Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci. Klasik müzik repertuvarının yanı sıra kendi bestelerini seslendirmesi, caz ve doğaçlamadan yararlanan çalışmaları ve orkestra, oda müziği, piyano, oratoryo ve film müziği alanındaki eserleriyle tanınır. 1994 yılında New York'ta düzenlenen Young Concert Artists International Auditions'ı kazanmasının ardından uluslararası konser kariyerine başladı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Fazıl Say, 14 Ocak 1970 tarihinde Ankara'da doğdu. Babası yazar, yayıncı ve müzikolog Ahmet Say, annesi eczacı Gürgün Say'dır. Anne ve babasının ayrılmasının ardından çocukluğunu büyük ölçüde babasıyla geçirdi.

Üç yaşındayken obuacı Ali Kemal Kaya ile ritim ve işitme çalışmaları yaptı. Dört yaşında piyanist Mithat Fenmen'den piyano dersleri almaya başladı. Fenmen ile yaklaşık sekiz yıl piyano, solfej ve müzik teorisi çalıştı; Fenmen'in derslerinde doğaçlama da önemli bir yer tuttu.

1980'li yılların başında Ankara Devlet Konservatuvarı'nda eğitimine devam etti. Burada Kamuran Gündemir ile piyano, İlhan Baran ile kompozisyon çalıştı. Armoni, kontrpuan, form bilgisi, analiz, enstrümantasyon, orkestrasyon, Türk müziğinin makam ve ritim sistemleri ile caz armonisi üzerine eğitim aldı. Çağdaş müzik alanında Ertuğrul Oğuz Fırat ile de çalıştı.

1984 yılında, on dört yaşındayken piyano için ilk dönem bestelerini yazmaya başladı. 1987 yılında DAAD bursuyla Düsseldorf'daki Robert Schumann Hochschule'ye gitti ve David Levine ile piyano çalıştı. Aribert Reimann ile David Levine'in 1986'da Ankara'da dinlediği Say'ın Almanya'daki eğitimine yönelmelerinde etkili oldukları belirtilmektedir. Düsseldorf'taki eğitimini 1991 yılında tamamladı. Daha sonra Berlin'e geçti; 1992-1995 yılları arasında çalışmalarını burada sürdürdü. Menahem Pressler'ın ustalık sınıflarına da katıldı.

Kariyeri

1994 yılında New York'ta düzenlenen Young Concert Artists International Auditions'ı kazandı. Bu başarının ardından Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'da konserler vermeye başladı. 1995 yılında Paul A. Fish Foundation ödülüne değer görüldü ve kariyerinin bir bölümünü New York'ta sürdürdü.

Sonraki yıllarda New York Philharmonic, Israel Philharmonic Orchestra, Baltimore Symphony Orchestra, St. Petersburg Philharmonic, BBC Philharmonic, Orchestre National de France ve Vienna Symphony gibi orkestralarla sahne aldı. Salzburg Festival, Rheingau Musik Festival, Schleswig-Holstein Musik Festival ve başka uluslararası festivallerde konserler verdi. Carnegie Hall, Musikverein, Concertgebouw ve Barbican Centre gibi konser salonlarında resital ve orkestra konserleri gerçekleştirdi.

Yuri Bashmet, Maxim Vengerov, Patricia Kopatchinskaja, Nicolas Altstaedt ve Marianne Crebassa gibi müzisyenlerle oda müziği çalışmaları yaptı. Patricia Kopatchinskaja ile uzun yıllar ikili olarak konserler verdi ve kayıtlar hazırladı.

2000 yılında neyzen Kudsi Ergüner ile Fazıl Say & Kudsi Ergüner Jazz Quartet projesinde bir araya geldi. Grubun kadrosunda kontrbasta Volkan Orhon, vurmalı çalgılarda Emrah Kotan yer aldı. Proje aynı yıl Saint-Denis Festivali'nde ve 7. İstanbul Caz Festivali'nde sahnelendi.

Radio France'ta 2003 ve 2005 yıllarında artist in residence olarak görev yaptı. Musikfest Bremen, Konzerthaus Dortmund, Konzerthaus Berlin, Wiener Konzerthaus, Alte Oper Frankfurt ve Dresdner Philharmonie gibi kurumlarda sanatçı veya besteci rezidanslarına katıldı. 2006 yılından itibaren bestelerinin yayımlanması konusunda Schott Music ile çalışmaya başladı.

Besteciliği

Fazıl Say'ın erken dönem besteleri piyano ve oda müziği eserlerinden oluştu. Nasreddin Hoca'nın Dansları, Fantasiestücke, Silk Road, Paganini Jazz, Alla Turca Jazz ve Aşık Veysel'in Kara Toprak türküsünden hareketle yazdığı aynı adlı piyano eseri bu dönemde ortaya çıktı.

1996 yılında ikinci piyano konçertosu Silk Road'un ilk seslendirilişini Boston'da yaptı. 2001 yılında Nazım Hikmet'in şiirlerinden hareketle bestelediği Nâzım Oratoryosu ilk kez Ankara'da seslendirildi. 2003 yılında, Metin Altıok ve 2 Temmuz 1993'te Sivas'ta yaşamını yitirenlerin anısına bestelediği Metin Altıok Ağıtı'nın ilk seslendirilişi İstanbul Festivali kapsamında gerçekleştirildi.

2005 yılında İsviçreli yönetmen Hans-Ulrich Schlumpf'un Ultima Thule filmi için müzik besteledi. Aynı dönemde piyano ve orkestra için Thinking Einstein, Patara balesi ve çeşitli piyano düzenlemeleri üzerinde çalıştı.

2008 yılında keman ve orkestra için yazdığı 1001 Nights in the Harem konçertosunun ilk seslendirilişi Patricia Kopatchinskaja, Lucerne Symphony Orchestra ve şef John Axelrod tarafından gerçekleştirildi. 2010 yılında birinci senfonisi İstanbul Senfonisi, WDR Sinfonieorchester Köln ve şef Howard Griffiths tarafından ilk kez seslendirildi.

2011'de ney ve orkestra için Hezarfen'i besteledi. Eserin ilk seslendirilişinde neyzen Burcu Karadağ solist olarak yer aldı. 2012 yılında ikinci senfonisi Mezopotamyanın ilk seslendirilişi Gürer Aykal yönetimindeki Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası tarafından yapıldı. Aynı yıl BBC siparişi olan viyolonsel ve piyano sonatı Four Cities / Dört Şehir, Nicolas Altstaedt ve José Gallardo tarafından City of London Festival'da ilk kez seslendirildi. Üçüncü senfonisi Universe / Evren de 2012'de tamamlandı.

2013-2014 döneminde Gezi Park üçlemesini yazdı. Piyano sonatı biçimindeki Gezi Park 2, Wiener Konzerthaus siparişi olarak 9 Mayıs 2014'te Viyana'da ilk kez seslendirildi. 2014 yılında ayrıca Sait Faik, Hermiyas - Yunus Sırtındaki Çocuk, Gezi Park 3, 1914, Masalların Masalı ve çeşitli şarkı ve oda müziği eserlerini besteledi.

Sonraki yıllarda Güz Şarkıları, Yürüyen Köşk, viyolonsel konçertosu Never Give Up, dördüncü senfonisi Umut, Truva Sonatı, İzmir Süiti, Şahmeran, Yeni Hayat Sonatı, Hayat Ağacı ve Portreler gibi eserler yazdı.

2022 yılında beşinci senfonisini, 2023 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun yüzüncü yılı için 100. Yıl Marşı'nı ve altıncı senfonisi 100 Yaşında Bir Çocuk'u besteledi. 2023-2024 döneminde Mozart ve Mevlana, 2024'te Mother Earth, Claros: Temple of Prophecies, Lost Screams Sonata ve başka eserler üzerinde çalıştı. 2025 tarihli eserleri arasında Mandolin Concerto, Ballad of Nicaea ve Immigrants bulunmaktadır.

Ailesi ve Özel Hayatı

Fazıl Say, 1997 yılında çellist Gülyar Balcı ile evlendi. Bu evlilikten 2000 yılında Kumru Say doğdu. Çift 2004 yılında boşandı.

25 Ocak 2019 tarihinde piyanist Ece Dağıstan ile İtalya'nın Milano kentindeki Türkiye Başkonsolosluğu'nda evlendi. Çift, 30 Kasım 2022 tarihinde boşandı.

Fazıl Say, 16 Ekim 2025 tarihinde flüt sanatçısı Aslıhan And ile İstanbul'daki evinde düzenlenen sade bir törenle evlendi.

Eserleri

Besteleri ve Düzenlemeleri

1984 - Phrigian (piyano için)
1984 - Sonata (piyano için)
1985 - Ballade (viyolonsel ve piyano için)
1985 - Prelüdler (piyano için)
1985 - Prelüdler (flüt ve piyano için)
1986 - Gitar Konçertosu
1986 - Süit (piyano için)
1987 - Schwarze Hymnen / Siyah İlahiler (keman ve piyano için)
1988 - Paganini Jazz, ilk versiyon (piyano için)
1989 - Silk Road / İpek Yolu (piyano için ilk versiyon)
1990 - Claude Debussy prelüdlerinden orkestrasyonlar
1990 - Nasreddin Hoca'nın Dansları (piyano için)
1990 - Reflections / Yansıtmalar (piyano, keman ve orkestra için)
1991 - Üç Masal (piyano ve oda orkestrası için)
1991 - Antik Anadolu Günlüğü (piyano için)
1992 - Franz Liszt'in Si minör Sonatı'nın orkestrasyonu
1993 - Symphonia Concertante (piyano ve orkestra için)
1993 - Alla Turca Jazz (Wolfgang Amadeus Mozart üzerine)
1993 - Fantasiestücke / Fantezi Parçaları (piyano için)
1994 - Silk Road / İpek Yolu (piyano ve oda orkestrası için)
1995 - Paganini Jazz, üçüncü versiyon
1996 - Gitar Konçertosu (yeniden yazılmış versiyon)
1997 - Kara Toprak (Aşık Veysel teması üzerine, piyano için)
1997 - Keman ve Piyano Sonatı
1997 - Yeni Bir Gülnihal (Hamamizade İsmail Dede Efendi teması üzerine caz çeşitlemeleri)
1998 - Silence of Southeast (piyano için)
1999 - George Gershwin düzenlemeleri
2001 - Silence of Anatolia (piyano konçertosu)
2001 - Nâzım Oratoryosu (Nazım Hikmet şiirleri üzerine)
2002 - Üç Ballad (piyano için)
2003 - Metin Altıok Ağıtı
2004 - Uzun İnce Bir Yoldayım (Aşık Veysel teması üzerine rapsodi)
2005 - Thinking Einstein (piyano ve orkestra için)
2005 - Patara (bale müziği)
2005 - Ultima Thule film müziği
2005 - Bach-Say Passacaglia
2005 - Summertime Fantasy (George Gershwin üzerine)
2007 - 1001 Nights in the Harem / Haremde 1001 Gece (keman konçertosu)
2009 - Princess of Lykia (iki gitar için)
2009 - İstanbul Senfonisi
2010 - Yaylı Çalgılar Dörtlüsü
2010 - Nirvana Burning (piyano konçertosu)
2010 - Trompet Konçertosu
2010 - Cleopatra (solo keman için)
2011 - Khayyam (klarnet konçertosu)
2011 - Hezarfen (ney ve orkestra için)
2012 - SES
2012 - Four Cities / Dört Şehir (viyolonsel ve piyano için)
2012 - Klarnet ve Piyano Sonatı
2012 - Universe / Evren, Senfoni No. 3
2012 - Water / Su (piyano ve orkestra için)
2013 - Space Jump (piyano, keman ve viyolonsel için)
2013 - İlk Şarkılar
2013 - Gezi Park 1 (iki piyano ve orkestra için)
2013 - Nietzsche ve Wagner (piyano için)
2014 - The Bells (Edgar Allan Poe'nun şiiri üzerine)
2014 - Sait Faik
2014 - Gezi Park 2 (piyano sonatı)
2014 - Hermiyas - Yunus Sırtındaki Çocuk
2014 - Gezi Park 3 (soprano ve orkestra için)
2014 - 1914
2014 - Masalların Masalı
2014 - Göğe Bakma Durağı
2014 - Bu Bizimki
2015 - Ey Kör
2015 - Chamber Symphony / Oda Senfonisi
2015 - Grand Bazaar / Kapalı Çarşı
2016 - China Rhapsody (piyano ve orkestra için)
2017 - Güz Şarkıları
2017 - Yürüyen Köşk
2017 - Never Give Up (viyolonsel konçertosu)
2017 - Umut, Senfoni No. 4
2018 - Flüt Konçertosu
2018 - Vurmalı Çalgılar Konçertosu
2018 - Truva Sonatı
2018 - İzmir Süiti
2019 - Ida Ballade
2019 - Ida Sonatı
2019 - November Nocturnes
2019 - Flute World
2020 - Şahmeran
2020 - Karantina Günlerinde Bahar Sabahları (keman ve orkestra için)
2020 - Şükran Türküsü
2020 - Şu Dünyanın Sırrı
2020 - Goldberg in Istanbul
2020 - Phoenix (dört el piyano ve orkestra için)
2021 - New Life / Yeni Hayat Sonatı
2022 - Tree of Life / Hayat Ağacı (viyolonsel ve piyano için)
2022 - Portreler (flüt ve piyano için)
2022 - Senfoni No. 5
2023 - Dünya Anne
2023 - 100. Yıl Marşı
2023 - 100 Yaşında Bir Çocuk, Senfoni No. 6
2023-2024 - Mozart ve Mevlana (solistler, koro ve orkestra için)
2024 - Mother Earth (piyano konçertosu)
2024 - Claros: Temple of Prophecies (piyano için)
2024 - Bosphorus Romance (flüt ve piyano için)
2024 - Street of Memories (keman ve viyolonsel için)
2024 - Little Black Fish
2024 - İnsan İnsan Piano Variations
2024 - Lost Screams Sonata
2025 - Mandolin Concerto
2025 - Ballad of Nicaea
2025 - Immigrants

Kitapları

1999 - Uçak Notları
2009 - Yalnızlık Kederi

Nota Yayınlarından Bazıları

1987 - Schwarze Hymnen (keman ve piyano için)
1990 - Nasreddin Hoca'nın Dansları (piyano için)
1993 - Fantezi Parçaları (piyano için)
1995 - Paganini Çeşitlemeleri (piyano için)
1997 - Sonat (keman ve piyano için)
1998 - İpek Yolu (piyano konçertosu)

Albümleri ve Kayıtları

Mozart: Piano Sonatas
Bach
Gershwin
Stravinsky: Le Sacre du Printemps
Tchaikovsky: Piano Concerto No. 1 / Liszt: Sonata in B Minor
Nâzım
Metin Altıok Ağıtı
Black Earth
Beethoven: Appassionata, Waldstein, The Tempest
Haydn
Kopatchinskaja | Say - Patricia Kopatchinskaja ile
1001 Nights in the Harem
Pictures
İstanbul Symphony
Mesopotamia Symphony No. 2 & Universe Symphony No. 3
İlk Şarkılar - Serenad Bağcan ile
Fazıl Say: Beethoven
Say Plays Say
Mozart: Complete Piano Sonatas
Yeni Şarkılar
Four Cities - Nicolas Altstaedt ile
Chopin Nocturnes
Secrets - Marianne Crebassa ile
Güz Şarkıları
Debussy: Preludes; Satie: Gymnopédies, Gnossiennes
Troy Sonata - Fazıl Say Plays Say
Beethoven - Complete Piano Sonatas
Şu Dünyanın Sırrı
Say Plays Say 3
Portreler - Bülent Evcil ile
Bach: Goldberg Variations
Janáček - Brahms - Bartók - Patricia Kopatchinskaja ile
Dünya Anne
Flute World
Morning & Evening
Oiseaux Tristes: Couperin, Debussy, Ravel
Mozart: Requiem - Say: Mozart ve Mevlana

Ödülleri ve Unvanları

1994 - Young Concert Artists International Auditions birinciliği
1995 - Paul A. Fish Foundation Award
2000 - Le Monde ödülü
2001 - ECHO Klassik
2001 - Alman Müzik Eleştirmenleri Yılın En İyi Kaydı Ödülü
2008 - Avrupa Birliği Kültürlerarası Diyalog Yılı Elçisi
2008 - Bremer Musikfest-Preis
2009 - ECHO Klassik
2013 - ECHO Klassik Özel Jüri Ödülü, İstanbul Symphony albümü
2013 - Rheingau Musikpreis
2015 - Prix International de la Laïcité
2016 - International Beethoven Prize for Human Rights, Peace, Freedom, Poverty Reduction and Inclusion
2017 - Duisburger Musikpreis
2017 - ECHO Klassik, Wolfgang Amadeus Mozart piyano sonatlarının tam kaydıyla
2017 - Edison Klassiek, Four Cities albümüyle Nicolas Altstaedt ile birlikte