Eski Emlak Bankası Genel Müdürü, ekonomist ve bürokrat. 1994 yılında ortaya çıkan ve kamuoyunda Civangate adıyla anılan rüşvet ve silahlı saldırı davasıyla tanındı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Engin Civan, tam adıyla İbrahim Engin Civan, 19 Şubat 1954 tarihinde İstanbul'da Ruşen Civan ve Güler Civan çiftinin oğlu olarak doğdu. Babası astsubaydı. İstanbul Erkek Lisesi'nde öğrenim gördü. Ardından Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nü bitirdi. Daha sonra Avrupa ve ABD'de lisansüstü çalışmalar yaptı.

Ekonomi alanındaki çalışmalarının ardından Dünya Bankası'nda görev aldı. Dünya Bankası döneminde ekonomist Oli Havrylyshyn ile gelişmekte olan ülkeler arasındaki endüstri içi ticaret konusunda akademik çalışmalar da yaptı.

Bankacılık ve Kamu Kariyeri

Turgut Özal döneminde Türkiye'ye dönen Engin Civan, önce Emlak Bankası'nda müşavir, ardından genel müdür yardımcısı olarak görev yaptı. 1988 yılında Denizcilik Bankası Genel Müdürlüğü ve Yönetim Kurulu Başkanlığına getirildi.

11 Ocak 1989 tarihinde Emlak Bankası Genel Müdürü oldu. Bu görevini 3 Ocak 1992 tarihine kadar sürdürdü. Böylece kamuoyunda zaman zaman kullanılan “1989-1991 yılları arasında genel müdürlük yaptı” bilgisinin aksine, görev süresi Ocak 1992'ye kadar devam etti.

Civangate Olayı

Engin Civan, Emlak Bankası'ndan ayrılmasından yaklaşık iki buçuk yıl sonra, 19 Eylül 1994 tarihinde İstanbul'da otomobilindeyken silahlı saldırıya uğradı. Saldırıyı gerçekleştiren Davut Yıldız, Civan'ı yaraladı. Olayın soruşturulması sırasında iş insanı Selim Edes ile Civan arasındaki mali ilişkiler ve rüşvet iddiaları ortaya çıktı. Soruşturmada Dündar Kılıç, Alaattin Çakıcı ve başka kişilerin de adları geçti.

Davanın gerekçeli kararına göre Selim Edes, Emlak Bankası ile yürüttüğü işlemler sırasında Ocak-Şubat 1991 döneminde Civan'a dört ayrı seferde para verdi. Yargılama sırasında Civan rüşvet aldığı iddiasını reddetti. Civan'ın belge istemesi üzerine Edes'in söylediği “Rüşvetin belgesi mi olur?” sözü, dava hakkındaki haberlerde uzun yıllar tekrarlandı.

Engin Civan, saldırının ardından yürütülen soruşturma kapsamında 4 Ekim 1994 tarihinde tutuklandı. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesi, 6 Nisan 1995 tarihinde Civan'ı rüşvet almak suçundan 7 yıl 6 ay ağır hapis ve 62 milyar 500 milyon lira ağır para cezasına mahkûm etti. Karar, Yargıtay 1. Ceza Dairesi tarafından 20 Eylül 1995 tarihinde onanarak kesinleşti.

Aynı davada Selim Edes, yaralamaya azmettirme suçundan 1 yıl 8 ay hapis ve rüşvet vermek suçundan 111 milyar 111 milyon 111 bin lira ağır para cezasına çarptırıldı. Davut Yıldız ise silahlı saldırı ve ruhsatsız silah suçlarından toplam 7 yıl 3 ay 20 gün hapis cezası aldı. Yakalanamayan bazı sanıkların dosyaları ayrıldı.

Tahliyesi ve ABD'ye Yerleşmesi

Engin Civan, yaklaşık 550 gün cezaevinde kaldıktan sonra infaz hükümlerinden yararlanarak 3 Nisan 1996 tarihinde tahliye edildi. Para cezasının ilk bölümünü ödedikten sonra yurt dışına çıktı ve daha sonra ABD'ye yerleşti. Para cezasının kalan bölümünün ödenmemesi nedeniyle bir dönem hakkında yeniden arama işlemleri yapıldı; daha sonra kalan borcun ödenmesiyle bu durum sona erdi.

Civan hakkında Emlak Bankası dönemindeki başka işlemler nedeniyle de çeşitli davalar açıldı. Avukatı Ercan Sezgin, 2010 yılında yaptığı açıklamada bu davaların bir bölümünün beraat, bir bölümünün ise zamanaşımıyla sonuçlandığını, buna rağmen eski bazı gıyabi tutuklama kayıtlarının sistemlerde görünmeye devam ettiğini belirterek kayıtların düzeltilmesi için mahkemeye başvurdu.

ABD'deki Yaşamı ve Yazarlığı

ABD'ye yerleştikten sonra Washington bölgesinde yaşayan Engin Civan, finans danışmanlığı yaptı. 2010 yılında verdiği bir röportajda küçük bir market ve hırdavat dükkânı işlettiğini, aynı zamanda bir finans şirketinde danışmanlık yaptığını ve haftada bir gün evsizlere yemek dağıtan bir kuruluşta gönüllü olarak çalıştığını anlattı.

Daha sonraki yıllarda ekonomi ve siyaset üzerine yazılar yazmaya başladı. 2021 yılında OnurAkayMedya'nın yazar kadrosuna katıldı. Kendi internet sitesinde ve çeşitli yayınlarda ekonomi, uluslararası ilişkiler ve siyaset üzerine makaleler yayımladı. 2026 yılında da köşe yazılarını sürdürmektedir.

Ailesi ve Özel Hayatı

Engin Civan, 1983 yılında Amerikalı dilbilimci ve eğitimci Michele Burtoff Civan ile evlendi. Çiftin Erol Civan ve Eren Civan adlarında iki oğlu oldu. İki kardeş de Maryland'da öğrencilik yıllarında güreş sporuyla ilgilendi ve okul takımlarında yarıştı.

Michele Burtoff Civan, 16 Haziran 2008 tarihinde Maryland'daki evinde akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

Engin Civan'ın 2009 yılında Nihal Subaşı ile evlendiği basına yansıdı. Çiftin Mart 2010'da ikiz kız çocukları dünyaya geldi.