Virginia Woolf, İngiliz romancı, denemeci, eleştirmen ve yayıncıdır. 20. yüzyıl modernist edebiyatının ve feminist düşüncenin en etkili yazarlarından biri kabul edilir. Bilinç akışı, iç monolog, zaman algısı ve karakterlerin zihinsel dünyasını öne çıkaran anlatım teknikleriyle roman biçiminin gelişiminde önemli rol oynadı. Mrs Dalloway, To the Lighthouse, Orlando, The Waves, A Room of One's Own ve Three Guineas başlıca eserleri arasındadır. Eşi Leonard Woolf ile birlikte Hogarth Press'i kurdu. 2002 yapımı The Hours filminde Virginia Woolf'u Nicole Kidman canlandırdı.

Çocukluğu ve Ailesi

Virginia Woolf, tam adıyla Adeline Virginia Stephen, 25 Ocak 1882 tarihinde Londra, İngiltere'de doğdu. Babası Leslie Stephen, yazar, eleştirmen, biyografi yazarı ve Dictionary of National Biography'nin ilk editörüydü. Annesi Julia Prinsep Stephen ise ressamlar ve fotoğrafçılarla yakın ilişkileri bulunan bir aileden geliyordu.

Virginia Woolf'un öz kardeşleri ressam Vanessa Bell, Thoby Stephen ve Adrian Stephen idi. Babasının ilk evliliğinden Laura Stephen, annesinin önceki evliliğinden ise George Duckworth, Stella Duckworth ve Gerald Duckworth adlarında üvey kardeşleri vardı.

Babasının ilk eşi Harriet Marian “Minny” Thackeray, romancı William Makepeace Thackeray'nin kızıydı. Ailenin kültür ve sanat çevresiyle başka güçlü bağlantıları da bulunuyordu. Fotoğraf sanatının öncü isimlerinden Julia Margaret Cameron, annesi Julia'nın teyzesiydi.

Aile, Londra'daki 22 Hyde Park Gate adresinde kalabalık bir evde yaşıyordu. Babasının geniş kütüphanesi, eve gelen yazarlar, sanatçılar ve düşünürler ile ailenin kültürel çevresi Virginia Woolf'un erken yaşta edebiyata yönelmesinde etkili oldu. Çocukken kardeşleriyle birlikte Hyde Park Gate News adlı aile gazetesini hazırladı.

Eğitimi

Virginia Woolf'un eğitiminin önemli bölümü evde gerçekleşti. Babasının kütüphanesinden yararlandı; özel derslerle Latince ve Yunanca öğrendi. Ancak uzun süre tekrarlanan “hiç okula gitmedi” bilgisi tam olarak doğru değildir.

1897-1902 yılları arasında King's College London bünyesindeki Ladies' Department'ta eğitim gördü. Burada Yunanca, Latince, Almanca ve tarih dersleri aldı. Ablası Vanessa Bell de aynı kurumda öğrenim gördü.

Ailesindeki Kayıplar ve Bloomsbury Yılları

Annesi Julia Prinsep Stephen'ın 1895 yılında hayatını kaybetmesi, henüz 13 yaşında olan Virginia Woolf'u derinden etkiledi. 1897 yılında üvey kız kardeşi Stella Duckworth'un, 1904 yılında babası Leslie Stephen'ın ölümü de art arda yaşadığı önemli kayıplar arasında yer aldı.

Bu dönemlerde ağır ruhsal krizler ve depresif dönemler yaşadı. Yaşamı boyunca zaman zaman tekrarlayan bu krizler, çalışma düzenini ve günlük hayatını etkiledi.

Babasının 1904'teki ölümünün ardından Virginia Woolf, Vanessa Bell, Thoby Stephen ve Adrian Stephen ile birlikte Londra'nın Bloomsbury semtine taşındı. Bu değişiklik, Viktorya döneminin daha katı aile ortamından uzaklaşmasını ve yeni bir entelektüel çevreye girmesini sağladı.

Bloomsbury'deki ev, zamanla sanatçıların, yazarların, akademisyenlerin ve düşünürlerin buluşma noktalarından biri oldu. John Maynard Keynes, E. M. Forster, Roger Fry, Duncan Grant ve Lytton Strachey gibi isimler bu çevrenin önde gelen üyeleri arasındaydı.

“Resim yapmaya, yazmaya, akşamları saat dokuzda çay yerine kahve içmeye kararlıydık. Her şey yeni, her şey başka olmak zorundaydı. Her şey denendi.”
— Virginia Woolf

1906 yılında ağabeyi Thoby Stephen, kardeşleriyle yaptığı Yunanistan gezisinin ardından tifoya yakalanarak hayatını kaybetti. Kısa süre sonra Vanessa Bell, sanat eleştirmeni Clive Bell ile evlendi. Virginia Woolf ise kardeşi Adrian Stephen ile birlikte Bloomsbury'de yaşamayı sürdürdü.

Gazetecilik ve Yazarlığa Başlangıcı

Virginia Woolf, profesyonel yazarlığa 1904-1905 yıllarında başladı. Times Literary Supplement başta olmak üzere çeşitli yayınlara kitap eleştirileri ve edebiyat yazıları hazırladı. Cornhill Magazine gibi dergilerde de yazıları yayımlandı.

1909 yılında Lytton Strachey ile kısa süreli bir nişan yaşadı; ancak evlilik gerçekleşmedi.

İlk romanı üzerinde yıllarca çalıştı. The Voyage Out, 1915 yılında yayımlandı. Geleneksel roman biçiminden izler taşısa da eserde daha sonraki romanlarında geliştireceği karakterlerin iç dünyalarına yönelik yaklaşımın ilk örnekleri görülüyordu.

Leonard Woolf ile Evliliği ve Hogarth Press

Virginia Woolf, ağabeyi Thoby Stephen'ın Cambridge'den arkadaşı olan yazar, yayıncı ve siyaset düşünürü Leonard Woolf ile yakınlaştı. Çift 10 Ağustos 1912 tarihinde evlendi.

Evliliğinin ilk yıllarında Virginia Woolf'un ruhsal sorunları ağırlaştı. 1913 yılında intihar girişiminde bulundu ve 1915'e kadar devam eden ciddi bir kriz dönemi yaşadı. Leonard Woolf, yaşamı boyunca eşinin sağlık durumunu yakından takip eden ve yazarlığını destekleyen en önemli kişilerden biri oldu.

Çift, 1917 yılında Richmond'daki Hogarth House'da küçük bir el baskı makinesiyle Hogarth Press'i kurdu. Başlangıçta kişisel bir uğraş olarak kurulan yayınevi zamanla dönemin önemli bağımsız yayınevlerinden birine dönüştü.

Hogarth Press, Virginia Woolf'un kendi eserlerinin yanı sıra T. S. Eliot, Katherine Mansfield, E. M. Forster ve dönemin başka önemli yazarlarının çalışmalarını yayımladı. Yayınevi, Woolf'a eserlerini büyük ticari yayınevlerinin müdahalesi olmadan yayımlama özgürlüğü de sağladı.

1919 yılında Virginia Woolf ile Leonard Woolf, East Sussex'teki Rodmell köyünde bulunan Monk's House'u satın aldı. Ev, çiftin uzun yıllar kullandığı kır evi ve çalışma mekânı oldu. Woolf önemli eserlerinin büyük bölümünü burada yazdı.

Yazarlık Kariyeri

1919 yılında ikinci romanı Night and Day yayımlandı. Roman daha geleneksel bir anlatı yapısına sahipti. Aynı dönemde modern roman üzerine yazdığı eleştirilerde, geleneksel olay örgüsünden çok insan zihnindeki izlenimlerin ve algının edebiyata aktarılması gerektiğini savunmaya başladı.

1922 yılında yayımlanan Jacob's Room, Virginia Woolf'un deneysel anlatım tekniklerine daha belirgin biçimde yöneldiği eser oldu. Romanda geleneksel anlatıcı yapısı parçalanarak karakterin farklı kişilerin algıları üzerinden kurulması amaçlandı.

Vita Sackville-West ile İlişkisi

Virginia Woolf, 1922 yılında yazar ve şair Vita Sackville-West ile tanıştı. İki yazar arasında zamanla yakın bir romantik ilişki gelişti. Her ikisi de evli olmalarına rağmen ilişkileri eşlerinin bilgisi dahilinde sürdü ve daha sonraki yıllarda yakın bir dostluğa dönüştü.

Vita Sackville-West, Virginia Woolf'un 1928 yılında yayımlanan Orlando: A Biography romanının başlıca esin kaynağı oldu. Romanın kahramanı yüzyıllar boyunca yaşar ve anlatının bir aşamasında cinsiyet değiştirir. Vita'nın ailesinin tarihî evi Knole da romandaki malikânenin temelini oluşturdu.

Virginia Woolf, Orlando'nun el yazması nüshasını 1928 yılında Vita Sackville-West'e armağan etti.

Mrs Dalloway ve To the Lighthouse

1925 yılında yayımlanan Mrs Dalloway, Virginia Woolf'un modernist roman anlayışının en önemli örneklerinden biri oldu. Roman, Clarissa Dalloway'in Londra'da vereceği bir davete hazırlanırken yaşadığı tek günü, karakterlerin geçmişe ilişkin anıları ve iç dünyalarıyla birlikte anlatır.

“Yaşamı ve ölümü vermek istiyorum. Sağlığı ve çılgınlığı; toplum düzenini eleştirmek istiyorum.”
— Virginia Woolf

1927 yılında yayımlanan To the Lighthouse, Woolf'un çocukluk anılarından ve ailesinden önemli izler taşıdı. Ramsay ailesinin yaşamı üzerinden aile ilişkileri, zaman, kayıp, sanat ve belleği ele aldı. Roman, yazarın en önemli eserleri arasında yer aldı.

1928 tarihli Orlando'nun ardından 1929 yılında A Room of One's Own yayımlandı. Woolf, kadınların edebiyat üretebilmeleri için maddi bağımsızlığa ve kendilerine ait fiziksel bir alana ihtiyaç duyduklarını savundu. Eser, feminist edebiyat eleştirisinin temel metinlerinden biri haline geldi.

1931 yılında yayımlanan The Waves, altı karakterin iç konuşmalarını birbirine bağlayan deneysel yapısıyla Woolf'un biçimsel açıdan en radikal romanlarından biri oldu.

1933 yılında yazar Elizabeth Barrett Browning'in köpeğini merkezine alan biyografik kurmaca Flush, 1937 yılında ise birkaç kuşak boyunca bir İngiliz ailesini anlatan The Years yayımlandı.

1938 tarihli Three Guineas'ta kadınların eğitim, meslek ve kamusal yaşamdan dışlanmasını savaş ve ataerkil iktidar yapılarıyla birlikte ele aldı.

1940 yılında yakın dostu ve Bloomsbury çevresinin önemli isimlerinden Roger Fry hakkında yazdığı Roger Fry: A Biography yayımlandı.

II. Dünya Savaşı Yılları

1930'ların sonlarında Virginia Woolf, yakın çevresindeki birçok kişinin ölümünü yaşadı. Lytton Strachey, Roger Fry ve diğer eski dostlarının kayıpları onu etkiledi.

II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte savaş koşulları Woolf çiftinin yaşamını daha da zorlaştırdı. Leonard Woolf Yahudi kökenliydi ve Nazi Almanyası'nın İngiltere'yi işgal etmesi olasılığı çift açısından özel bir tehdit oluşturuyordu.

Alman Luftwaffe bombardımanları sırasında Londra'daki evleri ve Hogarth Press'in bulunduğu bölge zarar gördü. Çift savaş yıllarında zamanlarının önemli bölümünü Monk's House'da geçirdi.

Ölümü

Virginia Woolf, son romanı Between the Acts'i 1941 yılının başlarında tamamladı. Bu dönemde yeniden ağır bir ruhsal kriz yaşamaya başladı; okuyamadığından, çalışamadığından ve yeniden iyileşemeyeceğinden endişe ediyordu.

28 Mart 1941 tarihinde East Sussex'teki evinden ayrıldı ve yakınlardaki Ouse Nehri'ne giderek yaşamına son verdi. 59 yaşındaydı. Between the Acts, ölümünden birkaç ay sonra 1941 yılında yayımlandı.

Ölümünden önce eşi Leonard Woolf'a ve ablası Vanessa Bell'e mektuplar bıraktı. British Library koleksiyonunda Woolf'un ölümünden kısa süre önce yazdığı mektuplar korunmaktadır.

“Söylemek istediğim şu ki, yaşadığım her mutluluğu sana borçluyum. Bana hep sabır gösterdin, çok iyi davrandın. Eğer biri beni kurtarabilseydi, o kişi sen olurdun.”
— Virginia Woolf, Leonard Woolf'a veda mektubundan

Virginia Woolf'un külleri Monk's House'un bahçesine gömüldü. Leonard Woolf 1969 yılında hayatını kaybedene kadar Monk's House'da yaşamayı sürdürdü.

Eserleri

1941 - Between the Acts - Roman
1940 - Roger Fry: A Biography - Biyografi
1938 - Three Guineas - Deneme
1937 - The Years - Roman
1933 - Flush: A Biography - Biyografik kurmaca
1931 - The Waves - Roman
1929 - A Room of One's Own - Deneme
1928 - Orlando: A Biography - Roman
1927 - To the Lighthouse - Roman
1925 - Mrs Dalloway - Roman
1925 - The Common Reader - Deneme
1922 - Jacob's Room - Roman
1919 - Night and Day - Roman
1915 - The Voyage Out - Roman

Sinema ve Televizyondaki Yansımaları

2002 - The Hours - Virginia Woolf'u Nicole Kidman canlandırdı