Tori Amos, gerçek adıyla Myra Ellen Amos, Amerikalı şarkıcı, söz yazarı, besteci ve piyanisttir. Piyano merkezli alternatif rock ve art pop çalışmalarıyla tanınan Amos; inanç, kadınlık, cinsellik, şiddet, aile, travma, siyaset ve kişisel özgürlük gibi temaları şarkılarına taşıdı. Silent All These Years, Crucify, Cornflake Girl, Caught a Lite Sneeze, Professional Widow, Spark ve A Sorta Fairytale en bilinen şarkıları arasındadır.

Çocukluğu ve Eğitimi

Tori Amos, 22 Ağustos 1963 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri'nin North Carolina eyaletindeki Newton kentinde doğdu. Babası papaz Edison McKinley Amos, annesi Mary Ellen Copeland Amos'tur. Ailenin üç çocuğundan biridir. Erkek kardeşi Mike Amos daha sonraki yıllarda bazı müzik çalışmalarında onunla birlikte çalıştı.

Amos iki yaşındayken ailesi Maryland'e taşındı. Çok küçük yaşlarda piyanoya ilgi gösterdi; iki-üç yaşlarında enstrüman çalmaya, beş yaşına geldiğinde ise kendi melodilerini oluşturmaya başladı.

1968 yılında Baltimore'daki Peabody Preparatory'de piyano eğitimine başladı ve burada 1974 yılına kadar öğrenim gördü. Klasik repertuvar eğitimi almasına rağmen erken yaşlardan itibaren doğaçlamaya, popüler müziğe ve kendi bestelerine ilgi duyuyordu. Klasik eğitim anlayışıyla kendi müzikal yönelimi arasındaki farklılıklar nedeniyle Peabody'deki eğitimi sona erdi.

Gençlik yıllarında Washington D.C. çevresindeki piyano barları ve kulüplerde çalmaya başladı. Richard Montgomery High School'da öğrenim gördüğü sırada yetenek yarışmalarına katıldı.

1977 yılında More Than Just a Friend adlı şarkıyla katıldığı bir yarışmada başarı kazandı. Kardeşi Mike Amos ile birlikte yazdığı Baltimore adlı şarkıyla başka bir yarışmayı kazanmasının ardından parçayı Walking With You ile birlikte single olarak yayımladı.

Bu yıllarda Myra Ellen yerine Tori adını kullanmaya başladı. Kariyerinin ilk dönemlerinde sesi, piyano kullanımı ve şarkı yazarlığı nedeniyle zaman zaman İngiliz müzisyen Kate Bush ile karşılaştırıldı.

Müzik Kariyeri

Tori Amos, 21 yaşında profesyonel müzik kariyerini geliştirmek amacıyla Los Angeles'a taşındı. Barlarda ve kulüplerde piyano çaldı; geçimini sağlamak için çeşitli reklam çalışmalarında da yer aldı. Bu dönemde Sarah Jessica Parker ile birlikte bir Kellogg's reklamında oynadı.

Los Angeles yıllarında uğradığı cinsel saldırı, yaşamını ve şarkı yazarlığını derinden etkiledi. Amos daha sonra yaşadığı travmayı Me and a Gun adlı şarkısında anlattı.

Bu dönemde gitarist Steve Caton ile tanıştı. Caton, ilerleyen yıllarda Amos'un birçok albümünde ve konserinde gitarist olarak yer aldı.

1985 yılında Steve Caton, Matt Sorum ve Brad Cobb'un da aralarında bulunduğu müzisyenlerle Y Kant Tori Read grubunu kurdu. Atlantic Records ile anlaşan grup, kendi adını taşıyan Y Kant Tori Read albümünü 1988 yılında yayımladı.

Rock ağırlıklı bir sound taşıyan albüm ticari başarı sağlayamadı. Grubun dağılmasının ardından Amos müzikal yönünü yeniden değerlendirdi ve piyanoyu tekrar çalışmalarının merkezine yerleştirdi.

Bu dönemde Stan Ridgway, Sandra Bernhard ve Al Stewart gibi sanatçılarla çeşitli çalışmalarda bulundu. China O'Brien filmi için Distant Storm adlı parçayı seslendirdi.

Little Earthquakes

Atlantic Records ile sözleşmesi devam eden Tori Amos, Steve Caton, Eric Rosse, Will MacGregor, Carlo Nuccio ve Dan Nebenzal gibi müzisyenlerle yeni şarkılar kaydetmeye başladı.

Atlantic Records yöneticilerinden Doug Morris, kayıtları beğenmekle birlikte Amos'un piyano merkezli müziğinin Amerika'da dönemin radyo anlayışına uygun olmadığı görüşündeydi. Bunun üzerine Amos, çalışmalarını İngiltere merkezli EastWest Records üzerinden geliştirmeye yöneldi.

Silent All These Years şarkısının İngiltere'de ilgi görmesinin ardından ilk solo albümü Little Earthquakes 1992 yılında yayımlandı.

Albümde Crucify, Silent All These Years, Winter, China, Precious Things ve Me and a Gun gibi şarkılar yer aldı. Kişisel deneyimler, aile ilişkileri, dini inançlar, cinsellik ve travmayı açık biçimde ele alan albüm, Amos'un uluslararası kariyerinin başlangıcı oldu.

Aynı dönemde Toys filmi için The Happy Worker adlı parçayı kaydetti.

Bu yıllarda yazar Neil Gaiman ile tanıştı. İkilinin arkadaşlığı uzun yıllar devam etti; Amos, Gaiman'ın eserlerine ve adına şarkılarında göndermelerde bulunurken, Gaiman da Amos'un çalışmalarına çeşitli şekillerde katkı sağladı. Neil Gaiman, daha sonra Amos'un kızı Natashya Lorien Hawley'nin vaftiz babası oldu.

Under the Pink ve Boys for Pele

Tori Amos, 1994 yılında ikinci solo albümü Under the Pink'i yayımladı. Albüm İngiltere albüm listesinde bir numaraya yükseldi. Cornflake Girl, God, Pretty Good Year ve Past the Mission albümün öne çıkan şarkıları arasında yer aldı.

Albümün yaratım sürecinde ressam Georgia O'Keeffe, Salvador Dalí, yazar Alice Walker ve Rusya tarihinin önemli figürlerinden Anastasia Romanov gibi farklı sanatçı ve tarihsel kişiliklerden etkilendi.

Bu dönemde uzun yıllar müzikal ve kişisel birliktelik yaşadığı yapımcı Eric Rosse ile yolları ayrıldı.

1996 yılında Boys for Pele albümünü yayımladı. Albümün kayıtlarının önemli bölümü İrlanda'da gerçekleştirildi. Amos, albümün adını Hawaii mitolojisindeki volkan ve ateş tanrıçası Pele'den esinlenerek belirledi.

Caught a Lite Sneeze, Talula, Hey Jupiter ve Professional Widow albümün öne çıkan parçaları oldu. Professional Widow'un Armand Van Helden tarafından hazırlanan remix'i Avrupa dans listelerinde büyük başarı elde etti.

From the Choirgirl Hotel ve To Venus and Back

1998 yılında From the Choirgirl Hotel yayımlandı. Daha önceki çalışmalarındaki solo piyano ağırlıklı yapıdan uzaklaşarak elektronik müzik ve tam grup düzenlemelerine daha fazla yer veren albümde Spark, Jackie's Strength, Raspberry Swirl ve Cruel gibi parçalar bulunuyordu.

1999 yılında çift albüm niteliğindeki To Venus and Back'i yayımladı. Çalışmanın ilk bölümü yeni stüdyo kayıtlarından, ikinci bölümü ise canlı konser kayıtlarından oluşuyordu.

2000'li Yıllar

Tori Amos, 2001 yılında Strange Little Girls albümünü yayımladı. Albümde erkek sanatçılar tarafından yazılan şarkıları farklı kadın karakterlerin bakış açısından yeniden yorumladı.

2002 yılında yayımlanan Scarlet's Walk, Scarlet adlı bir karakterin Amerika boyunca yaptığı yolculuk üzerinden ülkenin tarihi, siyaseti, yerli halkları ve toplumsal yapısını ele alan kavramsal bir albüm oldu. A Sorta Fairytale albümün en tanınan şarkılarından biri oldu.

2005 yılında The Beekeeper albümünü yayımladı. İnanç, kadınlık, doğa, aile ve mitoloji gibi temaları ele aldığı albümün ardından kapsamlı bir turneye çıktı.

2007 yılında American Doll Posse yayımlandı. Amos bu albümde farklı kadın kimliklerini temsil eden beş ayrı karakter üzerinden siyaset, savaş, kadınlık ve Amerikan toplumuna ilişkin konuları ele aldı.

2009 yılında Abnormally Attracted to Sin ile yıl sonunda mevsimsel ve klasik etkiler taşıyan Midwinter Graces albümünü yayımladı.

Klasik Müzik ve Sonraki Albümleri

2011 yılında klasik müzik bestecilerinin eserlerinden hareketle hazırladığı Night of Hunters albümünü yayımladı. Bach, Chopin, Debussy, Schubert ve Satie gibi bestecilerin eserlerini kendi şarkı anlatımıyla bir araya getirdi. Albümde kızı Natashya Lorien Hawley de vokalleriyle yer aldı.

2012 yılında yayımlanan Gold Dust albümünde önceki dönem şarkılarını Metropole Orchestra eşliğinde orkestral düzenlemelerle yeniden yorumladı.

2013 yılında müziklerini ve sözlerini hazırladığı The Light Princess adlı müzikal Londra'daki Royal National Theatre'da sahnelendi.

2014 yılında Unrepentant Geraldines, 2017 yılında Native Invader albümlerini yayımladı.

2021 yılında yayımlanan Ocean to Ocean, pandemi döneminin yalnızlığı, kişisel kayıplar, doğa ve yeniden ayağa kalkma temaları üzerine kuruldu.

2024 yılında konser kayıtlarından oluşan Diving Deep Live yayımlandı.

1 Mayıs 2026 tarihinde In Times of Dragons adlı 18. stüdyo albümünü yayımladı. Albümde demokrasi, baskı, özgürlük ve otoriterlik temalarını fantastik ve metaforik karakterler üzerinden ele aldı. Stronger Together adlı şarkıda kızı Natashya Lorien Hawley ile birlikte çalıştı.

Türkiye'deki Konserleri

Tori Amos, 2005 yılında 12. Uluslararası İstanbul Caz Festivali kapsamında Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Sahnesi'nde konser verdi.

Konser öncesinde CNN Türk'te yayımlanan Afiş programı için Şebnem Ferah ile bir araya geldi. Röportajda İstanbul'u gezerken modern ve eski dönemlerin iç içe geçtiği bir kent izlenimi edindiğini anlattı; müzik, yaratıcılık, kadın sanatçıların müzik sektöründeki konumu ve annelik üzerine konuştu.

Tori Amos, 15 Temmuz 2007 tarihinde de İstanbul'da düzenlenen Masstival kapsamında sahne aldı.

Sosyal Sorumluluk Çalışmaları

Tori Amos, cinsel saldırı ve istismar mağdurlarına destek veren Rape, Abuse & Incest National Network'un (RAINN) kuruluşundan itibaren çalışmalarına destek verdi.

27 Temmuz 1994 tarihinde RAINN'in National Sexual Assault Hotline hattının açılışı kapsamında yapılan sembolik ilk telefon görüşmesini gerçekleştirdi. Uzun yıllar kurumun sözcülerinden ve destekçilerinden biri olarak çalışmalarını sürdürdü.

Kendi yaşadığı cinsel saldırıyı Me and a Gun gibi eserlerinde açıkça ele alması, cinsel şiddet konusunda kamuoyunda farkındalık yaratmasına katkıda bulundu.

Yazarlığı

Tori Amos, 2005 yılında müzik gazetecisi Ann Powers ile birlikte Piece by Piece adlı kitabı yayımladı. Kitapta şarkı yazarlığı, müzik endüstrisi, kadın sanatçıların karşılaştığı sorunlar ve kendi kariyer deneyimlerini anlattı.

2020 yılında Resistance: A Songwriter's Story of Hope, Change, and Courage adlı kitabını yayımladı. Kitapta sanat, siyaset, aktivizm ve müzisyenlerin toplumsal değişimdeki rolüne ilişkin görüşlerine yer verdi.

2025 yılında çocuklara yönelik Tori and the Muses adlı kitabı yayımlandı. Kitap için hazırlanan The Music of Tori and the Muses çalışması 2026 Grammy Ödülleri'nde En İyi Çocuk Müziği Albümü kategorisinde aday gösterildi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Tori Amos, İngiliz ses mühendisi Mark Hawley ile 1998 yılında evlendi. Hawley, Amos'un çok sayıda albümünün kayıt ve prodüksiyon süreçlerinde de görev aldı.

Çiftin kızları Natashya Lorien Hawley, 5 Eylül 2000 tarihinde dünyaya geldi. Natashya, ilerleyen yıllarda annesinin bazı kayıtlarında vokalist ve yaratıcı çalışma arkadaşı olarak yer aldı.

Yazar Neil Gaiman, ailenin yakın dostları arasında yer aldı ve Natashya Lorien Hawley'nin vaftiz babası oldu.

Ödülleri ve Adaylıkları

2019 - George Peabody Medal - Peabody Institute tarafından müziğe katkıları nedeniyle
2026 - Grammy Ödülleri - En İyi Çocuk Müziği Albümü adaylığı - The Music of Tori and the Muses
2002 - Grammy Ödülleri - En İyi Alternatif Müzik Albümü adaylığı - Strange Little Girls
2002 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Rock Vokal Performansı adaylığı - Strange Little Girl
2000 - Grammy Ödülleri - En İyi Alternatif Müzik Performansı adaylığı - To Venus and Back
2000 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Rock Vokal Performansı adaylığı - Bliss
1999 - Grammy Ödülleri - En İyi Alternatif Müzik Performansı adaylığı - From the Choirgirl Hotel
1999 - Grammy Ödülleri - En İyi Kadın Rock Vokal Performansı adaylığı - Raspberry Swirl
1997 - Grammy Ödülleri - En İyi Alternatif Müzik Performansı adaylığı - Boys for Pele
1995 - Grammy Ödülleri - En İyi Alternatif Müzik Performansı adaylığı - Under the Pink

Albümleri

2026 - In Times of Dragons
2021 - Ocean to Ocean
2017 - Native Invader
2014 - Unrepentant Geraldines
2012 - Gold Dust
2011 - Night of Hunters
2009 - Midwinter Graces
2009 - Abnormally Attracted to Sin
2007 - American Doll Posse
2005 - The Beekeeper
2002 - Scarlet's Walk
2001 - Strange Little Girls
1999 - To Venus and Back
1998 - From the Choirgirl Hotel
1996 - Boys for Pele
1994 - Under the Pink
1992 - Little Earthquakes
1988 - Y Kant Tori Read - Y Kant Tori Read grubuyla

Canlı ve Özel Albümleri

2024 - Diving Deep Live

Kitapları

2025 - Tori and the Muses - Çocuk kitabı
2020 - Resistance: A Songwriter's Story of Hope, Change, and Courage - Anı / deneme
2005 - Piece by Piece - Ann Powers ile birlikte

Seçme Şarkıları

Stronger Together
A Sorta Fairytale
Spark
Professional Widow
Caught a Lite Sneeze
Cornflake Girl
God
Crucify
Silent All These Years
Me and a Gun
Winter
Baltimore

“Müzik benim için mana; evrenden gelen manevi bir güç ve Tanrı'dan gelen bir armağan.”
— Tori Amos