Türkiye’nin en Büyük Biyografi ve Otobiyografi Sitesi

İlham Aliyev

İlham Aliyev

2003'ten beri Azerbaycan Cumhurbaşkanı

Doğum Tarihi: 24.Aralık.1961

İlham Aliyev kaç yaşında : 65

Burcu: Oğlak

Meslek: Devlet Başkanı

Doğum Yeri: Bakü, Azerbaycan

İlham Aliyev, Azerbaycanlı siyasetçi ve Azerbaycan'ın dördüncü cumhurbaşkanıdır. 31 Ekim 2003 tarihinde başladığı cumhurbaşkanlığı görevini 2026 yılı itibarıyla sürdürmektedir. Daha önce Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) başkan yardımcılığı, milletvekilliği ve başbakanlık görevlerinde bulunmuştur. Yeni Azerbaycan Partisinin (YAP) genel başkanıdır.

İlham Aliyev, 24 Aralık 1961 tarihinde Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de doğdu. Tam adı İlham Haydar oğlu Aliyev'dir. Annesi göz hastalıkları uzmanı ve akademisyen Zarife Aliyeva, babası Azerbaycan'ın üçüncü cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'dir. 1967-1977 yılları arasında Bakü'deki 6 numaralı ortaokulda öğrenim gördü.



Eğitimi ve İlk Çalışmaları

İlham Aliyev, 1977 yılında Moskova'daki Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsüne (MGIMO) girdi. 1982 yılında mezun olduktan sonra aynı kurumda lisansüstü eğitimine başladı. 1985 yılında tarih alanındaki tezini savunarak bilimsel derece aldı. Aynı yıl öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladığı enstitüde 1990 yılına kadar ders verdi.

1991-1994 yılları arasında özel sektörde çalıştı. Moskova ve İstanbul'da ticari faaliyetlerde bulundu; sanayi ve ticaret alanlarında faaliyet gösteren çeşitli işletmelerin yöneticiliğini yaptı.

Petrol Sektöründeki Kariyeri

1994 yılında Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketinde (SOCAR) başkan yardımcılığına atandı. Daha sonra birinci başkan yardımcılığına yükseldi ve Ağustos 2003'e kadar bu görevini sürdürdü.

Bu dönemde Azerbaycan'ın petrol ve doğal gaz kaynaklarının uluslararası pazarlara açılmasına yönelik projelerde çalıştı. Babası Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev döneminde yürütülen petrol politikalarının uygulanmasında görev aldı. Hazar Denizi'ndeki petrol sahalarının geliştirilmesi ve uluslararası enerji şirketleriyle yapılan anlaşmalar kapsamında çalışmalara katıldı.

Siyasi Kariyeri

İlham Aliyev, 1995 ve 2000 yıllarında yapılan seçimlerde Azerbaycan Millî Meclisine milletvekili seçildi. 1999 yılında babası Haydar Aliyev'in genel başkanlığını yürüttüğü Yeni Azerbaycan Partisinin (YAP) genel başkan yardımcılığına getirildi. 2001 yılında partinin birinci genel başkan yardımcısı, 2005 yılında ise genel başkanı oldu.

2001-2003 yılları arasında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisinde (AKPM) Azerbaycan parlamento heyetinin başkanlığını yürüttü. Ocak 2003'te Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi başkan yardımcılığına ve Büro üyeliğine seçildi.

2004 yılında Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi tarafından fahri üyelik diploması ve madalyonuyla ödüllendirildi.

Başbakanlığı

4 Ağustos 2003 tarihinde Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev tarafından başbakanlığa aday gösterildi. Azerbaycan Millî Meclisinin onayının ardından aynı gün başbakan olarak atandı. Bu atamayla milletvekilliği görevi sona erdi.

4 Ağustos - 4 Kasım 2003 tarihleri arasında Azerbaycan Başbakanı olarak görev yaptı. Başbakanlığı sırasında babası Haydar Aliyev'in sağlık sorunları nedeniyle cumhurbaşkanlığı görevini sürdürmesi güçleşmişti. İlham Aliyev, Ekim 2003'te yapılan cumhurbaşkanlığı seçimine Yeni Azerbaycan Partisinin adayı olarak katıldı.

Cumhurbaşkanlığı

2003 Cumhurbaşkanlığı Seçimi

15 Ekim 2003 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 76'sından fazlasını alarak Azerbaycan'ın dördüncü cumhurbaşkanı seçildi. 31 Ekim 2003 tarihinde yemin ederek göreve başladı. Babası Haydar Aliyev, 12 Aralık 2003 tarihinde hayatını kaybetti.

Aliyev'in cumhurbaşkanlığının ilk yıllarında enerji sektörüne yönelik yatırımlar ve petrol ihracat projeleri sürdürüldü. Azerbaycan petrolünü Türkiye üzerinden Akdeniz'e taşıyan Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı 2006 yılında faaliyete geçti.

2008 ve 2013 Cumhurbaşkanlığı Seçimleri

15 Ekim 2008 tarihinde yapılan cumhurbaşkanlığı seçiminde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 88,73'ünü alarak ikinci kez cumhurbaşkanı seçildi. 24 Ekim 2008 tarihinde yeni dönemine başladı.

9 Ekim 2013 tarihinde gerçekleştirilen seçimde oyların yüzde 84,54'ünü alarak üçüncü kez cumhurbaşkanlığına seçildi.

Aliyev'in görev süresinde Azerbaycan'daki seçim süreçleri, siyasi muhalefetin faaliyet koşulları ve basın özgürlüğü uluslararası gözlem kuruluşlarının eleştirilerine konu oldu. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlemcileri, çeşitli seçimlerde siyasi rekabet ve temel özgürlükler bakımından eksiklikler tespit etti.

2016 Anayasa Değişikliği ve 2018 Seçimi

26 Eylül 2016 tarihinde Azerbaycan'da yapılan anayasa referandumunda cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldan yedi yıla çıkarıldı. Anayasa değişiklikleriyle birinci cumhurbaşkanı yardımcılığı ve cumhurbaşkanı yardımcılığı makamları oluşturuldu.

21 Şubat 2017 tarihinde İlham Aliyev, eşi Mihriban Aliyeva'yı Azerbaycan'ın Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak atadı.

11 Nisan 2018 tarihinde yapılan erken cumhurbaşkanlığı seçiminde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 86,02'sini alarak dördüncü kez cumhurbaşkanı seçildi.

Karabağ Savaşı ve Azerbaycan-Ermenistan İlişkileri

İlham Aliyev'in cumhurbaşkanlığı dönemindeki başlıca dış politika ve güvenlik konularından biri, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki Dağlık Karabağ anlaşmazlığı oldu. Sovyetler Birliği'nin dağılması sürecinde başlayan çatışmaların ardından Dağlık Karabağ ve çevresindeki bazı bölgeler 1990'lı yıllarda Ermeni güçlerinin kontrolüne geçmişti.

2020 Karabağ Savaşı

27 Eylül 2020 tarihinde Azerbaycan ve Ermenistan arasında Dağlık Karabağ'da yeniden geniş çaplı savaş başladı. Azerbaycan ordusu, savaş sırasında daha önce Ermeni güçlerinin kontrolünde bulunan çeşitli bölgeleri ve Şuşa kentini ele geçirdi.

9 Kasım 2020 tarihinde İlham Aliyev, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında üçlü bildiri imzalandı. 10 Kasım'da yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasıyla çatışmalar sona erdi. Anlaşma kapsamında Ağdam, Kelbecer ve Laçın bölgelerinin Azerbaycan'a devredilmesi ve Rus barış gücü askerlerinin Dağlık Karabağ'da konuşlandırılması kararlaştırıldı.

2023 Karabağ Operasyonu

19 Eylül 2023 tarihinde Azerbaycan ordusu, Dağlık Karabağ'daki Ermeni silahlı unsurlarına karşı askerî operasyon başlattı. Yaklaşık bir gün süren operasyonun ardından bölgedeki Ermeni güçleri silah bırakmayı kabul etti ve Azerbaycan, Dağlık Karabağ'ın tamamında kontrol sağladı.

Operasyonun ardından bölgedeki Ermeni nüfusun büyük bölümü Ermenistan'a göç etti. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliğinin verilerine göre Eylül 2023'te bir hafta içerisinde 100 binden fazla kişi Dağlık Karabağ'dan Ermenistan'a geçti.

15 Ekim 2023 tarihinde İlham Aliyev, Hankendi'yi ziyaret ederek Azerbaycan bayrağını göndere çekti. Bölgenin Azerbaycan yönetimine geçmesinin ardından yeniden imar ve yerleşim programları başlatıldı.

2025 Azerbaycan-Ermenistan Barış Görüşmeleri

8 Ağustos 2025 tarihinde İlham Aliyev ile Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın ev sahipliğinde Washington'da bir araya geldi.

Görüşmede Azerbaycan ve Ermenistan dışişleri bakanları, iki ülke arasında barış ve devletlerarası ilişkilerin kurulmasını öngören anlaşma metnini parafladı. Aliyev ve Paşinyan, Washington'da ortak bildiri imzaladı.

Bildiride ülkelerin birbirlerinin egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini tanıması, ulaşım bağlantılarının geliştirilmesi ve Azerbaycan'ın ana toprakları ile Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti arasındaki ulaşımın Ermenistan üzerinden sağlanmasına yönelik çalışmalar yer aldı.

Anlaşma metninin paraflanmasının ardından barış anlaşmasının resmî olarak imzalanması ve uygulanmasına yönelik diplomatik görüşmeler 2026 yılında da sürdü.

2024 Cumhurbaşkanlığı Seçimi ve Sonraki Dönem

İlham Aliyev, 7 Şubat 2024 tarihinde gerçekleştirilen erken cumhurbaşkanlığı seçiminde resmî sonuçlara göre oyların yüzde 92,12'sini alarak beşinci kez cumhurbaşkanı seçildi. Seçim sonuçları 13 Şubat 2024 tarihinde Azerbaycan Anayasa Mahkemesi tarafından onaylandı.

Bu seçim, Azerbaycan'ın uluslararası alanda tanınan topraklarının tamamında gerçekleştirilen ilk cumhurbaşkanlığı seçimi oldu. AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi, 2024 seçimlerinin gerçek siyasi alternatiflerin bulunmadığı ve siyasi rekabetin sınırlı olduğu bir ortamda yapıldığını belirtti.

Kasım 2024'te Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 29. Taraflar Konferansı (COP29), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de düzenlendi. İlham Aliyev, 12 Kasım 2024 tarihinde düzenlenen Dünya Liderleri İklim Zirvesi'nin açılışında konuşma yaptı.

2026 yılı itibarıyla Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı görevini ve Yeni Azerbaycan Partisi Genel Başkanlığını sürdürmektedir.

Spor Yöneticiliği

İlham Aliyev, 1997 yılında Azerbaycan Millî Olimpiyat Komitesi başkanlığına seçildi. Bu görevi cumhurbaşkanı seçildikten sonra da sürdürdü.

Azerbaycan'ın uluslararası spor organizasyonlarına ev sahipliği yaptığı dönemde Millî Olimpiyat Komitesinin çalışmalarında yer aldı. Bakü, 2015 Avrupa Oyunları'na ve 2017 İslami Dayanışma Oyunları'na ev sahipliği yaptı. Aliyev, spor yöneticiliği çalışmaları kapsamında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından Olimpiyat Nişanı ile ödüllendirildi.

Ailesi ve Özel Hayatı

İlham Aliyev, 1983 yılında Mihriban Aliyeva ile evlendi. Çiftin Leyla Aliyeva, Arzu Aliyeva ve Haydar Aliyev (İlham Aliyev'in oğlu) adlarında üç çocuğu bulunmaktadır. Eşi Mihriban Aliyeva, 21 Şubat 2017 tarihinden itibaren Azerbaycan'ın Birinci Cumhurbaşkanı Yardımcılığı görevini yürütmektedir.

Azerbaycanca, Rusça, İngilizce, Türkçe ve Fransızca bilmektedir.

Ödülleri ve Nişanları

İlham Aliyev'e cumhurbaşkanlığı döneminde çeşitli ülkeler ve uluslararası kuruluşlar tarafından devlet nişanları ve madalyalar verilmiştir.

2004 - Romanya, Romanya Yıldızı Nişanı
2004 - Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi, Fahri Üyelik Diploması ve Madalyonu
2005 - Suudi Arabistan, Kral Abdülaziz Nişanı
2005 - Azerbaycan, Haydar Aliyev Nişanı
2007 - Fransa, Légion d'Honneur Büyük Haç Nişanı

Siyasi Partisi

Yeni Azerbaycan Partisi (YAP) - 1999 yılında Genel Başkan Yardımcısı, 2001 yılında Birinci Genel Başkan Yardımcısı, 2005 yılından itibaren Genel Başkan



Kaynak:Biyografiler.com

İlham Aliyev Hakkında Haberler

Davos Zirvesi’nde rekor buluşma: Dünya liderleri ve küresel iş dünyası İsviçre’de bir araya geliyor
17 Ocak 2026

Davos Zirvesi’nde rekor buluşma: Dünya liderleri ve küresel iş dünyası İsviçre’de bir araya geliyor

Davos Zirvesi’nde rekor buluşma: Dünya liderleri ve küresel iş dünyası İsviçre’de bir araya geliyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun (WEF)...

Azerbaycan, İran Maslahatgüzarı’nı Hakaretler Nedeniyle Çağırdı
01 Ocak 2025

Azerbaycan, İran Maslahatgüzarı’nı Hakaretler Nedeniyle Çağırdı

Azerbaycan, İran'ın Bakü Büyükelçiliği Maslahatgüzarı Seyit Cafer Meryan'ı, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney'in Erdebil Temsilcisi Ha...

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi hayatını kaybetti
20 Mayıs 2024

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi hayatını kaybetti

İran Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi hayatını kaybetti. 19 Mayıs 2024 tarihinde Azerbaycan'da Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'le birlikte baraj aÃ...