Birleşik Krallık’ı Avrupa Ekonomik Topluluğu’na taşıyan 1970 ve 1974 arası İngiltere başbakanı

Edward Heath, 9 Temmuz 1916 tarihinde İngiltere’nin Kent bölgesindeki Broadstairs kentinde doğmuştur. Tam adı Edward Richard George Heath olan Heath, İngiliz siyasetçi, asker ve Conservative Party lideridir. 1970-1974 yılları arasında Birleşik Krallık Başbakanı olarak görev yapmış, özellikle ülkesinin 1973 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu’na katılmasıyla hatırlanmıştır. Avrupa bütünleşmesine verdiği güçlü destek, onun siyasi mirasının en belirgin yönlerinden biri olmuştur.

Edward Heath, marangoz ve inşaat ustası William George Heath ile hizmetçilik yapmış olan Edith Anne Heath’in oğlu olarak dünyaya geldi. Orta sınıfın alt kesiminden gelen aile geçmişi, onu dönemin birçok muhafazakâr siyasetçisinden farklı bir sosyal zemine yerleştirdi. Chatham House Grammar School’da eğitim aldıktan sonra Oxford Üniversitesi’nde Balliol College’a girdi ve burada siyaset, müzik ve öğrenci etkinlikleriyle ilgilendi.

Edward Heath, Oxford yıllarında Conservative Association içinde aktif oldu. Aynı zamanda Avrupa siyasetine ve uluslararası ilişkilere ilgi duydu. 1930’larda Nazi Almanyası’nın yükselişine karşı uyarılarda bulunan genç siyasetçiler arasında yer aldı. Bu dönem, onun ileride Avrupa iş birliğine verdiği önemin düşünsel temelini oluşturdu.

Edward Heath, İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere ordusunda görev yaptı. Royal Artillery bünyesinde savaşan Heath, savaşın sonlarına doğru yarbay rütbesine kadar yükseldi. Askerlik deneyimi, onun disiplinli, bürokratik ve görev odaklı siyasi kişiliğini güçlendirdi.

Edward Heath, 1950 yılında Bexley milletvekili olarak House of Commons’a seçildi. Parlamento kariyerinde kısa sürede yükseldi ve Conservative Party içinde Avrupa politikaları, parti yönetimi ve hükümet organizasyonu konularında etkili bir isim haline geldi. 1950’lerin sonu ve 1960’larda Chief Whip, Labour Bakanlığı ve Ticaret Kurulu gibi görevlerde bulundu.

Edward Heath, 1965 yılında Conservative Party lideri seçildi. Bu göreve gelişi, partide aristokrat kökenli eski liderlik geleneğinden daha profesyonel, teknokratik ve meritokratik bir siyaset anlayışına geçişin sembollerinden biri olarak görüldü. Harold Wilson liderliğindeki Labour Party’ye karşı muhalefet yürüttü ve 1970 genel seçimlerinde Conservative Party’yi iktidara taşıdı.

Edward Heath, başbakanlığı döneminde Birleşik Krallık ekonomisindeki yapısal sorunlar, yüksek enflasyon, sendikal mücadeleler, sanayi grevleri ve enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Hükümeti, başlangıçta serbest piyasa odaklı reformlar ve kamu harcamalarını sınırlama hedefiyle yola çıktı; ancak ekonomik koşullar ve sanayi baskıları nedeniyle bazı alanlarda devlet müdahalesini artırmak zorunda kaldı.

Edward Heath’in başbakanlık mirasının en önemli başlığı, Birleşik Krallık’ın 1973 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu’yna katılmasıdır. Heath, Avrupa ile ekonomik ve siyasi bütünleşmeyi Britanya’nın geleceği için stratejik bir yönelim olarak gördü. Bu karar, sonraki on yıllarda Birleşik Krallık siyasetinin en tartışmalı konularından biri haline gelecek Avrupa meselesinin merkezinde yer aldı.

Edward Heath, başbakanlığı sırasında Kuzey İrlanda’daki şiddet olaylarıyla da karşı karşıya kaldı. The Troubles olarak bilinen çatışma döneminde hükümeti, güvenlik politikaları ve siyasi çözüm arayışları arasında zor bir denge kurmaya çalıştı. 1972 yılında Stormont Parlamentosu askıya alındı ve Kuzey İrlanda’da doğrudan Londra yönetimi uygulamasına geçildi.

Edward Heath, 1973 petrol krizi ve madenci grevleriyle derinleşen ekonomik ve sosyal kriz sonucunda erken seçime gitmek zorunda kaldı. 1974 Şubat seçiminde net çoğunluk elde edemedi ve başbakanlığı sona erdi. Aynı yıl yapılan ikinci seçimden sonra Conservative Party içindeki liderliği zayıfladı. 1975 yılında parti liderliği yarışında Margaret Thatcher’a kaybetti.

Edward Heath, liderlikten ayrıldıktan sonra da uzun yıllar Parlamento’da kaldı. Avrupa yanlısı duruşunu sürdürdü ve özellikle Margaret Thatcher dönemindeki Avrupa şüpheciliğiyle sık sık görüş ayrılığı yaşadı. Kişisel olarak müziğe, özellikle orkestra şefliğine ve klasik müziğe büyük ilgi duydu; ayrıca yatçılık alanında da tanınan bir figürdü.

Edward Heath, 17 Temmuz 2005 tarihinde İngiltere’nin Wiltshire bölgesindeki Salisbury kentinde 89 yaşında zatürreden hayatını kaybetti.

Britanya siyasi tarihinde Avrupa bütünleşmesi, savaş sonrası muhafazakâr modernleşme, sendikalarla mücadele ve 1970’lerin ekonomik krizleriyle birlikte anılan önemli bir başbakan olarak değerlendirilir.

Görevleri:
1950–2001 – Birleşik Krallık Parlamentosu Üyesi
1959–1960 – Chief Whip
1960–1963 – Lord Privy Seal
1963–1964 – President of the Board of Trade
1965–1975 – Conservative Party Lideri
1970–1974 – Birleşik Krallık Başbakanı


Kaynak:Biyografiler.com