Erhan Afyoncu, Osmanlı tarihi üzerine çalışan tarihçi, akademisyen, yazar ve televizyon programcısıdır. Osmanlı devlet teşkilatı, bürokrasi, savaş tarihi ve tarih yazıcılığı alanlarında araştırmalar yaptı. 2016 yılında Millî Savunma Üniversitesi'nin kurucu rektörlüğüne atandı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Erhan Afyoncu, 1967 yılında Tokat'ta doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı; Tokat Gaziosmanpaşa Lisesi'nden mezun oldu. 1984 yılında başladığı Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Öğretmenliği Anabilim Dalı'nı 1988'de bitirdi.

1990 yılında Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı'nda “Necati Efendi Tarih-i Kırım (Rusya Sefaretnamesi)” başlıklı teziyle yüksek lisansını tamamladı. 1997'de aynı üniversitenin Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde “Osmanlı Devlet Teşkilatında Defterhâne-i Âmire (XVI-XVIII. Yüzyıllar)” adlı teziyle doktorasını yaptı.

Akademik Kariyeri

1989 yılında Marmarma Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. 2000 yılında yardımcı doçent oldu. 2001'de Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü'ne geçti. 2008 yılında doçent, 2014 yılında profesör unvanını aldı.

2010-2016 yıllarında Tarih Bölümü başkan yardımcılığı yaptı. Yeniçağ Tarihi Anabilim Dalı başkanlığı ile fakülte kurullarında da görev aldı. Şubat 2016'da Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi dekanlığına getirildi.

11 Nisan 2012 tarihinde Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yönetim Kurulu üyeliğine atandı. Bu görevi 2015 yılına kadar sürdürdü. Türk Tarih Kurumu aslî üyeleri arasında da yer aldı.

15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından kurulan Millî Savunma Üniversitesi'ne, 4 Ekim 2016 tarihinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kurucu rektör olarak atandı. Eylül 2026 itibarıyla rektörlük görevini sürdürmektedir.

Araştırmaları ve Yayıncılığı

Erhan Afyoncu, Osmanlı bürokrasisi ve devlet teşkilatının yanı sıra savaş tarihi, matbaa tarihi, aşiretler, deprem tarihi ve Osmanlı tarihçileri üzerine araştırmalar yaptı. Akademik makaleler, bildiriler ve ansiklopedi maddeleri yayımladı. İbrahim Müteferrika ve Sabatay Sevi üzerine de çalışmalar hazırladı.

“Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi”nde Osmanlı tarihinin yazılı kaynaklarını ele aldı. “Sorularla Osmanlı İmparatorluğu”, “Truva'nın İntikamı”, “Yavuz'un Küpesi” ve “Herkes İçin Kısa Osmanlı Tarihi” gibi kitaplarında Osmanlı tarihini genel okuyucuya yönelik bir anlatımla işledi.

Johann Wilhelm Zinkeisen ve Nicolae Jorga'nın Osmanlı tarihleri ile Venedik elçilerinin raporlarının Türkçe baskılarında editörlük yaptı. Eserleri İngilizce, Almanca, Arapça, Çince ve başka dillere çevrildi.

2008-Nisan 2014 arasında Bugün gazetesinde köşe yazıları yazdı. 2016 yılında Sabah Gazetesi'nde yazmaya başladı. Eylül 2026 itibarıyla Sabah'ta tarih yazıları yayımlanmaktadır.

2010 yılında yayımlanmaya başlayan “Murat Bardakçı ile Habertürk Tarih” dergisinin akademik koordinasyonunu üstlendi ve dergide yazılar yazdı.

Televizyon Çalışmaları

2007 yılında 24 TV'de yayımlanan Geçmiş Zaman Olur Ki programında Vildan Oğuz ile birlikte yer aldı. 2009-2015 yıllarında Habertürk TV'de Murat Bardakçı ile Tarihin Arka Odası programını hazırlayıp sundu. Programa farklı dönemlerde Pelin Batu ve Nurhan Atasoy da katıldı.

2011 yılında Show TV'de yayımlanmaya başlayan Muhteşem Yüzyıl dizisinin ilk sezonunda tarih danışmanlığı yaptı. Bu dönemde dizinin senaryosunu Meral Okay yazıyor, yönetmenliğini Yağmur Taylan ve Durul Taylan üstleniyordu.

Sonraki yıllarda tarih programlarına devam etti. Tarih TV'de yayımlanan Geçmişin Şifreleri programında tarihsel olayları ve kişiler hakkındaki soruları ele aldı.

Ailesi ve Özel Hayatı

Erhan Afyoncu, tarihçi Fatma Afyoncu ile evlidir. Üç çocuğu vardır.

Kitapları

Araştırma ve Popüler Tarih Kitapları

2021 - Geleceği Anlamak İçin Yakın Tarih Dersleri
2018 - Bir Cihan Hükümdarı Fatih Sultan Mehmed
2015 - Baltacı ve Katerina
2015 - Turhan Sultan (Uğur Demir ile birlikte)
2015 - Muhteşem Valide: Kösem Sultan
2015 - Süleyman Şah Türbesi
2014 - Son Dünya Düzeni
2013 - Sahte Mesih: Osmanlı Belgeleri Işığında Dönmeliğin Kurucusu Sabatay Sevi ve Yahudiler
2013 - İstanbul'un Kapısı: Sultanbeyli Tarihi (Vahdettin Engin, Cemalettin Şahin ve Mehmet Mazak ile birlikte)
2011 - Fransa'ya Osmanlı Tokadı (Ahmet Önal ve Uğur Demir ile birlikte)
2011 - Muhteşem Süleyman
2010 - Osmanlı İmparatorluğu'nda Askerî İsyanlar ve Darbeler (Ahmet Önal ve Uğur Demir ile birlikte)
2010 - Yavuz'un Küpesi
2009 - Truva'nın İntikamı
2007 - Tanzimat Öncesi Osmanlı Tarihi Araştırma Rehberi
2005 - Osmanlı'nın Hayaleti
Sorularla Osmanlı İmparatorluğu (altı ciltlik seri ve tek ciltlik baskıları)
Osmanlı Devlet Teşkilatında Defterhâne-i Âmire (XVI-XVIII. Yüzyıllar)
Herkes İçin Kısa Osmanlı Tarihi (1302-1922)
Osmanlı Padişahları
Savaşın Sultanları: Osmanlı Padişahlarının Meydan Muharebeleri, I-II (Feridun Emecen ile birlikte)
1453 Panorama Tarih Müzesi (Coşkun Yılmaz ile birlikte)

Editörlüğünü Yaptığı ve Yayıma Hazırladığı Eserler

2012 - Venedik Elçilerinin Raporlarına Göre Kanuni ve Şehzade Mustafa (editör)
2012 - Venedik Elçilerinin Raporlarına Göre Kanuni ve Pargalı İbrahim Paşa (editör)
2004 - Özü'den Tuna'ya Kazaklar, I (Yücel Öztürk; editör)
2003 - Fatih ve Fetih Albümü (yayıma hazırlayan)
2001 - Ermeni Meselesi Üzerine Araştırmalar (editör)
2001 - Dünden Bugüne Kıbrıs Meselesi (Ali Ahmetbeyoğlu ile birlikte yayıma hazırlayan)
Diaspora'da Ermeni Kimliği: Paris ve Halep Örnekleri (Hüseyin Çakıllıkoyak; editör)
XVII. ve XVIII. Yüzyıllarda Danişmendli Türkmenleri (Tufan Gündüz; editör)
Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (Nicolae Jorga; Türkçe baskının editörü)
Osmanlı İmparatorluğu Tarihi (Johann Wilhelm Zinkeisen; Türkçe baskının editörü)

Yabancı Dillerdeki Yayınları

Ottoman Empire Unveiled (İngilizce)
Das Osmanische Reich: Unverhüllt (Almanca)
Peçesi Düşen Osmanlı (Çince baskı)