Malala Yousafzai, 2014 yılında en genç Nobel Barış Ödülü kazanan, kızların eğitimi için uğraşan Pakistanlı bir aktivisttir.

Malala Yousafzai 12 Temmuz 1997 tarihinde, eğitim aktivisti Ziyauddin'in kızı olarak Pakistan’ın Swat Bölgesi’ndeki Mingora kasabasında Peştun bir ailede doğmuştur. Adını Afgan ulusal kahramanı Maiwandlı Malalai'den aldı. Babası Ziyauddin Yousafzai, annesi Toor Pekai Yousafzai'dir. Khushal ve Atal adlarında iki küçük erkek kardeşi vardır.

Akıcı bir şekilde Peştuca, Urduca ve İngilizce bilen Malala Yousafzai, çoğunlukla bir şair, okul sahibi ve yine bir eğitim aktivisti ve Kushal Halk Okulu olarak bilinen bir okullar zincirini yöneticisi olan babası Ziauddin Yousafzai'dan eğitim aldı.

İki kez Başbakan seçilen Benazir Butto'dan ilham alan Malala Yousafzai, eğitim hakları hakkında konuşmaya babasının onu yerel basın kulübünde konuşmak için Peşaver'e götürdüğü Eylül 2008'de başladı.

Bölgedeki gazete ve televizyon kanallarında yer alan bir konuşmada "Taliban temel eğitim hakkımı nasıl elimden alır?" diye sordu. 2009 yılında da Savaş ve Barış Raporlama Enstitüsü'nün Pakistan'daki Open Minds gençlik programında staj ve akran eğitimcisi olarak görev yaptı. Öğrencilerin gazetecilik, kamusal tartışma ve diyalog yoluyla sosyal meseleler hakkında yapıcı tartışmalara katılmaları için bölgedeki okullarda çalıştı.

Malala Yousafzai, 9 Ekim 2012 tarihinde Taliban tarafından yapılan saldırıdan sonra hayatta kalması ve kızların eğitimi için sesini duyurmaya devam etmesiyle ünlü oldu. Hikayesi, dünyadaki insanlara ilham verdi ve onu cesaret ve umut sembolü haline getirdi. Malala Yousafzai, 2014 yılında en genç Nobel Barış Ödülü kazanan, kızların eğitimi için uğraşan Pakistanlı bir aktivisttir.

Malala Yousafzai, kızlar için eğitimin önemini kamuoyunda savundu, BBC için bir günlük yazdı, I Am Malala kitabını ortak yazar olarak kaleme aldı ve dünya genelinde kızların eğitimi için Malala Fonu'nu kurdu.

11 yaşında, BBC Urdu için Taliban işgali altındaki Swat'taki hayatını anlatmak amacıyla Gul Makai takma adıyla bir blog yazdı. Ertesi yaz, Pakistan Silahlı Kuvvetlerinin Swat'taki militanlara karşı Rah-e-Rast Operasyonu başladığında, Adam B. Ellick onun hayatı hakkında bir New York Times belgeseli yaptı. Basılı yayın ve televizyonda röportajlar vererek ün kazandı ve aktivist Desmond Tutu tarafından Uluslararası Çocuk ve Barış Ödülü'ne aday gösterildi.

9 Ekim 2012 tarihinde, Malala Yousafzai ve iki diğer kız, sınav sonrası okuldan eve dönerken bindikleri bir otobüste, bir Taliban silahlı adamı tarafından Swat bölgesinde, kafası, boynu ve omzundan giren tek bir kurşunla vuruldu. Saldırıda iki arkadaşı daha yaralandı; silahlı kişi olay yerinden kaçtı. Malala Yousafzai, bir kurşunla başından isabet alınmıştı. Kritik ve bilinçsiz durumda Rawalpindi Kardiyoloji Enstitüsü'ne kaldırıldı, ancak durumu Birleşik Krallık, Birmingham'daki Queen Elizabeth Hastanesi'ne nakledilmesine yetecek kadar iyileşti. Hayatına yönelik girişim, ona uluslararası bir destek seline yol açtı. Ocak 2013'te Deutsche Welle, Onun "dünyanın en ünlü genci" olabileceğini bildirdi

Cinayete teşebbüsten haftalar sonra, Pakistan'ın önde gelen 50 Müslüman din adamından oluşan bir grup, onu öldürmeye çalışanlara karşı bir fetva yayınladı. Pakistan Talibanı uluslararası düzeyde hükûmetler, insan hakları örgütleri ve feminist gruplar tarafından kınandı. Taliban yetkilileri, Malala Yousafzai'ı daha fazla suçlayarak, olası bir ikinci suikast girişimi planlarını da ekleyerek suikastı dini bir yükümlülük olarak haklı buldukları açıklamasıyla kınamaya yanıt verdi.

İyileştikten sonra Malala Yousafzai, eğitim hakkı için çalışan önde gelen bir aktivist oldu ve Şiza Şahid ile birlikte Birmingham merkezli, kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Malala Fund'ı kurdu.

2013 yılında uluslararası çok satanlar listesine giren Ben Malala kitabının ortak yazarıdır. 2012 yılında Pakistan'ın ilk Ulusal Gençlik Barış, 2013 Saharov Ödülü'nü aldı.

Malala Fonu'nun kurucu ortağı ve yönetim kurulu üyesi olan Malala Yousafzai, on bir yaşındayken, Pakistan'ın Swat Vadisi'nde Taliban yönetimindeki yaşam hakkında BBC Urdu için anonim olarak blog yazarak eğitim kampanyasına başladı. Babasının aktivizminden ilham alan Malala Yousafzai, kısa süre sonra kız çocuklarının eğitimi için kamuoyunda savunuculuk yapmaya başladı ve uluslararası medyanın dikkatini çekti ve ödüller kazandı. On beş yaşında, sesini yükselttiği için Taliban tarafından saldırıya uğradı. Malala Yousafzai, Birleşik Krallık'ta iyileşti ve kız çocukları için mücadelesine devam etti.

2013 yılında babası Ziauddin Yousafzai ile birlikte Malala Fonu'nu kurdu. Hayır kurumu aracılığıyla Ürdün'deki Suriyeli mültecilerle, Kenya'daki genç kadın öğrencilerle görüştü ve Nijerya'da genç kızları okula gitmelerini engellemek için kaçıran terör örgütü Boko Haram'a karşı sesini yükseltti. Bir yıl sonra 2014 yılında, her kız çocuğunun on iki yıl ücretsiz, güvenli ve kaliteli eğitim almasını sağlamaya yönelik çabaları nedeniyle Hindistan'dan Kailash Satyarthi ile ortak Nobel Barış Ödülü'nü aldı. 17 yaşındaydı ve o zamana kadarki en genç Nobel Ödülü sahibiydi.

2014 yılında, Nobel Barış Ödülü’nü kazanan en genç isim olarak tarihe geçen Malala Yousafzai, 1.1 milyon dolarlık ödülün; Pakistan’da kız çocuklarına bir ortaokul yaratılması için bağışladı. Malala Yousafzai, ve babasının Malala Fonu, halen tüm dünyada; kız çocuklarının eğitime katılımının desteklenmesi için çalışıyor ve Malala Yousafzai’nın, “Bir çocuk, bir öğretmen, bir kalem ve bir kitap dünyayı değiştirebilir” sözü, tüm dünyada kız çocuklarının okullaşması ve güçlenmesi için ilham dağıtmaya devam ediyor.

Malala Yousafzai, 2013 yılındaon altıncı doğum gününde New York'taki Birleşmiş Milletler'de konuşma yaptı. Aynı yıl, “Ben Malala: Eğitim İçin Ayağa Kalkıp Taliban Tarafından Vurulan Kız” adlı otobiyografisini yayınladı. Aktivizmi nedeniyle Avrupa Parlamentosu tarafından Düşünce Özgürlüğü için Sakharov Ödülü'ne layık görüldü.

Time dergisi 2013, 2014 ve 2015 yıllarında onu dünyadaki en etkili insanlardan biri olarak gösterdi.

2017 yılında Kanada fahri vatandaşlığı ile ödüllendirildi ve Kanada Avam Kamarası'na hitap eden en genç kişi oldu.

Malala Yousafzai, 2013 yılından 2017 yılına kadar ortaokul eğitimini İngiltere /Birmingham'da Edgbaston Lisesinde tamamladı. Ardından Oxford Üniversitesi'nde Lady Margaret Hall'da bir yer kazandı ve Felsefe, Politika ve Ekonomi (PPE) alanında Bachelor of Arts için üç yıllık bir eğitim aldı. 2020 yılında mezun oldu.

Malala Yousafzai, 2021 yılında Asser Malik ile evlendi.

Kitapları :
2013 - I Am Malala ( ortak yazar)


Kaynak:Biyografiler.com