Soğuk Savaş sonrası dönemde Birleşik Krallık’ı yöneten ve Kuzey İrlanda Barış Süreci katkısıyla hatırlanan başbakan

John Major, 29 Mart 1943 tarihinde İngiltere’nin Surrey bölgesindeki St Helier / Carshalton çevresinde doğmuştur. Tam adı John Major olan siyasetçi, 1990-1997 yılları arasında Birleşik Krallık Başbakanı ve Muhafazakâr Parti lideri olarak görev yapmıştır. Daha önce Margaret Thatcher hükümetlerinde Hazine Baş Sekreteri, Dışişleri Bakanı ve Maliye Bakanı görevlerini üstlenmiştir.

John Major, çocukluk yıllarının önemli bir bölümünü Brixton’da geçirdi. Babası Tom Major-Ball, eski müzikhol sanatçısı ve küçük işletme sahibiydi; annesi Gwendolyn Minny Coates ise aile hayatında önemli bir destek figürüydü. John Major, dönemin birçok başbakanından farklı olarak üniversite eğitimi almadı ve okuldan genç yaşta ayrıldı.

John Major, okuldan ayrıldıktan sonra sigortacılık ve bankacılık alanlarında çalıştı. Genç yaşta Muhafazakâr Parti çevrelerine katıldı ve yerel siyasette aktif oldu. 1968 yılında Londra Lambeth İlçe Belediye Meclisi üyeliğine seçildi. Bu dönem, onun işçi sınıfı ve alt orta sınıf mahallelerinden gelen farklı sosyal deneyimini siyasal kariyerine taşıdığı ilk aşama oldu.

John Major, 1979 genel seçimlerinde Huntingdonshire milletvekili olarak Avam Kamarası ’na girdi. Daha sonra Huntingdon seçim bölgesini temsil etmeyi sürdürdü ve 2001 yılına kadar Parlamento üyesi olarak görev yaptı. Margaret Thatcher hükümetlerinde hızla yükselerek 1987’de Hazine Baş Sekreteri 1989’da Dışişleri Bakanı oldu, ardından Maliye Bakanı görevini üstlendi.

John Major, 1990 yılında Margaret Thatcher’ın istifasının ardından Muhafazakâr Parti liderlik yarışını kazandı ve Birleşik Krallık Başbakanı oldu. Başbakan olduğunda 20. yüzyılda göreve gelen en genç İngiliz başbakanlardan biri olarak dikkat çekti. 1992 genel seçimlerinde Muhafazakâr Parti’yi beklenmedik bir zaferle yeniden iktidara taşıdı.

John Major’ın başbakanlığı, ekonomik durgunluk, Avrupa Birliği tartışmaları, Maastricht Antlaşması süreci, parti içi bölünmeler ve kamu hizmetleri reformlarıyla şekillendi. Avrupa politikası, onun liderliğinde Muhafazakâr Parti içinde en sert ayrışma başlıklarından biri haline geldi. Buna rağmen hükümeti, Birleşik Krallık’ın Maastricht Antlaşması sürecinde yer almasını sağladı.

John Major, Kuzey İrlanda Barış Süreci sürecinde önemli bir rol oynadı. 1993 tarihli Downing Street Bildirisi , Albert Reynolds ile birlikte yürütülen diplomatik çabaların parçası olarak, daha sonra Hayırlı Cuma Anlaşması ’a giden yolun önemli adımlarından biri kabul edilir. 1999’da Order of the Companions of Honour üyeliğine, 2005’te ise Knight Companion of the Order of the Garter unvanına layık görülmüştür.

John Major, 1997 genel seçimlerinde Tony Blair liderliğindeki İşçi Partisi karşısında ağır bir yenilgi aldı. Bu seçim, 18 yıllık Muhafazakâr Parti iktidarını sona erdirdi. Seçim sonrasında kısa süre Muhalefet Lideri olarak kaldı ve ardından parti liderliğinden ayrıldı. 2001 yılında Parlamento’dan çekildi.

2001 yılında milletvekilliğinden emekli olan John Major, 2005 yılında şövalyelik unvanı aldı.

John Major, başbakanlık sonrası dönemde yazarlık, konuşmacılık, iş dünyası danışmanlığı, yardım kuruluşları ve kriket gibi alanlarda faaliyet gösterdi. Ayrıca zaman zaman Birleşik Krallık siyaseti üzerine görüş bildirmeye devam etti. Özellikle Brexit süreci ve kamu hayatında etik standartlar konusunda yaptığı açıklamalarla eski başbakan olarak kamuoyunda görünür kaldı. 2025’te kamu görevinde etik standartların güçlendirilmesi gerektiğini savunmuştur.

John Major, 2026 itibarıyla yaşayan eski Birleşik Krallık başbakanları arasında en kıdemli figürlerden biri olarak kabul edilmektedir. Siyasi mirası; 1992 seçim zaferi, Avrupa tartışmaları, Kuzey İrlanda Barış Süreci katkısı, ekonomik kriz yönetimi ve Muhafazakâr Parti’nin 1990’lardaki dönüşümü üzerinden değerlendirilmektedir.

John Major, Norma Johnson ile 3 Ekim 1970 tarihinde Brixton, Londra'da evlendi. James Major, Elizabeth Major adlarında iki çocuğu vardır.

Görevleri:
1979–2001 – Birleşik Krallık Parlamentosu Üyesi
1987–1989 – Chief Secretary to the Treasury
1989– Foreign Secretary
1989–1990 – Chancellor of the Exchequer
1990–1997 – Conservative Party Lideri
1990–1997 – Birleşik Krallık Başbakanı
1997– Leader of the Opposition


Kaynak:Biyografiler.com