Esin Afşar, 14 Eylül 1936 tarihinde babasının Türkiye'nin başkonsolosu olarak görev yaptığı Bari, İtalya'da doğmuş Türk şarkıcı, besteci, tiyatro ve sinema oyuncusu, yazar ve çevirmenidir. Piyano eğitimiyle başladığı sanat yaşamını tiyatro oyunculuğu, çağdaş folk müziği, beste çalışmaları ve yurt dışı konserleriyle sürdürdü. Özellikle Kul Ahmet'ten derlenen “Yoh Yoh” yorumuyla tanındı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Esin Afşar'ın babası diplomat ve yazar Nüzhet Haşim Sinanoğlu, annesi gazeteci, çevirmen ve yazar Rüveyde Sinanoğlu idi. Bilim insanı Oktay Sinanoğlu ağabeyidir. Aile, İkinci Dünya Savaşı'nın başlamasının ardından İtalya'dan Türkiye'ye döndü. Afşar henüz çocukken babası 1941 yılında hayatını kaybetti.

Öğrenimini TED Ankara Koleji'nde sürdürdü; ardından Ankara Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümünden mezun oldu. Şan eğitiminde Elvira de Hidalgo ve Madam Böhm ile çalıştı.

Tiyatro Kariyeri

Konservatuvar eğitiminin ardından Devlet Tiyatroları'nda piyanist olarak çalışmaya başladı. Muhsin Ertuğrul'un yönlendirmesiyle sahneye geçti ve yaklaşık 12 yıl tiyatro oyunculuğu yaptı. Bu dönemde Aşk Acısı, Dünkü Çocuk, Çalıkuşu, Ekmek Parası, Generalin Aşkı, Tahta Çanaklar, Dışardakiler ve Poker Partisi gibi oyunlarda rol aldı.

Fantastiks müzikalinde oynadığı dönemde Erkan Özerman'ın önerisiyle yeniden müziğe ağırlık verdi. Daha sonra tiyatro çalışmalarını bütünüyle bırakmadı. Bilgesu Erenus'un yazdığı tek kişilik Kelaynaklar oyununda 1982-1983 yıllarında sahneye çıktı.

Hans Christian Andersen'in masalından oyunlaştırdığı Kırmızı Pabuçlar da tiyatro çalışmalarının önemli parçalarından biri oldu. Eser, 1980'li yıllarda Ankara ve İstanbul Devlet Tiyatroları sahnelerinde oynandı. Afşar daha sonra bu uyarlamayı kitap olarak da yayımladı.

Müzik Kariyeri

Esin Afşar, 1968'i 1969'a bağlayan dönemde Ankara'daki Bulvar Palas'ta hafif müzik repertuvarıyla sahneye çıkmaya başladı. İlk yıllarında İngilizce, Fransızca ve İtalyanca parçalar söyledi. Ruhi Su ile çalışmasının ardından repertuvarında Anadolu türküleri ve halk şiirinden bestelenmiş eserler daha geniş yer tutmaya başladı.

Dönemin Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil tarafından “diplomatik sanatçı” sıfatıyla Macaristan'a gönderildi. Sonraki yıllarda Dışişleri Bakanlığının kültürel etkinlikleri kapsamında farklı ülkelerde de konserler verdi.

1969'dan itibaren seslendirdiği Kul Ahmet'in “Yoh Yoh” türküsüyle geniş kitlelerce tanındı ve uzun süre “Bayan Yoh Yoh” adıyla anıldı. Aynı dönemde Yunus Emre'nin dizelerinden bestelediği “Bana Seni Gerek Seni” repertuvarının bilinen parçalarından biri oldu. 1969 yılında Fransa'da Jacques Brel ile birlikte Dario Moreno Ödülü'nü aldı. Romanya'nın Braşov kentindeki uluslararası müzik festivalinde de Eleştirmenler Ödülü'ne değer görüldü.

Grace Kelly'nin davetiyle Monako'daki Uluslararası Televizyon Festivali'ne katıldı; burada Gilbert Bécaud ve Josephine Baker gibi sanatçılarla aynı etkinlikte sahne aldı. Fransız televizyonunun çeşitli programlarına da konuk oldu.

1970 yılında Bulgaristan'da düzenlenen Uluslararası Altın Orfe Müzik Festivali'nde Selmi Andak'ın bestelediği “Gurbet Yorganı” ile üçüncülük aldı. Aynı dönem Türkiye'de düzenlenen sanatçı değerlendirmelerinde yılın kadın şarkıcılarından biri olarak ödüllendirildi.

1972 yılında dönemin Sovyetler Birliği'nde bir ay süren turneye çıktı. Aynı yıl Japonya'da konser verdi ve NHK'nin “Music in the World” programına katıldı; ardından Seul'de televizyon programına çıktı. Sonraki yıllarda İsrail, İngiltere, İtalya, Belçika, Tunus ve Avustralya'da konserler verdi. Sidney ve Melbourne, Avustralya turnesinin durakları arasındaydı.

1975 yılında Türkiye'nin ilk Eurovision Şarkı Yarışması ulusal seçmelerine söz ve müziği kendisine ait “Canı Sıkılan Adam” ile katıldı. Aynı yıl İsrail'deki Akdeniz Halk Şarkıları Festivali'nde Selmi Andak'ın bir bestesini seslendirerek dördüncü oldu.

1980'lerin ortalarından itibaren özellikle Fransa'da yoğun konserler verdi. 1986 yılında Paris'teki Théâtre de la Ville'de sahne aldı ve Orient Express Avrupa Festivali kapsamındaki etkinliklere katıldı. 1987 yılında Fransız şarkıcı Cora Vaucaire ile İstanbul Atatürk Kültür Merkezi'nde ve Ankara'da ortak konserler verdi; aynı yıl Fransa'daki konserlerini sürdürdü.

1986 yılında Dün ve Bugünün Türk Şiir ve Ezgileri adlı uzunçalarını yayımladı. Ardından Ruhi Su'ya Türkü, Yunus Emre, Esin Alaturka ve Atatürk gibi albümler geldi. Yunus Emre, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Nazım Hikmet ve Aşık Veysel'in şiir ve eserlerinden yararlanan albüm ve konser programları hazırladı.

1991 yılında İstanbul Festivali kapsamında 6 Temmuz'da Atatürk Kültür Merkezi'nde konser verdi; aynı dönemde Kuzey Amerika, Avrupa ve Uzak Doğu'da konserler gerçekleştirdi. 1990'lı yıllarda Yunus Emre ve Mevlânâ şiirlerinden oluşturduğu repertuvarı uluslararası kayıtlarla da yayımlandı. Nazım Hikmet'in ölümünün 30. yılı dolayısıyla 1993'te Fransa'da şairin dizelerinden bestelenmiş eserleri seslendirdi.

Sosyal ve Televizyon Çalışmaları

Esin Afşar, sanat çalışmalarının yanında çeşitli sivil toplum kuruluşlarında görev aldı. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, Atatürkçü Düşünce Derneği, Türkiye-Yunanistan Dostluk Derneği, Sokaktaki Çocukları ve Gençleri Koruma Derneği, Sigara İçmeyenler Derneği, Beyoğlu'nu Güzelleştirme Derneği ve Müzik Dostları Derneği çalışmalarına katıldı.

15 Mayıs 1984 tarihinde “Türkiye'de Demokratik Düzene İlişkin Gözlem ve İstekler” başlıklı ve daha sonra Aydınlar Dilekçesi adıyla anılan metni Cumhurbaşkanlığı ile TBMM Başkanlığına sunan heyette Aziz Nesin, Bahri Savcı, Fehmi Yavuz, Hüsnü Göksel ve Bilgesu Erenus ile birlikte yer aldı.

Televizyonda ETV için hazırlanan “Onlar Hep Genç” programının hazırlayıcılığını ve sunuculuğunu yaptı. Programda ileri yaşlarına karşın meslek ve sanat yaşamlarını sürdüren kişilerle söyleşiler gerçekleştirdi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Esin Afşar, tiyatro oyuncusu Kerim Afşar ile 2 Eylül 1958 tarihinde evlendi. Bu evlilikten 1961 yılında Pınar Afşar dünyaya geldi. Çift daha sonra ayrıldı.

28 Ağustos 1975 tarihinde Şener Aral ile evlendi. Bu evlilikten 1976 yılında oğlu Aydıncan Aral doğdu.

Ölümü

Esin Afşar, lösemi tedavisi gördüğü Şişli Florence Nightingale Hastanesi'nde 14 Kasım 2011 tarihinde 75 yaşında hayatını kaybetti. 17 Kasım'da düzenlenen törenlerin ardından Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Filmleri ve Televizyon Yapımları

2004 - Neredesin Firuze (sinema filmi)
1989 - Gönüller Sultanı Mevlana (sunucu; televizyon yapımı)
1974 - Göç (Sarı Saçlı Kız; sinema filmi)

Albümleri

2010 - Büyük Türk Şairi, Dünya Şairi: Nâzım Hikmet
2010 - Esin Afşar - Odeon Yılları (derleme)
2002 - Yunus Emre & Mevlana Şarkıları
1999 - Caz Yorumlarıyla Âşık Veysel
1998 - Pembe Uçurtma
1998 - Özlem
1997 - Atatürk
1995 - Esin Alaturka
1991 - Yunus Emre
1987 - Ruhi Su'ya Türkü
1986 - Dün ve Bugünün Türk Şiir ve Ezgileri

Kolektif Albüm ve Proje Kayıtları

2006 - Söz: Çiğdem Talu (derleme; “Sanatçının Kaderi” ile)
2000 - Nâzım Hikmet Şarkıları (kolektif VCD-kitap projesi; “Tahir'le Zühre Meselesi” yorumuyla)

45'lik Plakları

1976 - Zühtü / Kaz
1976 - Hacer Hanım / Ben Olayım
1975 - Sanatçının Kaderi / O Pencere
1975 - Canı Sıkılan Adam / Yiğidin Öyküsü
1974 - Sandığımı Açamadım / Güneşe Giden Gemi
1974 - Dert Şarkısı / Niye Çattın Kaşlarını
1971 - Gel Dosta Gidelim / Sorma
1971 - Sivastopol / Küçük Kuşum
1971 - Diley Diley Yar / Cevizin Yaprağı
1971 - Yağan Yağmur / Çatladı Dudaklarım Öpülmeyi Öpülmeyi
1970 - Kara Toprak / Yunus (Bana Seni Gerek Seni)
1970 - Yoh Yoh / Bebek (Bir Masal Türküsü)
1970 - Allam Allam Seni Yar / Drama Köprüsü
1970 - Halalay Çocuk / Güzelliğin On Para Etmez
1970 - Gurbet Yorganı / Elif
1970 - Niksar'ın Fidanları / Ali'yi Gördüm Ali'yi
1970 - Allam Allam Seni Yar / Yoh Yoh

Kitapları

2008 - Yaşamımdan Esintiler (anı)
2001 - Kırmızı Pabuçlar (Hans Christian Andersen'in eserinden oyunlaştırma)
2001 - Gül Prenses (Rüveyde Sinanoğlu'nun metninden sahne uyarlaması)
1995 - Anılar Yanıltır mı? (anı)

Katkıda Bulunduğu Kitaplar

2004 - Sefername II (Orhan Kural tarafından derlenen gezi yazıları kitabına katkı)

Tiyatro Oyunları

1982-1983 - Kelaynaklar (Bilgesu Erenus; tek kişilik oyun)
1980'ler - Kırmızı Pabuçlar (oyunlaştıran: Esin Afşar)
Fantastiks (müzikal)
Aşk Acısı
Dünkü Çocuk
Çalıkuşu
Ekmek Parası
Generalin Aşkı
Tahta Çanaklar
Dışardakiler
Poker Partisi


Kaynak:Biyografiler.com