Boston Fruit Company ve United Fruit Company (Chiquita muz) kurucusu

Andrew Woodbury Preston, 20. yüzyılın başlarında modern muz ticaretinin gelişiminde belirleyici rol oynamış, Boston Fruit Company’nin kurucularından ve United Fruit Company’nin kurucu ortağı ve uzun süreli başkanı olan Amerikalı bir iş insanıdır.

Andrew Preston 29 Haziran 1846 tarihinde ABD'de Massachusetts eyaletinin Beverly Farms bölgesinde Benjamin Preston ve Sarah Poland'ın oğlu olarak doğdu. 1864 yılında, henüz 18 yaşındayken, memleketinde Augustus Williams ile birlikte ayakkabı üretimi üzerine bir ortaklık kurdu. Ancak hastalanması nedeniyle bu işi bırakmak zorunda kaldı.

Ayakkabı sektöründen ayrıldıktan sonra Boston merkezli Charles Kimball and Company adlı bir meyve-sebze şirketinde çalışmaya başladı. Bu görev, onu ithal tropikal meyve ticaretiyle tanıştırdı.

1885–1886 yılları arasında New Orleans’ta çeşitli meyve tüccarları için çalıştı. 1886 yılında Jesse Freeman tarafından meyve acentesi olarak işe alındı. 1886 yılında New Orleans'a taşındı ve şehrin Karayip ithalatı için önemli bir Körfez limanı rolü nedeniyle birçok meyve tüccarı için çalıştı. Bu dönemde özellikle Jamaika’dan muz ithalatına odaklandı. Andrew Preston Boston'a taşındıktan sonraki çabaları, bu Jamaika muzlarının yerel müşterilere doğrudan satışını içeriyordu ve Lorenzo D. Baker gibi gemi kaptanlarıyla gayri resmi ağlardan yararlanıyordu; Lorenzo D. Baker tarafından getirilen muzları Boston’daki müşterilere dağıtıyordu.

Jesse Freeman’ın ölümünden sonra Boston’da genel müdürlük görevini üstlendi ancak şirketin yeniden yapılanmasından memnun kalmadı. Yıllar süren çalışmanın ardından 1899 yılında şirketin kontrolünü ele geçirdi ve Boston Fruit Company ile Minor Cooper Keith’in Orta Amerika’daki işletmeleri arasında bir birleşmeye öncülük etti.

Boston Fruit Company ve United Fruit Company
1884 yılında Andrew Preston ve dokuz yatırımcı daha Boston Fruit Company’yi kurdu. Bu girişim, modern muz ticaretinin başlangıcı olarak kabul edilir. Şirket, Jamaika ve Karayipler’den ABD’ye düzenli muz ithalatı gerçekleştirdi.

1899 yılında Andrew Preston ile Minor Cooper Keith’in işletmeleri birleşerek United Fruit Company kuruldu. Andrew Preston şirketin başkanı, Minor Cooper Keith ise başkan yardımcısı oldu. Bu birleşme, tarım, demiryolu taşımacılığı ve deniz taşımacılığını kapsayan dikey entegre bir çok uluslu yapının doğmasına yol açtı. Dünyaca ünlü bir muz markası olan Chiquita şirketinin önceki adı United Fruit Company’ydi. 1984 yılında şirketin adı United Fruit’tan Chiquita’ya dönüştü.

Andrew Preston United Fruit Company ile muzlarını pazarlarken “Miss Chiquita” adında çizgi film tarzı bir kadın figürü kullandı. Bu figür tropikal şapkalı, Latin Amerika tiplemesiydi.

Andrew Preston’ın başkanlığı döneminde şirket hızla büyüdü. Nakliye altyapısına büyük yatırımlar yapıldı. “Büyük Beyaz Filo” olarak bilinen gemi filosu kuruldu. Başlangıçta dört küçük gemiyle faaliyet gösteren şirket, 1903 yılında ilk soğutmalı gemisini hizmete aldı. 1910 yılına gelindiğinde filo 115 gemiye ulaştı ve United Fruit ülkenin en büyük özel filolarından birine sahip oldu.

Şirket yalnızca meyve taşımakla kalmadı; Karayipler ile ABD arasında yolcu, posta ve genel kargo taşımacılığı da gerçekleştirdi. Andrew Preston bu filoyu, grev veya siyasi anlaşmazlık durumlarında ticareti durdurmak ya da yönlendirmek için de kullanabiliyordu.

Antitröst Politikaları ve Strateji
Andrew Preston, United Fruit’in tekel suçlamalarıyla karşı karşıya kalmaması için dikkatli bir strateji izledi. Hiçbir pazarda %49’dan fazla paya sahip olmamaya özen gösterdi. 1913 yılında Cuyamel Fruit Company’deki kalan %10 hissesini Sam Zemurray’a satarak potansiyel bir rakibi güçlendirdi ve hükümetin tekel kaygılarını azaltmaya çalıştı. Bu pragmatik yaklaşım sayesinde şirket, 1924’teki ölümüne kadar kârlılığını sürdürdü.

Latin Amerika’daki Etkileri
Andrew Preston döneminde United Fruit, Orta Amerika’da demiryolları, limanlar ve plantasyonlar inşa etti. Şirket 1900 yılına gelindiğinde 212.000 dönümden fazla araziyi kontrol ediyordu.

Bu yatırımlar bölge ekonomilerine altyapı ve istihdam sağladı. Ancak şirketin geniş toprak sahipliği, düşük ücret politikaları ve çalışma koşulları da ciddi eleştiriler aldı. Günde 10–12 saat çalışan işçiler genellikle düşük ücretlerle çalışıyor, şirket mağazalarına bağımlı kalıyor ve zorlu tropikal koşullarda üretim yapıyordu.

Andrew Preston, 5 Ağustos 1869 tarihinde Frances Elizabeth Gutterson ile evlendi. Çiftin Bessie Woodbury Preston adında bir kızları oldu.

Andrew Preston, hayatı boyunca ağırlıklı olarak Massachusetts’te yaşadı. Brookline, Swampscott ve Boston’da ikamet etti.

Andrew Preston, 26 Eylül 1924 tarihinde ABD'de Massachusetts, Swampscott’taki yazlık evinde 78 yaşında hayatını kaybetti.

Andrew Preston öldükten sonra vasiyetinde belirttiği gibi, 100.000 dolarlık Andrew W. Preston Charity Fund’ı kuruldu. Bu fon, ihtiyaç sahiplerine mali destek ve sağlık hizmeti sağlamak amacıyla oluşturuldu.

Ayrıca kimya alanının geliştirilmesi için 6 milyon dolarlık bir miras bıraktı. Bu bağış, bilimsel araştırmaları desteklemeyi amaçlıyordu.

Kaynak:Biyografiler.com