“Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanlığına seçilen ilk kadın ve ülkenin önde gelen anayasa hukuku uzmanlarından biri”

Gordana Siljanovska-Davkova, 11 Mayıs 1953 tarihinde dönemin Yugoslavya sınırları içinde, günümüzde Kuzey Makedonya sınırları içinde olan Ohri’de doğmuştur. Makedon siyasetçi, hukukçu ve emekli anayasa hukuku profesörü olan Gordana Siljanovska-Davkova, 12 Mayıs 2024 tarihinden bu yana Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır. Cumhurbaşkanlığına seçilmeden önce anayasa hukuku, siyasi sistemler, yerel yönetim ve demokratik kurumlar üzerine yoğunlaşan uzun bir akademik ve kamu hizmeti kariyeri oluşturmuştur. Seçilmesiyle birlikte Kuzey Makedonya devlet başkanlığı görevine gelen ilk kadın olmuştur.

Gordana Siljanovska-Davkova, ilk ve orta öğrenimini Üsküp’te tamamlamıştır. 1978 yılında Üsküp Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olmuş, daha sonra aynı kurumda yüksek lisans eğitimi almıştır. Doktora eğitimini Ljubljana Üniversitesi’nde tamamlamış ve yerel yönetim ile hukuki kuralların siyasal gerçeklikle ilişkisini inceleyen bir tez savunmuştur.

Gordana Siljanovska-Davkova, akademik kariyerini Üsküp Aziz Kiril ve Metodiy Üniversitesi bünyesindeki Iustinianus Primus Hukuk Fakültesinde sürdürmüştür. 1989 yılında siyasi sistemler alanında yardımcı doçent, 1994 yılında doçent ve 2004 yılında profesör olmuştur. Dersleri ve araştırmaları anayasa hukuku, siyasi sistemler, çağdaş siyasi kurumlar ve yerel yönetim konularına odaklanmıştır.

Akademik kariyeri sırasında Gordana Siljanovska-Davkova, Hukuk ve Siyaset Bilimleri Enstitüsünün yanı sıra Anayasa Hukuku ve Siyasi Sistem Bölümünün başkanlığını yürütmüştür. Ülkede uygulamaya dayalı klinik hukuk eğitiminin geliştirilmesine de katkı sağlamıştır. Hukuk, anayasal yönetim ve siyasi kurumlar üzerine 200’den fazla akademik çalışma yazmış veya ortak yazarlık yapmıştır. 2016 yılında öğrencileri tarafından fakültesinin en ilham verici profesörü seçilmiştir.

Gordana Siljanovska-Davkova, eski Yugoslavya’nın siyasal dönüşüm döneminde kamu görevine girmiştir. 1990-1992 yılları arasında Makedonya Parlamentosu Anayasa Komisyonu üyesi olarak görev yapmıştır. 1992-1994 yılları arasında Branko Crvenkovski tarafından yönetilen hükûmette Devlet Bakanı olarak görev üstlenmiştir.

Uluslararası çalışmaları kapsamında Gordana Siljanovska-Davkova, Birleşmiş Milletler uzmanı olarak görev yapmış ve yerel demokrasi ile anayasal yönetim alanında çalışan çeşitli kurumlara katkıda bulunmuştur. 2008-2016 yılları arasında Avrupa Konseyi’nin anayasa danışma organı olan Venedik Komisyonu üyesi olarak görev yapmıştır. Demokratik kurumlar, yargı sistemi ve anayasa yargısı konularındaki çalışmalara katılmıştır.

2019 yılında Gordana Siljanovska-Davkova, VMRO-DPMNE tarafından desteklenen cumhurbaşkanı adayı olmuştur. Seçimin ikinci turuna yükselmiş, ancak Stevo Pendarovski karşısında yenilmiştir. Seçim kampanyası; ülkenin anayasal adı, komşu ülkelerle ilişkiler ve Avrupa Birliği üyelik süreci üzerine yaşanan tartışmaların etkisi altında gerçekleşmiştir.

Gordana Siljanovska-Davkova, 2024 yılında yeniden cumhurbaşkanlığına aday olmuştur. Bir kez daha VMRO-DPMNE tarafından desteklenen Gordana Siljanovska-Davkova, ikinci turda görevdeki Cumhurbaşkanı Stevo Pendarovski’yi büyük farkla yenmiş ve ülke tarihinin ilk kadın cumhurbaşkanı olmuştur. 12 Mayıs 2024 tarihinde resmen görevine başlamıştır.

Göreve başlama töreninde Gordana Siljanovska-Davkova, ülkenin resmî anayasal adı olan Kuzey Makedonya yerine “Makedonya” ifadesini kullanmıştır. Bu açıklama, söz konusu ifadenin 2018 tarihli Prespa Anlaşması ile bağdaşmadığını savunan Yunanistan ile diplomatik tartışmaya neden olmuştur. Cumhurbaşkanlığı makamı daha sonra uluslararası yükümlülüklere saygı gösterileceğini, ancak daha kısa olan adın kişisel kimlik meselesi olarak görülmeye devam edildiğini açıklamıştır.

2024 parlamento seçimlerinin ardından Gordana Siljanovska-Davkova, VMRO-DPMNE lideri Hristijan Mickoski’ye hükûmeti kurma görevini vermiştir. Onun liderlik ettiği ittifak, Kuzey Makedonya Meclisi’nde en fazla sandalyeyi kazanmıştır.

Cumhurbaşkanı olarak Gordana Siljanovska-Davkova, anayasal yönetim, hukukun üstünlüğü, kadınların kamusal yaşama katılımı ve devlet kurumlarının reformu konularına önem vermektedir. Ülkenin Avrupa ile bütünleşmesini ilke olarak desteklemekle birlikte, ulusal egemenliği, anayasal eşitliği veya Makedon ulusal kimliğini zayıflattığını düşündüğü şartlara ve anlaşmalara karşı çıkmaktadır.

Gordana Siljanovska-Davkova, hukukçu Blagoja Davkov ile evlidir ve iki çocuğu vardır. Kariyeri; akademik birikim, anayasa hukuku uzmanlığı ve aktif siyasi liderliği bir araya getirmektedir. Günümüzde Kuzey Makedonya siyasetinin en etkili ve en çok tartışılan isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir.

Öne Çıkan Görevleri:
1990-1992 – Makedonya Parlamentosu Anayasa Komisyonu – Üye
1992-1994 – Kuzey Makedonya Hükûmeti – Devlet Bakanı
2008-2016 – Venedik Komisyonu – Üye
2020-2024 – Kuzey Makedonya Meclisi – Milletvekili
2024- – Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı


Kaynak:Biyografiler.com