Çocuk edebiyatının klasikleşmiş yazarı ve Emil and the Detectives eserinin yaratıcısı

Erich Kästner, 23 Şubat 1899 tarihinde Almanya’nın Saksonya eyaletindeki Dresden kentinde doğmuştur. Tam adı Emil Erich Kästner olan yazar, Alman romancı, şair, gazeteci, senarist ve çocuk edebiyatı yazarıdır. Özellikle Emil and the Detectives, Lottie and Lisa, The Flying Classroom ve The Parent Trap uyarlamalarına kaynak olan eserleriyle dünya çapında tanınmıştır. Mizahı, toplumsal eleştiriyi, çocuk bakışını ve insancıl değerleri birleştiren anlatımıyla 20. yüzyıl Alman edebiyatının en önemli isimlerinden biri olmuştur.

Erich Kästner, Dresden’de sade bir aile ortamında büyüdü. Babası Emil Richard Kästner eyer ustası, annesi Ida Kästner ise hizmetçilik, kuaförlük ve ev işleriyle ailesine destek olan çalışkan bir kadındı. Annesiyle kurduğu güçlü bağ, Erich Kästner’in hem kişiliğinde hem de eserlerindeki şefkat, sorumluluk ve çocukluk duyarlılığı temasında önemli bir yer tuttu.

Erich Kästner, gençlik yıllarında öğretmenlik eğitimi veren bir okul olan Lehrerseminar'da eğitim gördü. Birinci Dünya Savaşı sırasında orduya çağrıldı. Ancak Birinci Dünya Savaşı sırasında askere alınması hayatında derin izler bıraktı. Savaş deneyimi, onun militarizme, otoriterliğe ve şiddete karşı eleştirel bir tavır geliştirmesine neden oldu. Bu tavır, daha sonra şiirlerinde, gazeteciliğinde ve romanlarında açık biçimde görüldü.

Erich Kästner, savaş sonrası lise eğitimini tamamladı ve Leipzig Üniversitesi’nde Alman dili, tarih, felsefe ve tiyatro tarihi alanlarında eğitim gördü. 1920'ler boyunca bir bankada çalıştı ve Die Weltbühne gibi gazetelere katkıda bulundu. 1925 yılında felsefe üzerine olan doktorasını tamamladı. Doktora çalışmasını tamamladıktan sonra gazetecilik ve edebiyat dünyasına yöneldi.

Erich Kästner, 1927 yılında yayımladığı erotik bir şiir sebebiyle editörlük işini kaybetti. Berlin'e taşındı ve bağımsız olarak yazarlık yapmaya başladı. Berlin’e taşınması, onun kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Weimar Cumhuriyeti döneminin canlı kültürel ortamında gazetelerde yazılar, eleştiriler, şiirler ve denemeler yayımladı.

Erich Kästner, 1929 yılında yayımlanan Emil and the Detectives adlı çocuk romanıyla büyük başarı kazandı. Berlin’de geçen bu roman, çocukların dayanışmasını, zekâsını ve şehir yaşamını canlı bir dille anlatıyordu. Eser, çocuk edebiyatında gerçekçi kent atmosferi kullanmasıyla yenilikçi kabul edildi ve kısa sürede birçok dile çevrildi.

Erich Kästner, çocuklar için yazdığı eserlerde öğüt verici ve ağır bir dil yerine mizah, macera, gözlem ve ahlaki duyarlılığı bir araya getirdi. Çocuk karakterlerini edilgen figürler olarak değil, düşünen, karar veren ve dünyayı anlayabilen bireyler olarak anlattı. Bu yaklaşım, onun çocuk edebiyatında kalıcı bir yere sahip olmasını sağladı.

Erich Kästner, 1930’larda Almanya’da Nazi rejiminin yükselişiyle büyük baskı gördü. Eserleri “istenmeyen” kitaplar arasında sayıldı ve 1933’te Berlin’deki kitap yakma törenlerinde kitapları yakıldı. İki kez Gestapo tarafından tutuklandı ve 1943 yılında yazı yazması yasaklandı. Buna rağmen Erich Kästner, birçok yazarın aksine Almanya’dan ayrılmadı. Ülkede kalarak yazmayı sürdürdü; ancak yayın yapması kısıtlandı ve eserleri sansür baskısı altında kaldı.

Nazilerin baskısına rağmen Kästner, Joseph Goebbels'in Propaganda Bakanlığına bağlı olan edebiyat kurulunda yer almayı reddetti. Aynı zamanda İsviçre'ye taşınmayı da reddetti. 1993 ila 1945 yılları arasında kitapları yasaklandı ve bu yüzden kitapları İsviçre'de yayımlandı. İsviçre'deki yayımcısı ile görüşmek için sık sık sınırı geçtiğinden 1934'te ve 1937'de Gestapo tarafından tutuklandı.

Erich Kästner, Nazi döneminde açıkça muhalif ve özgürlükçü çizgisi nedeniyle sürekli izlenen bir yazar oldu. Buna karşın takma adlarla ya da dolaylı yollarla yazı çalışmalarını sürdürdü. Savaş sonrası dönemde ise yeniden edebiyat ve gazetecilik hayatına aktif biçimde döndü. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Die Neue Zeittung of Munich dergisinin editörlüğünü yaptı. Der Pinguin isimli çocuk dergisini kurdu.

Erich Kästner, 1949 yılında yayımlanan Lottie and Lisa adlı romanıyla yeniden büyük başarı kazandı. Ayrı büyüyen ikiz kız kardeşlerin hikâyesini anlatan bu eser, daha sonra birçok kez sinemaya ve televizyona uyarlandı. Eserin en bilinen uyarlamalarından biri The Parent Trap adıyla yapılmıştır.

Erich Kästner, savaş sonrası Batı Almanya’da çocuk edebiyatı, gazetecilik ve kültürel yaşam içinde etkili olmayı sürdürdü. Barışçıl, demokratik ve insancıl değerleri savundu. Eserlerinde otoriteye körü körüne bağlılığı değil, vicdanı, aklı, mizahı ve bireysel sorumluluğu öne çıkardı.

Erich Kästner'in Thomas Kästner adında bir oğlu vardı.

1957 yılında Büchner Edebiyat Ödülü'nü, 1960 yılında Hans Christian Andersen Ödülü'nü ve 1961 yılında Lewis Caroll Ödülü'nü kazandı.

Erich Kästner, 29 Temmuz 1974 tarihinde Almanya’nın Bavyera eyaletindeki Münih kentinde 75 yaşında kanser sebebiyle hayatını kaybetti.

Ölümünden sonra Bavyera Sanat Akademisi, Kästner'in anısına bir edebiyat ödülü oluşturdu.

Çocuk edebiyatının dünya çapında en sevilen yazarlarından biri olarak kabul edilen Erich Kästner, aynı zamanda keskin toplumsal gözlemleri, sade dili ve insan merkezli ahlak anlayışıyla modern Alman edebiyatının kalıcı figürleri arasında yer almaktadır.

Başlıca Eserleri:
1928 – Heart on Waist – Şiir Kitabı
1929 – Emil and the Detectives – Roman
1931 – Going to the Dogs – Roman
1931 – Fabian – Roman
1931 – Emil and the Three Twins – Roman
1933 – The Flying Classroom – Roman
1934 – Three Men in the Snow – Roman
1936 – The 35th of May, or Conrad’s Ride to the South Seas – Roman
1949 – Lottie and Lisa – Roman
1953 – The Little Man – Roman
1963 – Notabene 45 – Günlük / Anı

Sinema ve Uyarlamalar:
1931 – Emil and the Detectives – Roman Uyarlaması
1938 – Three Men in the Snow – Roman Uyarlaması
1950 – Two Times Lotte – Roman Uyarlaması
1961 – The Parent Trap – Lottie and Lisa uyarlaması
1998 – The Parent Trap – Lottie and Lisa uyarlaması


Kaynak:Biyografiler.com