Aemilius Macer, MÖ 1. yüzyılda yaşamış Romalı didaktik şairdir. Verona doğumlu olan Macer, özellikle kuşlar, yılan zehirleri ve bunlara karşı kullanılan ilaçlar üzerine yazdığı öğretici şiirlerle tanınır. Eserlerinin hiçbiri günümüze bütünüyle ulaşmamış, yalnızca parçaları ve antik yazarların aktardığı bilgiler korunmuştur.

Aemilius Macer, yaklaşık MÖ 70 yılında Verona'da, Roma Cumhuriyeti döneminde doğdu. Yaşamının ilk yılları ve ailesi hakkında ayrıntılı bilgi bulunmamaktadır. Şiirlerini Latince yazan Macer, doğa tarihi ve tıp konularını şiir biçiminde işleyen didaktik edebiyat geleneğinin temsilcilerinden biri oldu.

Edebî Çevresi

Aemilius Macer, Vergilius, Ovidius, Horatius, Propertius ve Tibullus gibi önemli şairlerin yaşadığı Augustus döneminin edebî çevresinde yer aldı. Özellikle Ovidius ile ilişkisi antik kaynaklardan bilinmektedir. Ovidius, sürgünde yazdığı Tristia adlı eserinde gençliğinde Macer'i dinlediğini ve onun kuşlar, yılanlar ve şifalı bitkiler hakkındaki şiirlerini kendisine okuduğunu anlatır.

Ovidius'un anlatımı, Aemilius Macer'in sonraki kuşaktan genç şairler üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Macer'in Vergilius ile aynı dönemin edebî çevresinde bulunduğu bilinse de ikisinin yakın dost olduklarını kesin biçimde gösteren bilgiler sınırlıdır.

Eski biyografilerde Aemilius Macer'in Ovidius ile birlikte Asya ve Sicilya'ya seyahat ettiği de aktarılmıştır. Ovidius'un Tristia adlı eserindeki ifadeler, gençlik yıllarında Macer'in yanında bulunduğunu desteklemekle birlikte, bu seyahatlerin ayrıntıları konusunda kesin bilgiler sınırlıdır.

Eserleri

Aemilius Macer'in şiirleri günümüze eksiksiz biçimde ulaşmamıştır. Eserleri, antik dönem yazarlarının yaptığı alıntılar ve göndermeler sayesinde bilinmektedir. Macer özellikle Yunan didaktik şiir geleneğinden yararlanarak kuşlar, zehirli hayvanlar ve bitkiler üzerine eserler kaleme aldı.

Ornithogonia adlı şiiri kuşları konu alıyordu. Eserin Yunan şair Boios'un aynı konudaki çalışmasına dayandığı kabul edilmektedir. Kuşların kökenleri ve mitolojik dönüşümleri üzerine olan bu eser günümüze yalnızca parçalar halinde ulaşmıştır.

Macer'in bir başka eseri yılanlar ve zehirli hayvanlarla ilgiliydi. Bu şiirde Yunan şair ve hekim Kolophonlu Nikandros'un zehirli hayvanların ısırıkları ve sokmaları üzerine yazdığı Theriaca adlı eserinden yararlandı.

Ovidius'un aktardığı bilgiler, Aemilius Macer'in şifalı bitkiler üzerine de şiir yazdığını göstermektedir. Bu çalışmanın Kolophonlu Nikandros'un farmakoloji ve zehirler üzerine yazdığı eserlerden, özellikle Alexipharmaca geleneğinden etkilendiği düşünülmektedir. Ancak Macer'in bu şiiri de bağımsız ve eksiksiz bir eser halinde günümüze ulaşmamıştır.

Macer Floridus ile Karıştırılması

Aemilius Macer'in eserleri yüzyıllar boyunca tıp ve bitkilerle ilişkilendirildiği için, Orta Çağ'da ortaya çıkan De viribus herbarum ya da De virtutibus herbarum adlı bitkisel ilaç kitabı da uzun süre onun adıyla ilişkilendirildi. Eser “Macer Floridus” adıyla yaygınlaştı.

Ancak Macer Floridus, antik çağda yaşamış Aemilius Macer'in eseri değildir. Günümüzde bu Latince didaktik bitki şiiri Orta Çağ'a, yaklaşık 10. veya 11. yüzyıla tarihlendirilmekte ve çoğunlukla Odo Magdunensis, yani Meung-sur-Loire'lı Odo ile ilişkilendirilmektedir.

De viribus herbarum'da onlarca şifalı bitki ve bunların dönemin tıp anlayışına göre kullanım alanları anlatılır. Eserin yüzyıllar boyunca “Macer” adıyla çoğaltılması, Orta Çağ yazmaları ve erken basılı bitki kitaplarında antik şair Aemilius Macer ile Macer Floridus'un birbirine karıştırılmasına neden oldu.

Bu nedenle Herbarum Virtutibus, De viribus herbarum veya Macer Floridus adlarıyla bilinen Orta Çağ eserini Aemilius Macer'in günümüze ulaşmış kitabı olarak göstermek doğru değildir.

Ölümü

Aemilius Macer, MÖ 16 yılında öldü. Ölüm tarihi antik edebî gelenek tarafından bilinmekle birlikte ölüm yeri ve ölümüne ilişkin ayrıntılar kesin değildir. Bu nedenle eski biyografilerde geçen “MÖ 16 yılında 54 yaşında Asya'da öldü” bilgisi kesin bir biyografik veri olarak kullanılamaz.

Eserleri

Ornithogonia - Kuşlar üzerine didaktik şiir; Boios'un eserinden yararlanılarak yazılmıştır ve yalnızca parçaları günümüze ulaşmıştır.
Theriaca ile ilişkilendirilen şiir - Yılanlar ve zehirli hayvanlar üzerine; Kolophonlu Nikandros'un eserlerinden yararlanılarak yazılmıştır ve yalnızca parçaları bilinmektedir.
Şifalı bitkiler üzerine şiir - Ovidius'un aktardığı bilgilerden varlığı bilinmektedir; günümüze bütün halinde ulaşmamıştır.