Rutkay Aziz, tam adıyla Ünal Aziz Rutkay, 1947 yılında İstanbul'da doğan Türk tiyatro, sinema ve televizyon oyuncusu, yönetmen ve seslendirme sanatçısıdır. Babası Fikri Rutkay'dır. Ankara Sanat Tiyatrosu'ndaki çalışmaları ile Kurtuluş ve Cumhuriyet yapımlarında canlandırdığı Mustafa Kemal ATATÜRK rolüyle de tanınır.

Avusturya Lisesi'nde öğrenim gördü; lise eğitimini Bakırköy Lisesi'nde tamamladı. Ardından Gazetecilik Fakültesi'ni bitirdi. Avusturya Lisesi'ndeki Alman ekolünde soyadının addan önce söylenmesi nedeniyle Aziz Rutkay adı okul çevresinde “Rutkay Aziz” biçiminde kullanılmaya başladı ve bu kullanım daha sonra sahne adı olarak yerleşti.

Tiyatro Kariyeri

Tiyatroya lise yıllarında başladı. Muhsin Ertuğrul yönetimindeki LCC Tiyatro Okulu'nda eğitim aldı. Peter Weiss'ın Marat-Sade adlı oyununda Marat rolünü oynadı. Ankara'ya geçmeden önce Mücap Ofluoğlu Tiyatrosu ve İstanbul Şehir Tiyatroları'nda da çalıştı.

1971 yılında Ankara Sanat Tiyatrosu'na katıldı. 1973 yılından itibaren aynı toplulukta oyunculuğun yanı sıra yönetmenlik ve sanat yönetmenliği yaptı. Ankara Sanat Tiyatrosu'nda Bertolt Brecht, Maksim Gorki, Nazım Hikmet, Vasıf Öngören, Uğur Mumcu, Bilgesu Erenus ve Oktay Arayıcı gibi yazarların eserlerinin sahnelenmesinde görev aldı.

Daha sonraki yıllarda Perdeci Oyuncuları ve AYSA Prodüksiyon bünyesindeki yapımlarda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. 2018'de 1984 - Büyük Gözaltı, 2021'de Memleketimden İnsan Manzaraları, 2023'te Bir Halk Düşmanı ve 2025'te Yolcu oyunlarını yönetti ve bu yapımlarda sahneye çıktı. 1984 - Büyük Gözaltı oyunu Ocak 2026'da da sahnelenmeye devam etti.

Sinema ve Televizyon Kariyeri

İlk sinema oyunculuğunu 1987 yapımı Yer Demir Gök Bakır filminde Taşbaş karakterini canlandırarak yaptı. Daha sonra Sis, Ölü Bir Deniz, Gizli Yüz, Piano Piano Bacaksız, Duruşma, Gülüm, Hicran Sokağı ve Yol Ayrımı gibi filmlerde rol aldı.

Ziya Öztan'ın yönettiği Kurtuluş dizisinde ve Cumhuriyet filminde Mustafa Kemal ATATÜRK'ü canlandırdı. Televizyonda Bizimkiler, Yazlıkçılar, Kara Melek, Hayat Bilgisi, Avrupa Yakası, Sırat, Yalan Dünya, Poyraz Karayel ve Kayıtdışı gibi dizilerde yer aldı.

Seslendirme çalışmaları da yapan Rutkay Aziz, The Sopranos dizisinin Türkiye'deki Türkçe dublajında Dominic Chianese tarafından canlandırılan Corrado “Junior” Soprano karakterini seslendirdi.

Vakıf Çalışmaları

2003 yılında Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı'nın başkanlığına seçildi. 2026 yılında da vakfın yönetim kurulu başkanlığı görevini sürdürmektedir.

Ailesi ve Özel Hayatı

Rutkay Aziz, Nuran Duru ile evlendi. Bu evlilikten 30 Ekim 1978 tarihinde doğan Doğa Rutkay adlı kızı dünyaya geldi. Çift 1983 yılında boşandı. Daha sonra Çiğdem Rutkay ile evlendi. Kızı Doğa Rutkay ile birlikte banka reklamlarında da kamera karşısına geçti.

Ödülleri

2024 - Yeni Tiyatro Dergisi Emek ve Başarı Ödülleri, Onur Ödülü
2019 - Üstün Akmen Tiyatro Ödülleri, Emek Ödülü
2011 - 48. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Sanatta Sosyal Sorumluluk Ödülü
1990 - 23. SİYAD Türk Sineması Ödülleri, En İyi Erkek Oyuncu Ödülü - Sis

Tiyatro Oyunları

Yönettiği Tiyatro Oyunları

2025 - Yolcu - Nazım Hikmet - Perdeci Oyuncuları
2023 - Bir Halk Düşmanı - Henrik Ibsen - Perdeci Oyuncuları
2021 - Memleketimden İnsan Manzaraları - Nazım Hikmet - Perdeci Oyuncuları
2018 - 1984 - Büyük Gözaltı - George Orwell'ın eserinden - AYSA Prodüksiyon / Perdeci Oyuncuları
2003 - Benim Meskenim Dağlardır - Sabahattin Ali - Ankara Sanat Tiyatrosu
2001 - Memleketimden İnsan Manzaraları - Nazım Hikmet - İstanbul Şehir Tiyatroları
1999 - Akrep - Eşber Yağmurdereli - Ankara Sanat Tiyatrosu
1998 - Kayıplar - Ariel Dorfman - Ankara Sanat Tiyatrosu
1995 - Jan Dark Davası - Anna Seghers'in eserinden Bertolt Brecht uyarlaması - Ankara Sanat Tiyatrosu
1995 - Pazar Keyfi - Georges Michel - Ankara Sanat Tiyatrosu
1994 - Ay, Carmela! - José Sanchis Sinisterra - Ankara Sanat Tiyatrosu
1993 - Sakıncalı Piyade - Uğur Mumcu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1993 - Yer Demir Gök Bakır - Yaşar Kemal - Ankara Sanat Tiyatrosu
1991 - Yolcu - Nazım Hikmet - Ankara Sanat Tiyatrosu
1989 - Mefisto - Klaus Mann - Ankara Sanat Tiyatrosu
1988 - Sacco ile Vanzetti - Howard Fast - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987 - Sonuncular - Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987 - Silahşörün Gölgesi - Seán O'Casey - Ankara Sanat Tiyatrosu
1986 - Zengin Mutfağı - Vasıf Öngören - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985 - Bir Halk Düşmanı - Henrik Ibsen - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985 - Rumuz Goncagül - Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1984 - Bir Ceza Avukatının Anıları - Faruk Erem - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983 - Galile'nin Yaşamı - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983 - Güneyli Bayan - Bilgesu Erenus - Ankara Sanat Tiyatrosu
1982 - Yaz Misafirleri - Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981 - Rumuz Goncagül - Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980 - İyi Bir Vatandaş Aranıyor - Ataol Behramoğlu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980 - Sınırda - Muzaffer İzgü - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979 - Oyun Nasıl Oynanmalı - Vasıf Öngören - Ankara Sanat Tiyatrosu
1978 - Tak-Tik - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977 - Sakıncalı Piyade - Uğur Mumcu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977 - Zengin Mutfağı - Vasıf Öngören - Ankara Sanat Tiyatrosu
1976 - Komün Günleri - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1975 - Nereye Payidar - Bilgesu Erenus - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974 - Ana - Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
1973 - El Kapısı - Bilgesu Erenus - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972 - 403. Kilometre - İsmet Küntay - Ankara Sanat Tiyatrosu

Rol Aldığı Tiyatro Oyunları

2025 - Yolcu - Nazım Hikmet - Perdeci Oyuncuları
2023 - Bir Halk Düşmanı - Henrik Ibsen - Perdeci Oyuncuları
2021 - Memleketimden İnsan Manzaraları - Nazım Hikmet - Perdeci Oyuncuları
2020 - Güneyli Bayan - Bilgesu Erenus - AYSA Prodüksiyon
2018 - 1984 - Büyük Gözaltı - George Orwell'ın eserinden - AYSA Prodüksiyon / Perdeci Oyuncuları
2012 - Adalet Sizsiniz - Ümit Denizer - Perdeci Oyuncuları / AYSA Prodüksiyon
1990 - Ayak Takımı Arasında - Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
1987 - Silahşörün Gölgesi - Seán O'Casey - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985 - Bir Halk Düşmanı - Henrik Ibsen - Ankara Sanat Tiyatrosu
1985 - Rumuz Goncagül - Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983 - Galile'nin Yaşamı - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1983 - Güneyli Bayan - Bilgesu Erenus - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981 - Rumuz Goncagül - Oktay Arayıcı - Ankara Sanat Tiyatrosu
1980 - Hikâye-i Mahmut Bedrettin - Mehmet Akan - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979 - Ferhat ile Şirin - Nazım Hikmet - Ankara Sanat Tiyatrosu
1979 - Oyun Nasıl Oynanmalı - Vasıf Öngören - Ankara Sanat Tiyatrosu
1978 - Tak-Tik - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1977 - Sakıncalı Piyade - Uğur Mumcu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1976 - Komün Günleri - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974 - Dimitrof - Hedda Zinner - Ankara Sanat Tiyatrosu
1974 - Ana - Maksim Gorki - Ankara Sanat Tiyatrosu
1973 - El Kapısı - Bilgesu Erenus - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972 - 403. Kilometre - İsmet Küntay - Ankara Sanat Tiyatrosu
1972 - Evler Evler - İsmet Küntay - Ankara Sanat Tiyatrosu
1971 - Hitler Rejiminin Korku ve Sefaleti - Bertolt Brecht - Ankara Sanat Tiyatrosu
1970 - Sait Hop Sait - Aziz Nesin
1970 - Nafile Dünya - Oktay Arayıcı

Filmleri ve Dizileri

Oyuncu

2017 - Yol Ayrımı (Altan; sinema filmi)
2017 - Kayıtdışı (TV dizisi)
2016 - Poyraz Karayel (3. sezon; TV dizisi)
2013-2014 - Yalan Dünya (Timur Alsancak; TV dizisi)
2011 - Sırat (Galip Sancaktar; TV dizisi)
2010 - Takiye: Allah'ın Yolunda (Hüseyin Çelik; sinema filmi)
2008 - Vesaire Vesaire (Arda; sinema filmi)
2008 - Gurbet Kuşları (Fikri Sönmez; TV dizisi)
2007 - Şölen (Cumhur; TV dizisi)
2007 - Hicran Sokağı (Hakkı Necip; sinema filmi)
2005-2009 - Avrupa Yakası (Bülent Onaran; TV dizisi)
2004 - İstanbul Şahidimdir (Cemal; TV dizisi)
2004 - Halk Düşmanı (TV filmi)
2004 - Aşkın Mucizeleri (sunucu; TV dizisi)
2003-2004 - Hayat Bilgisi (Tekin Şahiner; TV dizisi)
2002 - Yaz Gülü (Fuat; TV dizisi)
2002 - Her Şey Aşk İçin (TV dizisi)
2002 - Gülüm (Salim; sinema filmi)
2001 - Savunma (Arda; TV dizisi)
1999 - Duruşma (Avukat Rafet; sinema filmi)
1998 - Cumhuriyet (Mustafa Kemal ATATÜRK; sinema filmi)
1996-1999 - Kara Melek (TV dizisi)
1996 - Tutku (Selçuk; TV dizisi)
1996 - Gözlerinde Son Gece (TV dizisi)
1994 - Kurtuluş (Mustafa Kemal ATATÜRK; TV dizisi)
1993 - Yazlıkçılar (Ferit; TV dizisi)
1991 - Piano Piano Bacaksız (Kerim; sinema filmi)
1991 - Gizli Yüz (Saatçi; sinema filmi)
1989-2002 - Bizimkiler (Şair Cenap; TV dizisi)
1989 - İçimizden Biri: Yunus Emre (Yunus Emre; TV dizisi)
1989 - Ölü Bir Deniz (Ragıp; sinema filmi)
1989 - Geçmiş Bahar Mimozaları (Önder; TV dizisi)
1989 - Cahide (TV dizisi)
1988 - Sis (Ali Fırat; sinema filmi)
1988 - Ada (sinema filmi)
1987 - Yer Demir Gök Bakır (Taşbaş; sinema filmi)

Seslendirme

2011 - The Sopranos (Corrado “Junior” Soprano / Dominic Chianese Türkçe seslendirmesi; TV dizisi)
1982 - Yol (seslendirme; sinema filmi)