Murat Karayalçın, 1943 doğumlu siyasetçi, ekonomist ve bürokrattır. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Sosyaldemokrat Halkçı Parti Genel Başkanlığı, Başbakan Yardımcılığı ve Dışişleri Bakanlığı yaptı; 1995 genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Samsun Milletvekili seçildi.

Murat Karayalçın, 26 Ekim 1943 tarihinde Samsun'da doğdu. İlk ve orta öğrenimini Ankara'daki Mimar Kemal İlkokulu ve Mimar Kemal Ortaokulu'nda, lise öğrenimini Ankara Gazi Lisesi'nde tamamladı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde 1963-1964 döneminde bir yıl İngilizce hazırlık eğitimi gördükten sonra, 1964 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat-Maliye Bölümü'ne girdi ve 1968 yılında mezun oldu. Daha sonra İngiltere'deki University of East Anglia'da kalkınma ekonomisi alanında yüksek lisans yaptı.

Meslek Hayatı ve Kooperatifçilik Çalışmaları

Üniversite eğitiminin ardından Devlet Planlama Teşkilatı'nda uzman yardımcısı ve uzman olarak çalıştı. 1978-1979 yıllarında Köy İşleri Bakanlığı'nda Müsteşar Yardımcılığı görevini yürüttü.

Batıkent Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği'nin kısa adıyla Kent-Koop'un kurucuları arasında yer aldı. Kuruluşta mali sekreterlik ve genel sekreterlik yaptı; 1981'den Mayıs 1991'e kadar Kent-Koop Genel Başkanı olarak görev yaptı. 1986-1987 yıllarında Uluslararası İskân Konseyi Yönetim Kurulu üyeliğinde bulundu. 1988'de kurulan Türkiye Kent Kooperatifleri Merkez Birliği'nin (TÜRKKENT) genel başkanlığını da Eylül 1993'e kadar sürdürdü.

Kent-Koop'un çalışmalarından Batıkent Projesi, düşük ve orta gelir grupları için kooperatif modeliyle yaklaşık 50 bin konutun geliştirilmesini amaçlıyordu. Proje, 1986 yılında ilk kez verilen World Habitat Awards kapsamında ödüle değer bulundu.

Karayalçın, 1986 yılında Nokta dergisi tarafından "Yılın İşadamı" seçildi. 1987 ve 1991 yıllarında Türkiye'nin dış tanıtımına yaptığı katkılar nedeniyle TÜTAV ödülü aldı. 1993 yılında ise Fransız hükümeti tarafından Légion d'honneur nişanına layık görüldü.

Siyasi Kariyeri

26 Mart 1989 tarihinde yapılan yerel seçimlerde Sosyaldemokrat Halkçı Parti'den Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçildi. Belediye başkanlığı görevini Eylül 1993'e kadar sürdürdü.

11-12 Eylül 1993 tarihlerinde yapılan SHP 4. Olağan Kurultayı'nda partinin genel başkanlığına seçildi. Genel başkan olmasının ardından 50. Hükümette Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak görev aldı. 12 Aralık 1994 tarihinde, görevi Mümtaz Soysal'dan devralarak Dışişleri Bakanı oldu ve bu görevini 27 Mart 1995'e kadar sürdürdü.

Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin Cumhuriyet Halk Partisi ile birleşmesi sürecinde, 18 Şubat 1995 tarihinde yapılan SHP Olağanüstü Kurultayı'nın ardından genel başkanlık görevi sona erdi. 24 Aralık 1995 genel seçimlerinde CHP'den Samsun Milletvekili seçilerek TBMM'nin 20. döneminde görev yaptı. Milletvekilliği sırasında TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanlığı görevinde de bulundu.

18 Nisan 1999 tarihinde yapılan yerel seçimlerde CHP'nin Ankara Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu ancak seçilemedi. Aynı yıl CHP genel başkanlığı için de aday oldu, kurultayda seçimi kazanamadı. Daha sonra CHP'den ayrıldı ve Fikri Sağlar'ın da aralarında bulunduğu siyasetçilerle yeni bir siyasi oluşum için çalışmaya başladı.

24 Mayıs 2002 tarihinde Sosyaldemokrat Halk Partisi'nin (SHP) kuruluşunda yer aldı ve partinin genel başkanlığını üstlendi. 28 Mart 2004 yerel seçimlerinde SHP çatısı altında oluşturulan Demokratik Güç Birliği'nin Ankara Büyükşehir Belediye Başkan adayı oldu ancak seçilemedi.

2008 yılının sonlarında SHP Genel Başkanlığından ayrıldı ve yeniden Cumhuriyet Halk Partisi'ne katıldı. 29 Mart 2009 yerel seçimlerinde CHP'nin Ankara Büyükşehir Belediye Başkan adayı olarak yarıştı; seçimi kazanamadı.

2012-2014 yılları arasında CHP Parti Meclisi üyeliği yaptı. 17 Aralık 2014 tarihinde CHP İstanbul İl Başkanlığı görevine getirildi. Bu görevi Aralık 2015'e kadar yürüttü.

Yerel Yönetim Çalışmaları

Yerel yönetimler, konut politikaları ve kentleşme alanındaki çalışmalarını sonraki yıllarda da sürdürdü. 1 Ağustos 2024 tarihinde kurulan Yerel Reform Girişimi Derneği'nin kurucu başkanı oldu. Derneğin Yönetim Kurulu Başkanı olarak yerel yönetimlerin idari ve mali yapısı, konut hakkı ve kent politikaları üzerine çalışmalar yürütmektedir.