triatlon

Triatlon, yüzme, bisiklet ve koşu disiplinlerinin aralıksız olarak ardı ardına yapıldığı çoklu bir dayanıklılık sporudur.

Triatlon kelimesi eski Yunanca kökenlidir ve üç branşın bir arada yapıldığı bir spor demektir. Bu branşlar sırasıyla yüzme, bisiklet ve koşunun peşi sıra yapılmasıdır. Ferdi bir spordur ve sporcu her bir branşa ait mesafeyi bitirir bitirmez kurallara uygun kıyafetlerini giymek için, belirli kuralara uymak şartı ile, değişim alanına girer ve diğer branşa başlar. Yani sporcunun sadece bir branşta başarılı olması yetmez, diğer branşlara ait antrenmanları da yapmak ve kas gruplarını çalıştırmak zorundadır. Ayrıca taktik ve teknik seviyesini en üst düzeyde tutarak hem enerjisini hem de dayanıklılığını korumak zorundadır.

Temel Branşlar ve Sıralama
Yarışlar her zaman aynı sırayla ve aradaki geçiş süreleri (değişim alanı) dahil edilerek yapılır:
Yüzme: Genellikle açık su (deniz, göl veya nehir) parkurunda başlar.
Bisiklet: Sudan çıktıktan sonra geçiş alanında bisiklete geçilir ve parkur tamamlanır.
Koşu: Bisiklet etabının ardından son aşama olan koşu parkuru ile yarış bitiş çizgisine ulaşılarak sonlandırılır.

Başlıca Yarış Mesafeleri
Sprint Mesafe: 750m yüzme, 20km bisiklet, 5km koşu.
Olimpik Mesafe: 1.5km yüzme, 40km bisiklet, 10km koşu.
Ironman (Uzun Mesafe): 3.8km yüzme, 180km bisiklet ve 42.2km koşu (maraton) gibi çok daha zorlu seviyeleri de bulunur.

Resmi kurallara ve Türkiye Triatlon Federasyonu bilgilerine göre dış destek yasaktır ve sporcular tüm etapları kendi güçleriyle tamamlamak zorundadır.


Yüzme sırasında sporcular genelde açık deniz veya göllerde yüzdükleri ve belirli bir şamandıra ile işaretli parkuru takip ettikleri için, normal havuz yüzücülüğünden daha farklı bir teknik kullanırlar. Yüzdükleri deniz/gölün akıntısı, dalga boyu ve en önemlisi yanındaki, arkasındaki ve önündeki sporcunun dalgası ve vücudu hem engel olmakta hem de avantaj ya da dezavantaj yaratmaktadır. Yüzücüler “Yunus Vuruşu” denilen teknikle sudan kafalarını çıkarmak ve dubalarla işaretli parkuru takip etmektedirler. Sporcu belli bir yüzme stili ile değil, her stilde yüzebilir.

Ayrıca suyun sıcaklığına bağlı olarak, eğer su sıcaklığı 25.5 Santigrad derecenin altında ise kıyafet tarzı mayo giyebilir. Bu mayo vücudu daha sıcak tutarak daha hızlı bir yüzmeyi sağlamak açısından bir avantajdır. Bazı yarışlarda bu kural uygulanmayabilir. Ama "Yaş Grupları" bu kuralın dışındadır.

Triatlon bisikleti, kurallar açısından profesyonel bisikletten tam bir farklılık gösterir. Çünkü draft'a müsaade etmez. Daha çok tekli zaman koşuları kuralları gibidir. Bisikletleri en aerodinamik tarzda ve tutma kolları “3lü Kol” veya “Havalı Kol” dur. Lastikleri ve sele duruşu sporcunun bir sonraki branşı olan koşuda kullanacağı kasları serbest bırakan şekle ayarlıdır. Sporcu en son turda en yüksek süratle sürmesi onun koşuda kullanacağı kaslardaki oksijeni maksimuma çıkarmasını sağlar. Fakat draft serbest yarışlarda profesyonel yol bisikleti kullanılır. Ayrıca (yaş grupları hariç) sporcu gidona bağlı elcikleri geçmeyen bir aero-bar kullanabilir.

Dünyada ilk Triatlon yarışı 18 şubat 1978'de Hawai adalarında Waikiki plajında yapılmıştır.

Sprint (kısa mesafe), olimpik mesafe, half-ironman ve ironman (demir-adam) olmak üzere değişik mesafelerde yapılmaktadır. Olimpiyatlarda kabul gördüğü şekli yüzme (1.5 km), bisiklet (40 km) ve koşu (10 km) disiplinlerinden oluşur.