Oğlu, Inter RAO gibi önemli devlet şirketlerinde üst düzey görevlerde bulunmuştur. Yuri Kovalchuk ayrıca Dostluk Nişanı ile ödüllendirilmiştir.