Haritacı, coğrafyacı, matematikçi ve gravür sanatçısıdır.

Flaman haritacı, coğrafyacı, matematikçi ve gravür sanatçısıdır. Modern haritacılık tarihinin en bilinen isimlerinden biri olan Gerardus Mercator, özellikle Mercator projeksiyonu adı verilen harita yöntemi ve "atlas" kelimesini harita koleksiyonu anlamında kullanmasıyla tanındı.

Gerardus Mercator, 5 Mart 1512 tarihinde Belçika'da Flandre bölgesindeki Rupelmonde'de yakın zamanda oraya taşınmış yoksul bir Alman ailesinin yedinci ve son çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası ayakkabıcıydı, ancak soyadı "tüccar" anlamına geliyordu ve Gerhard, genç yaşlarındayken anne ve babası öldükten sonra soyadını Latinceye çevirerek Mercator oldu. Asıl adı Gerhard Kremer'dir. "Kremer" soyadının Latince karşılığı olan "Mercator" adını eğitim hayatı sırasında kullanmaya başladı.

Eğitimi

Rahip olan büyük amcası, iyi bir eğitim almasını sağladı. 1530 yılında Belçika'nın Leuven şehrindeki Leuven Üniversitesi'ne girdi. Burada felsefe ve teoloji ağırlıklı eğitim aldı ve 1532 yılında yüksek lisans derecesini tamamladı. Daha sonra matematik, astronomi ve coğrafyaya yöneldi.

Gemma Frisius ile çalışarak matematik, astronomi, harita yapımı ve bilimsel alet üretimi konusunda bilgi edindi. Gaspar Van der Heyden adlı yerel bir uzmandan gravür sanatını öğrendi gravür sanatında da uzmanlaştı ve haritalarını büyük ölçüde kendi çizip işledi ve üç adam, Kutsal Roma İmparatoru V. Charles da dahil olmak üzere zengin müşteriler için haritalar, küreler ve astronomik aletler yapımında birlikte çalıştılar.

Haritacılık Çalışmaları

Gerardus Mercator'un bilinen ilk çalışmalarından biri Gemma Frisius ile birlikte 1536 yılında hazırladığı küredir. 1537 yılında Filistin haritasını yayımladı. Daha sonraki yıllarda dünya haritaları, Avrupa haritaları, küreler ve çeşitli bilimsel ölçüm araçları hazırladı.

Gerardus Mercator, 1538'de kalp şeklinde bir projeksiyon üzerine dünyanın bir haritasını yaptı.

1538 yılında yayımladığı dünya haritasında "Amerika" adını hem Kuzey Amerika hem de Güney Amerika için kullanan ilk haritacılardan biri oldu. Bu çalışması, Amerika adının iki kıtayı birlikte tanımlamak üzere yaygınlaşmasına katkıda bulundu.

Hapis Dönemi ve Duisburg'a Yerleşmesi

İncil'in evrenin yaratılışı hakkındaki anlatımını kabul edememesi, 1544'te Engizisyon ile başını derde soktu ve serbest bırakılmadan önce altı ay boyunca sapkınlık şüphesiyle hapis yattı. Hakkında yeterli kanıt bulunmaması üzerine serbest bırakıldı.

1552 yılında Belçika'nın Leuven şehrinden Almanya'daki Duisburg şehirine taşındı. Burada Kleve Dükü'nün kozmografı olarak çalıştı ve yaşamının geri kalan bölümünün büyük kısmını bu kentte geçirdi.Gravürcülerden oluşan ekibiyle birlikte bir kartografik atölye kurdu ve 1569'da yarattığı dünya haritasında kullandığı Mercator projeksiyonunu mükemmelleştirdi.

Mercator Projeksiyonu

Mercator, 1569 yılında yayımladığı dünya haritasında daha sonra kendi adıyla anılacak olan Mercator projeksiyonunu kullandı. Bu yöntemde meridyenler ve paraleller birbirini dik açıyla kesen düz çizgiler şeklinde gösterildi.

Projeksiyonun en önemli özelliği, sabit pusula yönünü izleyen rotaların haritada düz çizgi olarak gösterilebilmesiydi. Bu özellik, özellikle denizciler için büyük kolaylık sağladı ve Mercator projeksiyonu yüzyıllar boyunca deniz haritalarında yaygın biçimde kullanıldı. ancak kendisi hiçbir zaman denizde bir gün geçirmedi.

Bununla birlikte bu yöntem, ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe kara parçalarının yüzölçümlerini giderek daha fazla büyüterek gösterir. Bu nedenle özellikle kutup bölgelerine yakın ülkelerin gerçek boyutları haritada olduğundan büyük görünür.

1578 yılında Antik Çağ'ın ünlü coğrafyacısı Claudius Ptolemy'nin (Batlamyus) haritalarını inceleyerek, hatalarını düzeltti.

Mercator coğrafya, felsefe, kronoloji ve teoloji üzerine eserler yazmıştır. Duvar haritalarının tamamında gösterdiği bölgelerle ilgili ayrıntılı metinler bulunmaktadır. Örneğin 1569 tarihli meşhur haritasında on beş lejantta 5,000'den fazla kelimelik açıklama bulunur. 1595 tarihli Atlas'ında 120 sayfa kadar harita ve desenli başlık sayfası olmakla beraber daha fazla sayıda sayfa evrenin yaratılışına dair görüşleri ile haritalarda gösterilen tüm ülkelerin tanımlamalarına ayrılmıştır. Kronoloji tablosu 400 sayfa kadar tutmakta ve yaratılıştan itibaren hanedanların, başlıca siyasal ve askerî olayların, yanardağ patlamalarının, depremlerin ve tutulmaların tarihini vermektedir. Aynı zamanda Yeni ve Eski Ahit üzerine de yazmıştır.

Atlas Çalışmaları

Gerardus Mercator yaşamının son döneminde Avrupa'nın çeşitli bölgelerini kapsayan ayrıntılı haritalar hazırladı. 1585 yılında Fransa, Almanya ve Hollanda'yı kapsayan haritalarını, 1589 yılında ise İtalya, Balkanlar ve Yunanistan'a ilişkin haritalarını yayımladı.

1580'lerde, Yunan mitolojisinde dünyayı omuzlarında taşıyan devin adını taşıyan atlasını yayınlamaya başladı. Harita koleksiyonunu "Atlas sive Cosmographicae Meditationes de Fabrica Mundi et Fabricati Figura" adı altında bir araya getirdi. "Atlas" kelimesini bir harita kitabı veya harita koleksiyonu anlamında kullanan isim Mercator oldu.

Çalışmanın tamamı ölümünden bir yıl sonra, 1595 yılında oğlu Rumold Mercator tarafından yayımlandı.

Diğer Çalışmaları

Gerardus Mercator yalnızca harita çizmekle kalmadı; küreler, astronomik araçlar ve matematiksel ölçüm aletleri de üretti. Gravür ve kaligrafi alanındaki çalışmaları da sonraki kuşak haritacıları etkiledi.

Claudius Ptolemaios'un coğrafya çalışmalarını yeniden yayımladı ve antik coğrafya bilgisini kendi dönemindeki yeni keşiflerle karşılaştırarak değerlendirdi.

Ölümü

1590'ların başlarında geçirdiği felçler Mercator'u kısmen felç etti ve neredeyse kör bıraktı. Gerardus Mercator, yaşamının son yıllarında sağlık sorunları yaşadı. 2 Aralık 1594 tarihinde Almanya, Duisburg'da 82 yaşında hayatını kaybetti.

Adını taşıyan Mercator projeksiyonu günümüzde özellikle denizcilik, çevrim içi haritalar ve bazı dijital harita sistemlerinde kullanılmaya devam etmektedir.

Kristof Kolomb ile başlayan ve Ferdinand Magellan'ın Dünya'nın yuvarlak olduğunu kesin olarak kanıtlamasıyla devam eden keşifler çağı, yeni haritalara olan talebi doğurdu ve haritacıları küresel Dünya'yı düz bir yüzeyde nasıl tasvir edecekleri sorunuyla karşı karşıya bıraktı. Çeşitli çözümler veya 'projeksiyonlar' arasında en iyisi olarak kabul edilen, bugün hala kullanılan Gerardus Mercator'un çözümü oldu. Ayrıca Mercator, harita koleksiyonu için 'atlas' terimini ilk kullanan kişiydir.

Döneminin diğer bilginlerinin aksine çok az seyahat eden Mercator, binden fazla kitap ve haritadan oluşan kütüphanesi ile denizciler, tüccarlar ve bilim insanlarıyla yaptığı geniş yazışma ağı sayesinde dünyayı odasından haritalandırmayı başarmıştır.