Akademisyen, siyasetçi ve diplomat. Merve Safa Kavakçı, 1999 genel seçimlerinde Fazilet Partisi'nden İstanbul milletvekili seçildi. 2 Mayıs 1999 tarihinde TBMM'deki yemin törenine başörtüsüyle katılması ve sonrasında yaşanan vatandaşlık ve milletvekilliği tartışmalarıyla Türkiye siyasi tarihinde öne çıktı. Daha sonraki yıllarda akademik çalışmalarını sürdürdü ve 2017-2022 yılları arasında Türkiye'nin Malezya Büyükelçisi olarak görev yaptı.

Merve Safa Kavakçı, 18 Ağustos 1968 tarihinde Ankara'da doğdu. Babası İslam hukuku akademisyeni Yusuf Ziya Kavakçı, annesi Alman dili ve edebiyatı alanında çalışan Gülseren Gülhan Kavakçı'dır. Çocukluğunun bir bölümü, anne ve babasının Atatürk Üniversitesi'nde görev yaptığı Erzurum'da geçti. Ravza Kavakçı Kan ve Elif Kavakçı adlarında iki kız kardeşi vardır.

Çocukluğu ve Eğitimi

Merve Kavakçı, ortaöğrenimini TED Ankara Koleji'nde tamamladı. 1986 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi. Üniversitede başörtüsü nedeniyle yaşadığı sorunların ardından tıp eğitimini bıraktı ve ailesiyle birlikte ABD'ye yerleşti.

ABD'de University of Texas at Dallas'ta bilgisayar mühendisliği eğitimi aldı ve bu bölümden mezun oldu. Daha sonra Harvard Üniversitesi John F. Kennedy School of Government'ta kamu yönetimi alanında yüksek lisans yaptı. Howard Üniversitesi'nde siyaset bilimi alanında doktora eğitimini tamamladı.

Siyasi Kariyeri

Merve Kavakçı, Türkiye'ye döndükten sonra 1994 yılında Refah Partisi'ne katıldı ve partinin kadın kollarında çalıştı. Refah Partisi'nin kapatılmasının ardından siyasi faaliyetlerini Fazilet Partisi bünyesinde sürdürdü.

18 Nisan 1999 tarihinde yapılan genel seçimlerde Fazilet Partisi'nden İstanbul milletvekili seçildi. 2 Mayıs 1999 tarihinde 21. Dönem TBMM'nin açılışındaki yemin törenine başörtüsüyle katıldı. Genel Kurul salonuna girmesi üzerine bazı milletvekillerinin protestolarıyla karşılaştı. Dönemin Başbakanı Bülent Ecevit de kürsüden yaptığı konuşmada Kavakçı'nın Genel Kurul salonundan çıkarılmasını istedi. Kavakçı o gün milletvekili yemini edemedi.

Vatandaşlık ve Milletvekilliği Tartışması

Yemin töreninin ardından Merve Kavakçı'nın seçimlerden önce ABD vatandaşlığına geçtiği konusu gündeme geldi. Dönemin Dışişleri Bakanı İsmail Cem, ABD makamlarından alınan bilgilere dayanarak Kavakçı'nın 5 Mart 1999 tarihinde yemin ederek ABD vatandaşlığını kazandığını açıkladı.

Bakanlar Kurulu, Kavakçı'nın izin almadan yabancı bir devlet vatandaşlığını kazandığı gerekçesiyle 13 Mayıs 1999 tarihli kararla Türk vatandaşlığını kaybetmesine karar verdi. Karar 16 Mayıs 1999 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlandı. Kavakçı, vatandaşlığının kaybettirilmesine ilişkin kararın iptali için yargıya başvurdu.

Kavakçı'nın milletvekilliğinin hukuki durumu da tartışma konusu oldu. Yüksek Seçim Kurulu, seçilme yeterliliğinin seçimden sonra kaybedilmesi halinde milletvekilliğinin düşürülmesine karar verme yetkisinin TBMM'ye ait olduğunu belirtti. Buna karşılık TBMM Başkanlığı, Türk vatandaşlığının kaybıyla milletvekilliği sıfatının da ortadan kalktığı görüşünü benimsedi. Kavakçı yasama çalışmalarına katılamadı.

Olay, sonraki yıllarda Türkiye'deki başörtüsü yasağı ve kadınların siyasi temsili tartışmalarının önemli örneklerinden biri olarak gündemde kalmaya devam etti. Kavakçı da yaşadığı süreci kitaplarında ve akademik çalışmalarında ele aldı.

Akademik Kariyeri

Merve Kavakçı, siyasi kariyerinin ardından akademik çalışmalarına ABD'de devam etti. Harvard Üniversitesi'ndeki yüksek lisans eğitiminin ardından Howard Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nde doktora yaptı.

George Washington Üniversitesi Elliott School of International Affairs'ta ders verdi ve araştırmacı olarak çalıştı. Howard Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nde de öğretim faaliyetlerinde bulundu. Akademik çalışmalarında Türkiye siyaseti, başörtüsü politikaları, kadın, din, kimlik, demokratikleşme ve uluslararası ilişkiler gibi konular üzerinde yoğunlaştı.

Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşlığına Yeniden Alınması

Merve Kavakçı, 2017 yılında yeniden Türk vatandaşlığına alınmak için başvuruda bulundu. Bakanlar Kurulunun kararıyla yeniden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına kabul edildi.

Malezya Büyükelçiliği

2017 yılında Merve Kavakçı'nın Türkiye'nin Malezya Büyükelçisi olarak görevlendirilmesi gündeme geldi. 24 Kasım 2017 tarihinde yayımlanan atama kararıyla Türkiye'nin Kuala Lumpur Büyükelçiliğine atandı.

Kavakçı, Malezya'daki büyükelçilik görevinin ardından 2 Haziran 2022 tarihinde merkeze alındı. Böylece yaklaşık dört buçuk yıl sürdürdüğü Kuala Lumpur Büyükelçiliği görevi sona erdi.

Dış Politika Danışma Kurulu

Merve Kavakçı, büyükelçilik görevinin sona ermesinin ardından 12 Ağustos 2022 tarihinde Dışişleri Bakanlığı Dış Politika Danışma Kurulu üyeliğine atandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla 23 Mart 2023 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan kararla Dışişleri Bakanlığı Dış Politika Danışma Kurulu üyeliği görevinden alındı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Merve Kavakçı, 1988 yılında Ürdün asıllı ABD vatandaşı Ali Ahmad Abushanab ile evlendi. Bu evlilikten Fatma Gülham ve Meryem Ali adlarında iki kızı dünyaya geldi. Çift 1993 yılında boşandı.

29 Ekim 1999 tarihinde iş insanı Bekir Lütfü Yıldırım ile evlendi. Bu evlilik 2005 yılında boşanmayla sona erdi.

Merve Kavakçı, Temmuz 2010'da akademisyen ve doktor Cihangir İslam ile evlendi. Çift 2016 yılında boşandı.

Kız kardeşi Ravza Kavakçı Kan, 2015 genel seçimlerinde AK Parti'den İstanbul milletvekili seçilerek 25. ve 26. dönemlerde TBMM'de görev yaptı.

Kitapları