“Litvanya’nın güvenliğini, Avrupa birliğini ve Ukrayna’ya desteği savunan ekonomist ve eski bankacı”

Gitanas Nausėda, 19 Mayıs 1964 tarihinde Litvanya’nın Klaipėda kentinde doğmuştur. Litvanyalı siyasetçi, ekonomist, akademisyen ve eski bankacı olan Gitanas Nausėda, 12 Temmuz 2019 tarihinden bu yana Litvanya Cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır. 2024 yılında ikinci kez seçilen Gitanas Nausėda, siyasete girmeden önce ekonomi, para politikası ve bankacılık alanlarında uzun bir kariyer oluşturmuştur. Cumhurbaşkanlığı dönemi; ulusal güvenlik, Ukrayna’ya destek, NATO ve Avrupa Birliği ile yakın ilişkiler ve sosyal eşitsizliğin azaltılması hedefleriyle öne çıkmıştır.

Gitanas Nausėda, Litvanya’nın Baltık kıyısındaki önemli liman kentlerinden biri olan Klaipėda’da büyümüştür. Ortaöğrenimini bu şehirde tamamladıktan sonra 1982–1987 yılları arasında Vilnius Üniversitesi’nde endüstri ekonomisi eğitimi almıştır. 1987 yılında ekonomi bölümünden mezun olmuş ve aynı alanda lisansüstü çalışmalarına devam etmiştir.

Gitanas Nausėda, 1990-1992 yılları arasında Almanya Akademik Değişim Servisi bursuyla Mannheim Üniversitesi’nde eğitim görmüştür. 1993 yılında ekonomi bilimleri alanında doktora derecesi almıştır. Akademik çalışmaları, Litvanya’nın Sovyet sisteminden piyasa ekonomisine geçiş sürecinde para politikası, enflasyon ve ekonomik reform konularına odaklanmıştır.

Gitanas Nausėda, meslek hayatına kamu yönetimi ve ekonomik araştırma alanlarında başlamıştır. Litvanya Rekabet Konseyinde çalışmış, daha sonra Litvanya Merkez Bankası’na katılmıştır. 1996-2000 yılları arasında bankanın Para Politikası Bölümü Direktörü olarak görev yapmış ve ülkenin para politikası ile ekonomik dönüşüm sürecine katkıda bulunmuştur.

Merkez bankasından ayrıldıktan sonra Gitanas Nausėda, özel bankacılık sektörüne geçmiştir. Daha sonra SEB Bankası bünyesine katılan Vilniaus Bankası’nda görev yapmış, zaman içinde baş ekonomist ve banka başkanı danışmanı olmuştur. Bu görevleri sırasında ekonomi politikaları, vergiler, ücretler, mali piyasalar ve Litvanya’nın Avrupa ekonomisiyle bütünleşmesi üzerine kamuoyunda sıkça görüş bildiren bir uzman haline gelmiştir.

Gitanas Nausėda, bankacılık kariyerinin yanında akademik çalışmalarını da sürdürmüştür. Vilnius Üniversitesi’nde ekonomi dersleri vermiş ve karmaşık ekonomik gelişmeleri kamuoyuna anlaşılır biçimde aktarmasıyla tanınmıştır. Akademik deneyimi, bankacılık uzmanlığı ve kamuoyundaki görünürlüğü, daha sonra siyasi kariyerinin temelini oluşturmuştur.

2018 yılında Gitanas Nausėda, 2019 Litvanya cumhurbaşkanlığı seçimine bağımsız aday olarak katılacağını açıklamıştır. Kendini geleneksel parti sisteminin dışında duran, siyasi açıdan ılımlı bir isim olarak tanıtmıştır. Kampanyasında daha güçlü bir sosyal devlet kurulması, gelir eşitsizliğinin azaltılması, kamu hizmetlerinin geliştirilmesi ve Litvanya’nın Avrupa ve Atlantik yanlısı yöneliminin sürdürülmesi gibi hedeflere yer vermiştir.

Gitanas Nausėda, 2019 cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda Ingrida Šimonytė’yi yenmiş ve 12 Temmuz 2019 tarihinde göreve başlamıştır. Cumhurbaşkanı olarak Litvanya’yı uluslararası alanda temsil etmiş ve ülkenin dış politika, savunma ve ulusal güvenlik konularında önde gelen siyasi figürlerinden biri olmuştur.

İlk cumhurbaşkanlığı döneminde Gitanas Nausėda, “refah devleti” olarak tanımladığı bir sosyal politika anlayışını savunmuştur. Daha yüksek gelirler, daha güçlü sosyal koruma, emekli aylıklarının iyileştirilmesi, bölgesel kalkınma ve ekonomik eşitsizliğin azaltılmasına yönelik önlemleri desteklemiştir. Litvanya Cumhurbaşkanının iç ekonomik politika üzerindeki yetkileri sınırlı olsa da, Gitanas Nausėda bu makamı kamuoyu tartışmalarını ve yasama önceliklerini etkilemek için kullanmıştır.

Gitanas Nausėda, Rusya’nın askerî ve siyasi faaliyetlerine karşı sert bir tutum benimsemiştir. Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından, Ukrayna’nın Avrupalı liderler arasındaki en güçlü destekçilerinden biri olmuştur. Ukrayna’ya askerî, siyasi ve ekonomik yardım verilmesini, Rusya’ya yönelik yaptırımların güçlendirilmesini ve NATO’nun doğu kanadındaki varlığının artırılmasını savunmuştur.

Cumhurbaşkanlığı döneminde Gitanas Nausėda, Litvanya’nın komşusu Belarus ile ilişkilerine de büyük önem vermiştir. Alexander Lukashenko yönetiminin uyguladığı baskıları kınamış ve Belarus demokratik muhalefetini desteklemiştir. Litvanya, Belarus’taki siyasi baskılardan kaçan muhalifler, gazeteciler ve aktivistler için önemli bir sığınma merkezi haline gelmiştir.

Gitanas Nausėda, Litvanya’nın Avrupa Birliği ve NATO üyeliğini sürekli olarak desteklemiştir. Belarus ve Rusya’ya bağlı Kaliningrad bölgesiyle sınır komşusu olan Litvanya için Avrupa ve Kuzey Amerika’daki müttefiklerle yakın iş birliğinin hayati önem taşıdığını savunmuştur. Cumhurbaşkanı olarak aynı zamanda Litvanya Silahlı Kuvvetlerinin başkomutanlığı görevini yürütmektedir.

2024 cumhurbaşkanlığı seçiminde Gitanas Nausėda, ikinci turda yeniden Ingrida Šimonytė ile karşılaşmıştır. Oyların yaklaşık yüzde 74,5’ini alarak açık farkla seçimi kazanmış ve ikinci beş yıllık dönem için görev yetkisi elde etmiştir. Yeniden seçilmesi, özellikle güvenlik politikalarına ve ılımlı siyasi profiline verilen geniş kamuoyu desteğini göstermiştir.

İkinci döneminde Gitanas Nausėda, savunma harcamalarının artırılması, bölgesel caydırıcılığın güçlendirilmesi ve Avrupalı müttefikler arasındaki iş birliğinin derinleştirilmesi yönündeki çağrılarını sürdürmüştür. Bölgesel güvenlik koşullarının ağırlaşması nedeniyle Litvanya’nın daha geniş stratejik hareket alanına sahip olması gerektiğini savunmuştur.

Gitanas Nausėda, genel olarak merkez sağ veya ılımlı muhafazakâr bir siyasi figür olarak tanımlanmaktadır. Destekçileri onun ekonomi alanındaki uzmanlığını, diplomatik üslubunu ve ulusal güvenlik konusundaki kararlı tutumunu öne çıkarır. Eleştirmenleri ise zaman zaman iç siyasete müdahalelerini, iktidar partileriyle ilişkilerini ve refah devleti vaatlerinin ne ölçüde uygulamaya dönüştüğü konularını tartışmaktadır.

Gitanas Nauseda, 1990 yılında Diana Nausėdienė ile evlendi. Ugnė Nauseda ve Gedailė Nauseda adlarında iki çocuğu vardır.

Gitanas Nausėda, anadili olan Litvancaya ek olarak İngilizce, Almanca ve Rusça bilmektedir. 1997'den beri antika kitaplardan oluşan bir koleksiyon toplamaktadır.

Gitanas Nausėda, akademik ekonomistlik, merkez bankacılığı, özel sektör finans uzmanlığı ve devlet başkanlığı deneyimlerini bir araya getiren bir kariyere sahiptir. Siyasi kimliği; Litvanya egemenliğinin korunması, Avrupa bütünleşmesi, Atlantik ötesi iş birliği ve daha dengeli bir sosyal ekonomi anlayışı üzerine kuruludur. Baltık bölgesinin en etkili siyasi liderlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Öne Çıkan Görevleri :
1996-2000 – Litvanya Merkez Bankası – Para Politikası Bölümü Direktörü
2000-2018 – SEB Bankası – Ekonomist / Baş Ekonomist / Danışman
2009-2018 – Vilnius Üniversitesi – Öğretim Görevlisi / Profesör
2019- – Litvanya Cumhurbaşkanı


Kaynak:Biyografiler.com