Adrian Năstase, 28 Aralık 2000 - 21 Aralık 2004 tarihleri arasında Romanya Başbakanı olarak görev yapan Rumen siyasetçi, hukukçu ve akademisyendir. Dışişleri Bakanlığı ve Romanya Temsilciler Meclisi Başkanlığı görevlerinde de bulunan Năstase, 2004 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Sosyal Demokrat Parti'nin (PSD) adayı oldu.

Adrian Năstase, 22 Haziran 1950 tarihinde Romanya'nın başkenti Bükreş'te doğdu. Babası Marian Năstase, Kraliyet Romanya Ordusunda subaydı; annesinin adı Elena Năstase'dir. Nicolae Bălcescu Lisesi'nde, günümüzdeki adıyla Saint Sava Ulusal Koleji'nde öğrenim gördü. Bükreş Üniversitesi'nde hukuk ve sosyoloji eğitimi aldı. Daha sonra uluslararası hukuk alanında doktora yaptı. 1973-1990 yılları arasında Romanya Akademisinin Hukuk Araştırmaları Enstitüsünde araştırmacı olarak çalıştı ve akademik çalışmalarını özellikle uluslararası hukuk alanında sürdürdü.

Siyasi Kariyeri

Adrian Năstase, komünist dönemde Romanya Komünist Partisine üye oldu. 1989'da Nicolae Ceaușescu rejiminin devrilmesinin ardından Ulusal Kurtuluş Cephesi (FSN) içinde siyasete devam etti ve 1990 yılında parlamentoya girdi.

28 Haziran 1990 tarihinde Dışişleri Bakanı oldu. Petre Roman ve Theodor Stolojan hükûmetlerinde sürdürdüğü bu görevden 1992 yılında ayrıldı. Romanya'nın komünizm sonrası dış politikasının şekillendiği bu dönemde ülkenin Avrupa kurumlarıyla ilişkilerinde görev aldı.

1992 seçimlerinin ardından yeniden milletvekili seçilen Adrian Năstase, 28 Ekim 1992'de Romanya Temsilciler Meclisi Başkanı oldu ve 22 Kasım 1996'ya kadar bu görevi yürüttü. 1996 seçimlerinden sonra partisinin muhalefete geçmesiyle Temsilciler Meclisi Başkan Yardımcılığı ve parlamento grubu yöneticiliği gibi görevlerde bulundu.

1990'lı yıllarda Ion Iliescu liderliğindeki siyasi hareketin önde gelen isimlerinden biri olan Năstase, Ulusal Kurtuluş Cephesindeki bölünmenin ardından Demokratik Ulusal Kurtuluş Cephesi (FDSN) ve daha sonra Romanya Sosyal Demokrasi Partisi (PDSR) adını alan siyasi oluşum içinde yer aldı. PDSR'nin 2001 yılında Romanya Sosyal Demokrat Partisi ile birleşmesiyle oluşan Sosyal Demokrat Partinin (PSD) genel başkanlığını 2005 yılına kadar yürüttü.

Başbakanlığı

2000 yılındaki parlamento seçimlerinin ardından Ion Iliescu'nun yeniden cumhurbaşkanı seçilmesiyle Adrian Năstase hükûmeti kurmakla görevlendirildi. 28 Aralık 2000 tarihinde Romanya Başbakanı olarak göreve başladı.

Năstase'nin başbakanlığı döneminde Romanya'nın Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyonu hükûmetin başlıca dış politika hedefleri arasında yer aldı. Romanya, 29 Mart 2004 tarihinde Kuzey Atlantik Antlaşması'na katılım belgelerini Washington'da teslim ederek resmen NATO'ya üye oldu. Ülkenin Avrupa Birliği'ne katılım müzakerelerinin önemli bölümü de Năstase hükûmeti döneminde yürütüldü; Romanya Avrupa Birliği'ne daha sonra, 1 Ocak 2007 tarihinde tam üye oldu.

Adrian Năstase, 2004 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Sosyal Demokrat Partinin adayı oldu. İlk turu birinci sırada tamamladı ancak hiçbir aday salt çoğunluğa ulaşamadığı için ikinci tur yapıldı. 12 Aralık 2004 tarihindeki ikinci turda Traian Băsescu seçimi kazanarak Romanya Cumhurbaşkanı oldu.

Năstase'nin başbakanlık görevi 21 Aralık 2004 tarihinde sona erdi. Ardından Eugen Bejinariu yeni hükûmet kuruluncaya kadar geçici başbakanlık yaptı.

Temsilciler Meclisi Başkanlığı

Adrian Năstase, başbakanlıktan ayrılmasının ardından Aralık 2004'te ikinci kez Romanya Temsilciler Meclisi Başkanı seçildi. Bu görevini Mart 2006'ya kadar sürdürdü.

Hakkında yürütülen yolsuzluk soruşturmalarının yarattığı siyasi baskının ardından 2006 yılında parti yönetimindeki görevlerinden ve Temsilciler Meclisi Başkanlığından ayrıldı. Romanya Temsilciler Meclisi, 16 Mart 2006 tarihinde Năstase'nin başkanlık görevinden istifasını resmen kayda geçirdi.

Yargı Süreçleri

Adrian Năstase, başbakanlık sonrası dönemde farklı yolsuzluk davalarında yargılandı. “Trofeul Calității” (Kalite Kupası) olarak bilinen davada, 2004 cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasına yasa dışı finansman sağlanmasıyla bağlantılı suçlamalar nedeniyle 20 Haziran 2012 tarihinde kesinleşen kararla iki yıl hapis cezasına mahkûm edildi.

Kararın ardından cezaevine gönderilen Năstase, yaklaşık sekiz ay cezaevinde kaldı ve 18 Mart 2013 tarihinde şartlı tahliye edildi.

Ocak 2014'te “Zambaccian” olarak bilinen başka bir davada rüşvet alma suçundan dört yıl, şantaj suçundan ise üç yıl hapis cezasına mahkûm edildi. İki davadaki cezaların birleştirilmesi sonucunda toplam cezası dört yıl altı ay olarak belirlendi. Năstase, Ağustos 2014'te yeniden şartlı tahliye edildi.

Aralık 2021 tarihinde Romanya Yüksek Mahkemesi, Adrian Năstase'nin adli rehabilitasyon talebini kabul etti. Karar, daha önce aldığı mahkûmiyet kararlarını ortadan kaldırmadı ancak bu mahkûmiyetlerden kaynaklanan bazı hukuki yasak ve sonuçların sona ermesini sağladı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Adrian Năstase, üniversite öğrencisiyken eski Romanya Dışişleri Bakanı Grigore Preoteasa'nın kızı Ilinca Preoteasa ile 1973 yılında evlendi. Evlilikleri 1974 yılında sona erdi.

31 Temmuz 1985 tarihinde eski Romanya Tarım Bakanı ve diplomat Angelo Miculescu'nun kızı Dana Miculescu ile evlendi. Çiftin Andrei Năstase (d. 1986) ve Mihnea Năstase (d. 1993) adlarında iki oğlu vardır.

11 Temmuz 2004 tarihinde, dönemin Türkiye Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kızı Esra Erdoğan ile Berat Albayrak'ın İstanbul'daki Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı'nda gerçekleştirilen nikâh törenine Romanya Başbakanı sıfatıyla katıldı. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın kıydığı nikâhta Năstase'nin yanı sıra Ürdün Kralı II. Abdullah, Pakistan Cumhurbaşkanı Pervez Müşerref, Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis ve dönemin Türkiye Dışişleri Bakanı Abdullah Gül de nikâh şahitleri arasında yer aldı.