Ferdi Merter, 19 Haziran 1939 tarihinde İstanbul'da doğdu. Tam adı Ferdi Merter Fosforoğlu'dur. Babası oyuncu Renan Fosforoğlu, annesi oyuncu Muazzez Arçay'dır. Babasının ikinci evliliğinden dünyaya gelen oyuncu Enis Fosforoğlu kardeşidir. İstanbul İtalyan Lisesi'nde öğrenim gördükten sonra 1959 yılında Ankara Devlet Konservatuvarı'na girdi ve 1962 yılında Tiyatro Bölümü'nden mezun oldu.

Çocukluk Yılları ve Sinemaya Başlangıcı

Ferdi Merter, henüz bir yaşındayken Tosun Paşa adlı filmde kamera karşısına geçti. 1952 yılında Dağların Kızı Ruhsar filminde çocuk oyuncu olarak rol aldı. Çocukluk ve gençlik yıllarında çeşitli filmlerde oynadı.

1945 yılında seslendirme çalışmalarına başladı. Kullandığı Ferdi adını, dublaj öğretmeni Ferdi Tayfur (Dublaj)'dan aldığı biyografik kaynaklarda belirtilmektedir. 1958 yılına kadar İstanbul'da tiyatro, sinema ve seslendirme çalışmalarını sürdürdü.

Tiyatro Kariyeri

Konservatuvardan mezun olduğu 1962 yılında Devlet Tiyatroları'nda görev yapmaya başladı. 1963 yılında askerliğini Sivas'ta yaptı. Devlet Tiyatroları'nda oyunculuk ve yönetmenliğin yanı sıra Edebi Kurul ve Disiplin Kurulu üyelikleri, başrejisörlük ve sanat yönetmenliği gibi görevlerde bulundu.

1976-1980 yılları arasında Devlet Tiyatroları Çalışanları Derneği'nde (DETÇA) genel sekreterlik ve başkanlık yaptı. 1983 yılında Devlet Tiyatroları'ndan ayrılarak Ankara Sanat Tiyatrosu'nda oyuncu olarak çalışmaya başladı. 1984 yılında Hürol Tiyatrosu'nda oyunculuk ve yönetmenlik yaptı, 1985 yılında yeniden Devlet Tiyatroları'na döndü.

1986 yılında Adana Devlet Tiyatrosu'nda yöneticilik yaptı. Bir yıl sonra Ankara Devlet Tiyatrosu'na döndü. 1988 yılında yeniden DETÇA Genel Başkanlığına, 1992 yılında SES-DER Genel Başkanlığına getirildi. 1992 ve 1993 yıllarında Devlet Tiyatroları Edebi Kurulu'nda sanatçı temsilcisi olarak görev yaptı. 1995 yılında ise kurumun Disiplin Kurulu'nda seçimle belirlenen sanatçı temsilcisi oldu.

Devlet Tiyatroları bünyesinde oyuncu ve yönetmen olarak uzun yıllar çalışan Merter, 2000 yılında başrejisörlük, 2002 yılında Ankara Devlet Tiyatrosu'nda sanat yönetmenliği görevini üstlendi. ODTÜ ve İTÜ'de tiyatro ve oyunculuk alanında dersler verdi.

2004 yılında oyuncu olan kızı Almula Merter ile birlikte Çığır Sahne'yi kurdu. Daha sonraki yıllarda Müjdat Gezen Tiyatrosu'nda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. 2012 yılında Ferdi Merter & Tiyatro Can'sın adlı tiyatro oluşumunu kurdu.

Yazarlığı

Ferdi Merter, tiyatro oyunları, çocuk oyunları ve kitaplar kaleme aldı. Yazdığı eserler arasında Silahlar ve Çiçekler, Kuğular Şarkı Söylemez, Zincir, Lise ve Dengi Okullara Tiyatro, İlköğretim Okullarına Tiyatro, Ateşte Semaha Durmak ve Tiyatro Tiyatro Tiyatro bulunmaktadır.

Silahlar ve Çiçekler ilk kez 1960'ların sonunda tiyatro çalışmaları arasında yer aldı ve daha sonra kitap olarak yayımlandı. İstanbulname, Kuklacı, Bir Kadın Bir Erkek Vardı, Kuğular Şarkı Söylemez, Tetikçi ve Seviyorlardı Yaşamı yazdığı veya sahneye koyduğu çalışmalar arasındadır.

2003 yılında Tiyatro Yazarları Derneği Genel Başkanlığı yaptı. 2011-2014 yılları arasında Film-San Vakfı Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundu.

Ailesi

Ferdi Merter, 1965 yılında Cansın Merter ile evlendi. Çiftin 1966 yılında Almula Merter adlı kızları, 1970 yılında Teymuralp Merter adlı oğulları dünyaya geldi. Almula Merter de tiyatro alanında oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı.

Ölümü

Ferdi Merter, 27 Şubat 2018 tarihinde evinde düşerek kalçasını kırdı. Geçirdiği ameliyatın ardından devam eden tedavi sürecinde 2 Mayıs 2018 tarihinde Ankara'da bir hastanede yoğun bakıma alındı.

19 Eylül 2018 tarihinde Ankara'da 79 yaşında hayatını kaybetti. Ankara Küçük Tiyatro'da düzenlenen törenin ardından Karşıyaka Camisi'nde cenaze namazı kılındı ve Karşıyaka Mezarlığı'na defnedildi.

Kitapları

2013 - Eşcinsel Kuğu
2010 - Gerçek Orada Bir Yerde
Zincir
Lise ve Dengi Okullara Tiyatro
İlköğretim Okullarına Tiyatro
Ateşte Semaha Durmak
Tiyatro Tiyatro Tiyatro
Silahlar ve Çiçekler

Filmleri

2015 - Diktatör Adolf Hitler'in Hayatının Esrarengiz Yönleri (sinema filmi)
2014 - Vay Başıma Gelenler 2,5 (Kadir Baba; sinema filmi)
2014 - Sinemada İstanbul: Kadrajdaki Şehir (kendisi; belgesel)
2011 - Kolpaçino: Bomba (Kemal; sinema filmi)
1998 - Cumhuriyet (Mehmet Recep Peker; sinema filmi)
1974 - Şeytan (Doktor; sinema filmi)
1973 - Turist Ömer Uzay Yolunda (Dr. McCoy; sinema filmi)
1969 - Ayrı Dünyalar (Gazeteci; sinema filmi)
1966 - İhtiras Kurbanları (sinema filmi)
1964 - Çanakkale Aslanları (sinema filmi)
1958 - Asi Evlat (sinema filmi)
1953 - İhtiras Kurbanları (sinema filmi)
1952 - Dağların Kızı Ruhsar (çocuk oyuncu; sinema filmi)
1949 - Fedakâr Ana (çocuk oyuncu; sinema filmi)
1940 - Tosun Paşa (çocuk oyuncu; sinema filmi)

Dizileri

2017 - Fi (konuk oyuncu; internet dizisi)
2015-2016 - Kiralık Aşk (Hulusi İplikçi; televizyon dizisi)
2011-2014 - Kurtlar Vadisi Pusu (Beyefendi; televizyon dizisi)
2010 - İhanet (İlhan Bey; televizyon dizisi)
2009 - Bu Kalp Seni Unutur mu? (Orhan Aldıkaçtı; 7. bölüm; televizyon dizisi)
2007 - Kaptan (televizyon dizisi)
2005-2006 - Acı Hayat (Sefa Kervancıoğlu; televizyon dizisi)
1996 - Kurtuluş (P. M. Protopapadakis; televizyon dizisi)
1992 - Emret Bakanım (televizyon dizisi)
1989 - Beybaba (televizyon dizisi)
1987 - Kuruluş / Osmancık (Romen Diyojen; televizyon dizisi)
1983 - Kurt ve Kuzu (televizyon dizisi)

Seslendirme Çalışmaları

2011 - Harry Potter ve Ölüm Yadigârları: Bölüm 2 (Türkçe seslendirme)
2010 - Harry Potter ve Ölüm Yadigârları: Bölüm 1 (Türkçe seslendirme)
2010 - Alice Harikalar Diyarında (Türkçe seslendirme)
2005 - Narnia Günlükleri: Aslan, Cadı ve Dolap (Türkçe seslendirme)
1996 - İlk Korku (Türkçe seslendirme)
1996 - Öldürme Zamanı (Türkçe seslendirme)
1978 - Dallas (Türkçe seslendirme; televizyon dizisi)
1977 - Aşk Gemisi (Türkçe seslendirme; televizyon dizisi)
1972 - Baba (Türkçe seslendirme)

Yönetmenlik ve Senaryo Çalışmaları

1994 - Unutulmayan Anılar (yönetmen; televizyon dizisi)
1986 - Gazoz Ağacı (yönetmen ve senarist; televizyon dizisi)
1973 - Turist Ömer Uzay Yolunda (senarist; sinema filmi)
1971 - İpi Boynunda Bil (yönetmen ve senarist; sinema filmi)

Sinema Filmlerinde Yönetmen Ekibi

1968 - Hacı Murat Geliyor (reji ekibi)
1964 - Çanakkale Aslanları (reji ekibi)

Yönettiği Tiyatro Oyunları

2012 - Beyefendi'ye Bir Yalancı Aranıyor : Dimitris Psathas - yönetmen - Tiyatro Can'sın
2006 - Anadolar : Muzaffer İzgü - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
2005 - Akvaryum : Aldo Nicolaj - yönetmen - Bursa Devlet Tiyatrosu
2004 - Genç Osman : Turan Oflazoğlu - yönetmen - Çığır Sahne
2001 - Cengiz Han'ın Bisikleti : Refik Erduran - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
2000 - Domuz Ahırı : Athol Fugard - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
2000 - Arzu Tramvayı : Tennessee Williams - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1999 - Dava : Ferdi Merter - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1999 - Şıpsevdi : Hüseyin Rahmi Gürpınar - yönetmen - Sivas Devlet Tiyatrosu
1997 - Seviyorlardı Yaşamı : Ferdi Merter - yönetmen - Sivas Devlet Tiyatrosu
1997 - Eski Fotoğraflar : Dinçer Sümer - yönetmen - Antalya Devlet Tiyatrosu
1996 - Boyacı : Tuncer Cücenoğlu - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1995 - Kuğular Şarkı Söylemez : Ferdi Merter - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1994 - Yüzsüz : Dario Fo - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1993 - Madalyon : Refik Erduran - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1993 - Bir Kadın Bir Erkek Vardı : Ferdi Merter - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1991 - Gizli Oturum : jean-paul-sartre - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1990 - Barbaros Hayrettin : Fazıl Hayati Çorbacıoğlu - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1989 - Bunu Yapan İki Kişi : Refik Erduran, Tülay Güngör - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1988 - Yanlışlık : Albert Camus - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1987 - Sevgili Tiyatro : Ahmet Önel - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1987 - Deli İbrahim : Turan Oflazoğlu - yönetmen - Adana Devlet Tiyatrosu
1986 - Akvaryum : Aldo Nicolaj - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1979 - İmparator Jones : Eugene O'Neill - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1978 - Gülünç Kibarlar : Moliere - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1978 - Cephede Piknik : Fernando Arrabal - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1972 - Alaaddin'in Sihirli Lambası : Ferdi Merter - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1971 - Ne Güzel Şey : İsmet Kür - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1969 - Silahlar ve Melekler : Ferdi Merter - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu
1967 - Pof ile Paf : Ergun Sav - yönetmen - Ankara Devlet Tiyatrosu

Rol Aldığı Tiyatro Oyunları

2008 - Mustafam Kemal'im : Tuncer Cücenoğlu - oyuncu - Müjdat Gezen Tiyatrosu
2007 - Sınıf Bunadı : Müjdat Gezen - oyuncu - Müjdat Gezen Tiyatrosu
2002 - Dövme : Dea Loher - oyuncu - Almula Merter Tiyatrosu
1995 - Kuğular Şarkı Söylemez : Ferdi Merter - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1989 - Cumhuriyet Kızı : Memet Baydur - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1988 - Buzcu Geliyor : Eugene O'Neill - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1985 - Bir Sabah Gülerek Uyan : Necati Cumalı - oyuncu - İstanbul Devlet Tiyatrosu
1982 - Yaz Misafirleri : Maksim Gorki - oyuncu - Ankara Sanat Tiyatrosu
1981 - Scapin'in Dolapları : Moliere - oyuncu - Erzurum Devlet Tiyatrosu
1981 - Akın : Faruk Nafiz Çamlıbel - oyuncu - Erzurum Devlet Tiyatrosu
1980 - Hep Vatan İçin : İsa Coşkuner - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1979 - Bir Umut İçin Montserrat : Emmanuel Roblès - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1978 - Güneş Çocukları : Maksim Gorki - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1978 - Cephede Piknik : Fernando Arrabal - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1977 - III. Selim : Celal Esat Arseven, Salah Cimcoz - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1976 - Aman Bana Bir Eğlence : Cevdet Yavuzdoğan - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1975 - Pas Pas : Ion Băieșu - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1975 - Kedi Oyunu : István Örkény - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1973 - Bağdat Hatun : Güngör Dilmen - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1973 - Akın : Faruk Nafiz Çamlıbel - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1972 - Yanlışlıklar Komedyası : William Shakespeare - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1971 - Becket Yahut Tanrının Şerefi : Jean Anouilh - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1970 - IV. Murat : Turan Oflazoğlu - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1969 - Lysistrata : Aristophanes - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1968 - Meçhul Asker ve Karısı : Peter Ustinov - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1968 - Çınar Dede ile Ihlamur Nine : Semih Sergen - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1967 - Deli İbrahim : Turan Oflazoğlu - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1967 - IV. Henry : Luigi Pirandello - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1966 - My Fair Lady : Alan Jay Lerner - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1965 - İstanbul Efendisi : Musahipzade Celal - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1964 - Dünyanın Düzeni : Seán O'Casey - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1964 - Dumanlı'da Telakki Var : Nazım Kurşunlu - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1964 - Buzlar Çözülmeden : Cevat Fehmi Başkut - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1963 - Julius Caesar : William Shakespeare - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1962 - Dumanlı'da Telakki Var : Nazım Kurşunlu - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1961 - Göç : Cevat Fehmi Başkut - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1960 - Büyük Jüstinyen : Refik Erduran - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu
1959 - Kral Oidipus : Sofokles - oyuncu - Ankara Devlet Tiyatrosu


Kaynak:Biyografiler.com