1915 Çanakkale Köprüsü, Çanakkale ilinde Lapseki ile Gelibolu ilçeleri arasında inşa edilen bir asma köprüdür. Çanakkale Boğazı'nın ilk, Marmara Bölgesi'nin ise beşinci asma köprüsüdür. 18 Mart 2022 tarihinde hizmete açılan köprü, orta açıklık uzunluğu bakımından dünyanın en uzun asma köprüsü unvanını taşımaktadır.

Genel Özellikler

• Orta açıklık: 2.023 metre
• Toplam uzunluk (yaklaşım viyadükleri dahil): 4.608 metre
• Tabliye uzunluğu: 3.563 metre
• Kule yüksekliği: 318 metre
• Toplam yükseklik (mermi figürleri dahil): 334 metre
• Açılış tarihi: 18 Mart 2022

2.023 metrelik orta açıklık, Cumhuriyet’in 100. yılına atfen belirlenmiştir. Bu ölçü ile köprü, Japonya'daki Akashi Kaikyō Köprüsü’nü 32 metre geçerek dünyanın en uzun asma köprüsü olmuştur.

Kule yüksekliği 318 metre olup, 18 Mart 1915 tarihine gönderme yapacak şekilde “3” ve “18” rakamlarını simgelemektedir. Kulelerin tepesine yerleştirilen 16 metrelik mermi figürleri, Seyit Onbaşı’nın Çanakkale Savaşı’ndaki kahramanlığını temsil eder. Kırmızı ve beyaz renkler ise Türk bayrağına atfen seçilmiştir.

Tarihçe

Çanakkale Boğazı'na köprü yapma fikri ilk kez 1984–1989 yılları arasında gündeme gelmiştir. 1994’te yeniden gündeme alınan proje için 1995’te ihale yapılmış; ancak projeyi kazanan firma fizibilite gerekçesiyle çekilmiştir.

3 Mart 2016’da dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım, köprünün adının “1915 Çanakkale Köprüsü” olacağını açıkladı. 26 Ocak 2017’de yapılan ihaleyi Daelim ve SK (Güney Kore) ortaklığı ile Limak ve Yapı Merkezi’nin oluşturduğu konsorsiyum kazandı. Temel, 18 Mart 2017 tarihinde Lapseki’de atıldı. 16 Mayıs 2020’de kulelerin montajı tamamlandı ve köprü 18 Mart 2022’de trafiğe açıldı.

Otoyol Bağlantısı

Köprü, Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Balıkesir Otoyolu’nun bir parçasıdır. Bu hat, Silivri’deki O-3 ve O-7 otoyolları ile Balıkesir’deki O-5 otoyolu arasında bağlantı sağlamaktadır. Proje kapsamında Malkara–Çanakkale arasında 88 kilometre otoyol ve 13 kilometre bağlantı yolu inşa edilmiştir. Bu hat, 324 kilometrelik Kınalı–Tekirdağ–Çanakkale–Savaştepe Otoyolu Projesi’nin bir bölümüdür.

Konum Seçimi

Köprünün güzergâhı, Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yapılan fizibilite çalışmaları sonucunda belirlenmiştir. Boğazın daha dar noktaları Gelibolu Yarımadası’nın güneyinde yer almakta olup, bu alanların tarihî ve doğal sit niteliği taşıması güzergâh seçiminde belirleyici olmuştur.

İşletme Modeli

Proje, Yap-İşlet-Devret modeliyle ihale edilmiştir. İnşaat ve işletme süreci, Çanakkale Otoyol ve Köprüsü İnşaat Yatırım ve İşletme A.Ş. (ÇOK A.Ş.) tarafından yürütülmekte olup, toplam süre 16 yıl 2 ay 12 gün olarak belirlenmiştir. Süre sonunda köprü ve otoyol Karayolları Genel Müdürlüğü’ne devredilecektir.

Kullanım ve Geçiş

Köprü ve bağlantılı otoyol, erişme kontrollü karayolu statüsündedir. Yaya, hayvan, motorsuz araçlar, traktör ve iş makinelerinin geçişine izin verilmez. Karayollarında kullanıma uygun motorlu lastik tekerlekli araçlar köprüyü kullanabilmektedir.

Geçiş ücretleri OGS/HGS, kredi kartı, banka kartı veya nakit ödeme yöntemleriyle tahsil edilmektedir. 2022 yılı itibarıyla otomobiller için geçiş ücreti 15 Euro olarak belirlenmiştir.

1915 Çanakkale Köprüsü, hem mühendislik kapasitesi hem de tarihî sembolizmi ile Türkiye’nin en önemli altyapı projelerinden biri olarak kabul edilmektedir.