Kemal Uzan, inşaat, medya, bankacılık, enerji, telekomünikasyon ve sanayi alanlarında faaliyet gösteren Uzan Grubu'nun büyümesinde rol oynayan Türk iş insanıdır. Uzun yıllar Rumeli Holding'in yönetiminde yer aldı. İş insanı ve siyasetçi Cem Uzan ile 2020-2024 yılları arasında Genç Parti Genel Başkanlığı yapan Hakan Uzan'ın babasıdır.

Forbes'un 2002 Dünya Milyarderleri listesinde “Kemal Uzan ve ailesi”, 1,3 milyar dolarlık servet tahminiyle 351. sırada yer aldı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Kemal Uzan, 1935 yılında Adapazarı, Sakarya'da doğdu. Ailesi 1910 yılı dolaylarında Saraybosna'dan Türkiye'ye göç ederek Sakarya'ya yerleşti. Aile bir dönem “Üzüm” soyadını kullandı; soyadı 1960'larda “Uzan” olarak değiştirildi. Yavuz Uzan ve Bahattin Uzan adlarında iki erkek kardeşi vardır.

Kemal Uzan, İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nden 1956 yılında inşaat mühendisi olarak mezun oldu. Gençlik yıllarında Adapazarı-İstanbul tren hattında gazete ve çiklet sattığına ilişkin anlatım çeşitli biyografik kaynaklarda yer almaktadır.

İş Hayatı

Kemal Uzan, üniversiteden mezun olduğu 1956 yılında müteahhitlik alanında çalışmaya başladı. İlk şirketi Yapı ve Ticaret A.Ş. ise ticaret sicili kayıtlarına göre 10 Mayıs 1963 tarihinde İstanbul'da kuruldu.

1960'larda göçmen konutları ve spor tesisleri başta olmak üzere çeşitli kamu ihalelerinde görev aldı. 1964 yılında açılan Ali Sami Yen Stadı'nın inşaat işlerini üstlendi. 1971 Akdeniz Oyunları için İzmir Halkapınar'da yapılan spor tesislerinin müteahhitliğini yaptı. Afşin-Elbistan Termik Santrali'nin bazı inşaat işlerinde de yer aldı. Şirketleri daha sonra Suudi Arabistan ve Libya'da müteahhitlik projeleri yürüttü.

1960'lı yıllarda basın sektörüne de girdi. Yeni İstanbul gazetesi 1965 yılında kardeşi Yavuz Uzan adına yayımlanmaya başladı; Temmuz 1966'da gazetenin künyesinde sahibi olarak Kemal Uzan'ın adı yer aldı. Gazetenin adı 1973 yılında İstanbul olarak değiştirildi. Kemal Uzan, gazeteyi Mart 1981'de Alaettin Koçak'a sattı.

Kemal Uzan, 1984 yılında İmar Bankası'nı satın alarak bankacılık sektörüne girdi. Uzan ailesinin kurduğu Adabank ise 1985 yılında faaliyete başladı. Ailenin iş alanları ilerleyen yıllarda finans, medya, telekomünikasyon, enerji, çimento, metal ve sigortacılığa kadar genişledi.

Uzan Grubu ve Rumeli Holding

Uzan Grubu'nun başlıca holdinglerinden Rumeli Holding A.Ş., 14 Aralık 1988 tarihinde kuruldu. Kuruluşta Kemal Uzan yüzde 50 payla en büyük hissedardı. Holdingin diğer kurucu ortakları Yavuz Uzan, Cem Uzan, Hakan Uzan, Melahat Uzan ve Ayşegül Uzan idi.

Aile daha sonra 1992 yılında Prime Holding'i, 1995 yılında Standart Holding'i ve 2000 yılında Simetri Holding'i kurdu. Kemal Uzan, bu şirketlerin ortaklık ve yönetim yapılarında yer aldı.

Uzan ailesi 1990'larda medya alanındaki yatırımlarını genişletti. 1989 yılında Liechtenstein'da kurulan Magic Box Incorporated üzerinden Türkiye'ye yönelik özel televizyon yayını için hazırlık yapıldı. Magic Box Star 1, 1 Mart 1990'da test yayınlarına, 7 Mayıs 1990'da düzenli yayına başladı. Ahmet Özal daha sonra şirkete ortak oldu; Cem Uzan ile ortaklığı 1991 yılında sona erdi. Kanal daha sonra İnterstar ve Star TV adlarını kullandı.

Uzan Grubu ilerleyen yıllarda Teleon, Kral TV, Süper FM, Metro FM, Kral FM ve Joy FM gibi televizyon ve radyo markalarını bünyesine kattı. Star gazetesi ve sayısal yayın platformu Star Digital de grubun medya yatırımları arasında yer aldı.

Telekomünikasyon ve Enerji Yatırımları

Uzan ailesinin telekomünikasyon alanındaki en büyük yatırımlarından biri Telsim oldu. Telsim, 1994 yılında GSM hizmeti vermeye başladı ve 27 Nisan 1998 tarihinde 25 yıllık GSM lisansı aldı. Grup ayrıca KKTC'de Telsim markasıyla ve Ürdün'de telekomünikasyon alanında faaliyet gösteren şirketlerle yatırımlar yaptı.

Uzan Grubu, 1993 yılında Çukurova Elektrik A.Ş. (ÇEAŞ) ve Kepez Elektrik'te kontrol sağlayarak enerji sektöründeki faaliyetlerini genişletti. ÇEAŞ tarafından Ceyhan Nehri üzerinde yaptırılan Berke Barajı 2001 yılında su tutmaya başladı ve 2002 yılında elektrik üretimine geçti.

Grubun sanayi yatırımları arasında METAŞ ile çimento fabrikaları da bulunuyordu. Rumeli Çimento Grubu bünyesinde Gaziantep, Ergani, Lalapaşa, Şanlıurfa, Trabzon, Van, Bartın, Ladik, Eskişehir ve Lalahan'daki çimento fabrikaları yer aldı.

Forbes Listesi

Forbes, 2002 Dünya Milyarderleri listesinde “Kemal Uzan ve ailesi”ni 1,3 milyar dolarlık tahmini servetle 351. sıraya yerleştirdi. Aynı dönemde ailenin enerji, telekomünikasyon, bankacılık, medya ve sanayi alanlarında çok sayıda şirketi bulunuyordu. Daha sonraki yıllarda basında yer alan daha yüksek servet tahminleri ise doğrulanmış bir kişisel servet hesabı niteliği taşımadığından kesin rakam olarak kabul edilmemektedir.

2003 ve 2004 Yıllarındaki El Koyma Süreci

Uzan Grubu'nun şirket yapısında 2003 yılında başlayan kamu müdahaleleri önemli değişikliklere yol açtı. 12 Haziran 2003 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, ÇEAŞ ve Kepez Elektrik'in imtiyaz sözleşmelerini feshetti ve bu şirketlerin işlettiği kamuya ait tesisleri devraldı. Söz konusu işlem TMSF tarafından değil, enerji idaresi tarafından gerçekleştirildi.

3 Temmuz 2003 tarihinde BDDK, İmar Bankası'nın bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme iznini kaldırdı; bankanın yönetim ve denetimi TMSF'ye geçti. Bankanın kayıtlarının incelenmesi sırasında resmî kayıtlarda görünmeyen mevduat hesaplarının bulunduğu belirlendi. Aynı ay Adabank'ın yönetim kurulunda da BDDK tarafından değişiklik yapıldı.

Şubat 2004'te TMSF, İmar Bankası'ndan kaynaklanan kamu alacaklarının tahsili amacıyla Uzan Grubu bünyesindeki 219 şirketin yönetim ve denetimini devraldı. Bu kapsamda Telsim ile grubun medya, çimento ve diğer sektörlerdeki şirketleri de Fon yönetimine geçti. Şirket ve markaların önemli bir bölümü sonraki yıllarda düzenlenen ihalelerle satıldı. Telsim 2005 yılında Vodafone'a 4,55 milyar dolar bedelle satıldı; Star TV aynı yıl başka bir gruba devredildi. Kral TV ve Kral FM ise daha sonraki satış sürecinde el değiştirdi.

Petkim İhalesi

Uzan Grubu'na ait Standart Kimya Petrol Doğalgaz Sanayi ve Ticaret A.Ş., 6 Haziran 2003 tarihinde yapılan Petkim özelleştirme ihalesinde şirketin yüzde 88,86 oranındaki kamu hissesi için 605 milyon dolarla en yüksek teklifi verdi. Satış Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından onaylandı; ancak şirkete verilen 30 günlük süre içinde peşinat, kesin teminat ve sözleşme yükümlülükleri yerine getirilmediği için satış tamamlanmadı ve ihale iptal edildi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Kemal Uzan, Melahat Uzan ile evlendi. Çiftin Ayşegül Uzan, Cem Uzan ve Hakan Uzan adlarında üç çocuğu vardır.

Cem Uzan, Uzan Grubu'nun medya ve telekomünikasyon yatırımlarının yönetiminde görev aldı; 2002 yılında Genç Parti'nin genel başkanlığına seçildi ve daha sonra Fransa'ya yerleşti. Hakan Uzan da aile şirketlerinde yöneticilik yaptı ve 2020 yılında Genç Parti Genel Başkanı seçildi. Hakan Uzan, 2024 yılında genel başkanlık görevinden ayrıldı; partinin genel başkanlığına Burçin Şahindur seçildi.

Uzan Grubu Bünyesindeki Başlıca Şirket ve Markalar

Rumeli Holding A.Ş.
Prime Holding A.Ş.
Standart Holding A.Ş.
Simetri Holding A.Ş.
Yapı ve Ticaret A.Ş.
Telsim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş.
KKTC Telsim
Türkiye İmar Bankası T.A.Ş.
Adabank A.Ş.
Çukurova Elektrik A.Ş. (ÇEAŞ)
Kepez Elektrik T.A.Ş.
METAŞ İzmir Metalurji Fabrikası
Rumeli Çimento Grubu
Standart Alüminyum
Star TV
Teleon
Kral TV
Star gazetesi
Süper FM
Metro FM
Kral FM
Joy FM
Star Digital
Rumeli Teknik
Rumeli Sigorta
Rumeli Hayat
Ulus Faktoring
Merkez Yatırım


Kaynak:Biyografiler.com