Ahmet Altan, gazeteci, romancı ve deneme yazarıdır. Tam adı Ahmet Hüsrev Altan'dır. Gazetecilik kariyerinde çeşitli gazete ve televizyonlarda görev yapan Altan, 2007 yılında yayın hayatına başlayan Taraf gazetesi'nin kurucuları arasında yer aldı ve gazetenin genel yayın yönetmenliğini yaptı. Dört Mevsim Sonbahar, Sudaki İz, Tehlikeli Masallar, Kılıç Yarası Gibi, Aldatmak, En Uzun Gece, Son Oyun ve Hayat Hanım başlıca romanları arasındadır. Gazeteci ve yazar Çetin Altan'ın oğlu, akademisyen ve yazar Mehmet Altan'ın ağabeyidir.

Çocukluğu ve Eğitimi

Ahmet Altan, 2 Mart 1950 tarihinde Ankara'da doğdu. Annesi Kerime Altan, babası gazeteci ve yazar Çetin Altan'dır. Kardeşi Mehmet Altan da akademisyen, ekonomist ve yazardır.

Orta ve lise öğrenimi sırasında farklı okullarda eğitim gördü. Robert Kolej ve Ankara Kolejinde okuduktan sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne devam etti. Daha sonra İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesinden mezun oldu.

Gazetecilik Kariyeri

Ahmet Altan, 24 yaşında gazeteciliğe başladı. Meslek yaşamında gece muhabirliğinden yöneticiliğe kadar gazeteciliğin farklı alanlarında görev yaptı. Nokta dergisinde çalıştı; Hürriyet, Güneş, Milliyet ve Yeni Yüzyıl gibi gazete ve dergilerde görev aldı ve köşe yazıları yazdı.

1990'lı yıllarda Neşe Düzel ile birlikte televizyonda Kırmızı Koltuk ve Dinamit gibi tartışma programları hazırlayıp sundu. Yazıları ve televizyon programlarındaki açıklamaları nedeniyle çeşitli dönemlerde hakkında davalar açıldı.

2007 yılında yayın hayatına başlayan Taraf gazetesi'nin kurucuları arasında yer alan Ahmet Altan, gazetenin genel yayın yönetmenliğini üstlendi ve “Kum Saati” başlıklı köşesinde yazılar kaleme aldı. Aralık 2012'de Yasemin Çongar ile birlikte Taraf'taki görevinden istifa etti.

Yazarlığı

Ahmet Altan'ın ilk romanı Dört Mevsim Sonbahar 1982 yılında yayımlandı. Roman, 1983 Akademi Kitabevi Roman Büyük Ödülü'nü kazandı.

İkinci romanı Sudaki İz 1985 yılında yayımlandı. Kitap hakkında müstehcenlik gerekçesiyle dava açıldı. Yargılama sonucunda mahkeme, eserin bir bölümünü müstehcen bularak kitabın zoralımına ve imhasına karar verdi. Daha sonra söz konusu bölümler sansürlenerek ve mahkeme kararı kitaba eklenerek yeniden yayımlandı.

1991 yılında üçüncü romanı Yalnızlığın Özel Tarihi'ni yayımlayan Ahmet Altan, 1995 yılında ilk deneme kitabı Geceyarısı Şarkıları'nı okurlarla buluşturdu.

1996 yılında yayımlanan Tehlikeli Masallar, Altan'ın geniş bir okuyucu kitlesine ulaşan romanlarından biri oldu. 1997 yılında ikinci deneme kitabı Karanlıkta Sabah Kuşları yayımlandı.

Ahmet Altan, 1998 yılında yayımlanan Kılıç Yarası Gibi ile 1999 Yunus Nadi Roman Ödülü'nü kazandı. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemini konu alan roman, yazarın daha sonra dört kitaba ulaşacak Osmanlı Dörtlemesi'nin ilk kitabı oldu.

2001 yılında Kılıç Yarası Gibi'nin devamı niteliğindeki İsyan Günlerinde Aşk'ı yayımladı. Romanda Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasi ve toplumsal çalkantıları ile 31 Mart Vakası çevresinde gelişen olayları, kişisel ilişkiler ve aşk hikâyeleriyle birlikte ele aldı.

Altan daha sonraki yıllarda Aldatmak, En Uzun Gece, Son Oyun ve Ölmek Kolaydır Sevmekten gibi romanları; Kristal Denizaltı, Ve Kırar Göğsüne Bastırırken, İçimizde Bir Yer ve Bir Hayat Bir Hayata Değer gibi deneme kitaplarını yayımladı. Eserlerinin bir bölümü çok sayıda yabancı dile çevrildi.

2016 Yılında Tutuklanması ve Yargı Süreci

Ahmet Altan ve kardeşi Mehmet Altan, 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından yürütülen soruşturma kapsamında 10 Eylül 2016 tarihinde gözaltına alındı. Ahmet Altan, serbest bırakılmasının ardından savcılığın itirazıyla yeniden gözaltına alındı ve 23 Eylül 2016 tarihinde tutuklandı.

İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada Ahmet Altan, Nazlı Ilıcak, Mehmet Altan ve diğer bazı sanıklar 16 Şubat 2018 tarihinde “Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Karar daha sonra istinaf mahkemesi tarafından onandı.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi 2019 yılında verilen hükümleri bozdu. Mehmet Altan hakkında yeterli delil bulunmadığı gerekçesiyle beraat kararı verilmesi gerektiğine hükmedilirken, Ahmet Altan ve Nazlı Ilıcak yönünden suç vasfının “silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme” kapsamında değerlendirilmesine karar verildi.

Bozma kararının ardından yeniden görülen davada Ahmet Altan, 4 Kasım 2019 tarihinde “silahlı terör örgütüne bilerek ve isteyerek yardım etme” suçundan 10 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı. Tutuklulukta geçirdiği süre dikkate alınarak adli kontrol şartıyla tahliye edildi. Savcılığın itirazının kabul edilmesi üzerine 12 Kasım 2019 tarihinde hakkında yeniden yakalama kararı çıkarıldı ve tekrar tutuklandı.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 13 Nisan 2021 tarihinde açıkladığı Ahmet Hüsrev Altan/Türkiye kararında, Altan'ın tutukluluğu bakımından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin özgürlük ve güvenlik hakkını düzenleyen 5. maddesi ile ifade özgürlüğünü düzenleyen 10. maddesinin ihlal edildiğine hükmetti.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi, 14 Nisan 2021 tarihinde Ahmet Altan'a verilen 10 yıl 6 aylık hapis cezasını bozdu. Tutuklulukta geçirdiği süreyi de dikkate alan Yargıtay, tahliyesine karar verdi. Altan aynı gün, yaklaşık dört buçuk yıllık tutukluluk döneminin ardından cezaevinden çıktı.

Cezaevinde Yazdığı Eserler

Ahmet Altan, cezaevinde bulunduğu dönemde edebî çalışmalarını sürdürdü. Tutukluluk deneyiminden hareketle kaleme aldığı denemeleri Dünyayı Bir Daha Görmeyeceğim adıyla kitaplaştırıldı. Eser ilk olarak yabancı dillerde yayımlandı ve uluslararası alanda ilgi gördü.

Cezaevinde yazdığı eserlerden biri de Hayat Hanım romanı oldu. Roman, genç bir üniversite öğrencisi olan Fazıl ile kendisinden yaşça büyük Hayat Hanım arasındaki ilişkiyi, özgürlük, aşk, korku ve edebiyat temaları çevresinde anlatır.

Hayat Hanım, Fransızca “Madame Hayat” adıyla yayımlandı ve 2021 yılında Fransa'nın önemli edebiyat ödüllerinden Prix Femina étranger'e değer görüldü. Böylece Ahmet Altan'ın cezaevinde kaleme aldığı roman uluslararası bir edebiyat ödülü kazandı.

Ailesi

Ahmet Altan, 1968 yılında Günnur Altan ile evlendi. Bu evlilikten Sanem Altan ve Kerem Altan adlarında iki çocuğu oldu.

Ödülleri

1983 - Akademi Kitabevi Roman Büyük Ödülü - Dört Mevsim Sonbahar
1999 - Yunus Nadi Roman Ödülü - Kılıç Yarası Gibi
2009 - Leipzig Özgürlük ve Medyanın Geleceği Ödülü
2011 - Uluslararası Hrant Dink Ödülü
2013 - Türkiye Yayıncılar Birliği Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülü
2019 - André Malraux Edebiyat Ödülü - Dünyayı Bir Daha Görmeyeceğim
2021 - Prix Femina étranger - Hayat Hanım / Madame Hayat

Romanları

1982 - Dört Mevsim Sonbahar
1985 - Sudaki İz
1991 - Yalnızlığın Özel Tarihi
1996 - Tehlikeli Masallar
1998 - Kılıç Yarası Gibi
2001 - İsyan Günlerinde Aşk
2002 - Aldatmak
2005 - En Uzun Gece
2013 - Son Oyun
2015 - Ölmek Kolaydır Sevmekten
2021 - Hayat Hanım

Deneme ve Diğer Kitapları

1995 - Geceyarısı Şarkıları
1997 - Karanlıkta Sabah Kuşları
2001 - Kristal Denizaltı
2003 - Ve Kırar Göğsüne Bastırırken
2004 - İçimizde Bir Yer
2015 - Bir Hayat Bir Hayata Değer
2019 - Dünyayı Bir Daha Görmeyeceğim