İlhan İrem, müzisyen, besteci, söz yazarı, ressam, şair ve yazardır. “Yazık Oldu Yarınlara”, “Anlasana”, “İşte Hayat”, “Konuşamıyorum” ve “Sürgün Gibi Masallarda” gibi şarkılarıyla tanındı.

Çocukluğu ve Müziğe Başlaması

İlhan İrem, 1 Nisan 1955 tarihinde Bursa'da, Nahit Aldatmaz ve Mesude Aldatmaz çiftinin oğlu olarak doğdu. Asıl adı İlhan Aldatmaz'dır. 1969 yılında, ortaokul son sınıftayken okul orkestrasına solist olarak katıldı.

1970 yılında Milliyet Gazetesi'nin düzenlediği Liselerarası Müzik Yarışması'nda, Meltemler adını verdikleri orkestrayla Marmara Bölgesi birincisi oldu. 1970'lerin başında aynı toplulukla Bursa Çelik Palas Oteli'nde ve Uludağ'daki eğlence mekânlarında dans müziği şarkıcılığı yaptı.

Müzik Kariyeri

İlk Plakları

1973 yılında kendi imkânlarıyla hazırladığı “Birleşsin Bütün Eller / Bazen Neşe Bazen Keder” adlı ilk 45'liği Diskotür tarafından yayımlandı. Bu plak beklediği ilgiyi görmedi. Plak şirketinin bestelerini başka sanatçılara söyletme önerisini kabul etmedi. 1974 yılında çıkan ikinci 45'liği “Yazık Oldu Yarınlara / Haydi Sil Gözlerini” ile geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.

1975 yılında “Anlasana / Ne Güzel Bak Yaşamak” plağını çıkardı. Aynı yıl yayımlanan “Bir Varmış Bir Yokmuş (Kuklacı Amca) / Hasretim Sana” adlı plağı ise gelen tepkilerin ardından şirket tarafından piyasadan toplatıldı.

1976 yılında ilk uzunçaları “İlhan İrem 1973-1976” yayımlandı. Bu dönemde “Üzülme Dostum”, “Havalar Nasıl”, “Sensiz de Yaşanıyor (İşte Hayat)”, “Ayrılık Akşamı” ve “Bal Ağızlım” gibi şarkıları seslendirdi.

Senfonik Çalışmaları ve Albümleri

1979 yılında yayımladığı “Sevgiliye” albümünün düzenlemelerini Esin Engin yaptı. Albümde, kendi yazdığı sözlerin yanında Nazım Hikmet'in “Hoş Geldin” şiirini de besteleyerek seslendirdi. “Bir Yıldız” adlı bestesiyle aynı yıl Eurovision Şarkı Yarışması Türkiye finaline kaldı; ancak askere alınması nedeniyle yarışmaya katılamadı.

Askerliği sırasında yaptığı bestelerden oluşan “Bezgin” albümü 1981 yılında yayımlandı. Ardından, “rock senfonisi” olarak adlandırdığı “Pencere… Köprü… Ve Ötesi…” üçlemesi üzerinde çalıştı. Üçlemenin ilk albümü “Pencere” 1983'te, ikinci albümü “Köprü” 1985'te, son albümü “Ve Ötesi” ise 1987'de çıktı.

1984 yılında Bulgaristan'da düzenlenen Altın Orfe Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etti ve Gazeteciler Özel Ödülü'nü aldı.

1986 yılında, bestesi Melih Kibar'a ait “Halley” şarkısının sözlerini yazdı. Klips ve Onlar grubunun seslendirdiği şarkı, Norveç'in Bergen kentinde düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması'nda 53 puanla dokuzuncu oldu. Bu sonuç, Türkiye'nin o tarihe kadar yarışmada elde ettiği en iyi dereceydi.

1988 yılında “Dünden Yarına”, 1989 yılında “Uçun Kuşlar Uçun” albümlerini yayımladı. “Pencere… Köprü… Ve Ötesi…” üçlemesi 1990 yılında bir araya getirildi. Bunu 1992'de “İlhan-ı Aşk”, 1994'te “Koridor” ve “Romans” izledi. “Romans”, “Koridor” albümündeki çalışmaların bir bölümünü farklı bir bütünlük içinde sunan meditasyon versiyonu olarak hazırlandı.

1995 yılında “Sevgililer Günü / The Best of İlhan İrem 1”, 1997 yılında “Aşk İksiri & Cadı Ağacı / The Best of İlhan İrem 2”, 1998 yılında ise “Hayat Öpücüğü / The Best of İlhan İrem 3” yayımlandı.

2000 yılında “Bezgin”, “Pencere”, “Köprü” ve “Ve Ötesi” albümleri, özgün kayıtları temel alınarak “Bezginin Gizli Mektupları”, “Uçuk Mavi Pencere”, “Bulutlara Köprü” ve “Düşler ve Ötesi” adlarıyla yeniden yayımlandı.

Yeni şarkılardan oluşan “Seni Seviyorum” albümü 2001 yılında çıktı. Bunu 2003'te “Bir Meleğe Âşık Oldum / The Best of İlhan İrem 4”, 2004'te “Işık ve Sevgiyle 30 Yıl” izledi. 2006 yılında “Cennet İlahileri”ni, 2008 yılında çocuklar için hazırladığı “Tozpembe / Progressive Çocuk Şarkıları” albümünü yayımladı.

1992 yılında ara verdiği konserlerine, 29 Eylül 2006'da İstanbul Harbiye Açıkhava Tiyatrosu'nda verdiği konserle döndü. “Ayrılıkların da Sonu Var” başlıklı konser dizisi kapsamında İstanbul'un ardından İzmir ve Ankara'da da sahne aldı.

Yazarlığı ve Resim Çalışmaları

İlhan İrem, müzik çalışmalarının yanında öykü, şiir ve deneme kitapları yazdı. İlk kitabı “Pencere… Köprü… Ve Ötesi…” 1985 yılında, aynı adlı müzikal üçlemeyle bağlantılı olarak yayımlandı. Kitapta Nuri Kurtcebe'nin çizimleri ile Burak Eldem, İzzet Eti ve Adnan Özer'in müziği üzerine yazıları da yer aldı.

1987 yılında “Uzaklarda Biri Var” adlı deneme kitabını, 1990 yılında “Katastrof” adlı şiir kitabını yayımladı. Bunları 1994'te “Delirium”, 1998'de “Millenium / Sanalizasyon Fareleri, Yarasalar ve Diğerleri” izledi.

2007 yılında “Senfonik Şiir” alt başlığını taşıyan “Siyah Kuğunun Şarkısı”, 2014 yılında ise “Güneş Ülkesinin Karanlık İnsanları” yayımlandı.

Resimle de ilgilenen sanatçı, ilk resim sergisini 1986 yılında Bursa'da açtı.

Ödülleri

Kariyeri boyunca Altın Plak ödülleri aldı. Hey ve Ses dergilerinin de aralarında bulunduğu yayınların değerlendirmelerinde “Yılın Erkek Sanatçısı” ve “Yılın Sanatçısı” seçildi. 1984 yılında Altın Orfe Şarkı Yarışması'nda Gazeteciler Özel Ödülü'nü kazandı.

Ailesi ve Özel Hayatı

İlhan İrem, 1 Ekim 1991 tarihinde Hansu İrem ile evlendi. Hansu İrem, sanatçının bazı şarkılarının sözlerini yazdı; albüm kapaklarının fotoğraflarını ve sanat yönetmenliğini üstlendi.

Ölümü

Böbrek yetmezliği nedeniyle diyaliz tedavisi gören İlhan İrem, 28 Temmuz 2022 tarihinde İstanbul'da, 67 yaşında hayatını kaybetti. 30 Temmuz'da Atatürk Kültür Merkezi'nde düzenlenen törenin ve Bebek Camii'ndeki cenaze namazının ardından, vasiyeti doğrultusunda Aşiyan Mezarlığı'na defnedildi.

Albümleri

Stüdyo Albümleri

2008 - Tozpembe / Progressive Çocuk Şarkıları
2006 - Cennet İlahileri
2001 - Seni Seviyorum
1994 - Romans
1994 - Koridor
1992 - İlhan-ı Aşk
1989 - Uçun Kuşlar Uçun
1987 - Ve Ötesi
1985 - Köprü
1983 - Pencere
1981 - Bezgin
1979 - Sevgiliye

Derlemeler ve Toplu Yayımlar

2004 - Işık ve Sevgiyle 30 Yıl
2003 - Bir Meleğe Âşık Oldum / The Best of İlhan İrem 4
1998 - Hayat Öpücüğü / The Best of İlhan İrem 3
1997 - Aşk İksiri & Cadı Ağacı / The Best of İlhan İrem 2
1995 - Sevgililer Günü / The Best of İlhan İrem 1
1990 - Pencere… Köprü… Ve Ötesi… (üçlemenin toplu yayımı)
1988 - Dünden Yarına
1976 - İlhan İrem 1973-1976

Yeniden Yayımlanan Albümleri

2000 - Düşler ve Ötesi (Ve Ötesi albümünün yeniden yayımı)
2000 - Bulutlara Köprü (Köprü albümünün yeniden yayımı)
2000 - Uçuk Mavi Pencere (Pencere albümünün yeniden yayımı)
2000 - Bezginin Gizli Mektupları (Bezgin albümünün yeniden yayımı)

Kitapları

2014 - Güneş Ülkesinin Karanlık İnsanları (deneme)
2007 - Siyah Kuğunun Şarkısı (senfonik şiir)
1998 - Millenium / Sanalizasyon Fareleri, Yarasalar ve Diğerleri (deneme)
1994 - Delirium (deneme)
1990 - Katastrof (şiir)
1987 - Uzaklarda Biri Var (deneme)
1985 - Pencere… Köprü… Ve Ötesi… (öykü)